Skala Lawtona służy do oceny instrumentalnych czynności dnia codziennego (IADL), czyli aktywności bardziej złożonych niż podstawowa samoobsługa. IADL pokazują, czy osoba potrafi funkcjonować względnie niezależnie w środowisku domowym i społecznym, a wynik pomaga zaplanować wsparcie asystenta.
Poprawna jest odpowiedź: "gospodarowania pieniędzmi i samodzielnego wykonywania prac domowych", ponieważ oba elementy są typowymi przykładami czynności instrumentalnych: obejmują organizację codzienności, zarządzanie zasobami oraz utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w domu.
Pozostałe propozycje są mylące, bo mieszają różne obszary oceny:
- "samodzielnego spożywania posiłków …" zawiera czynność podstawową (jedzenie), która należy do samoobsługi (ADL), a nie do IADL; zestawienie z zakupami może skłaniać do pochopnego wyboru.
- "wchodzenia, schodzenia po schodach …" dotyczy sprawności lokomocyjnej i mobilności, często ocenianej w innych skalach (np. mobilności), choć używanie telefonu bywa elementem IADL — tu kluczowe jest, że para nie jest spójna tematycznie.
- "ubierania się, rozbierania …" to znów ADL, natomiast przygotowywanie posiłków może należeć do IADL; odpowiedź miesza więc dwa poziomy czynności.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: ADL = podstawowa samoobsługa (jedzenie, ubieranie, higiena), a IADL = czynności wymagające organizacji i samodzielności w domu i w społeczności (np. finanse, dom, kontakt telefoniczny, zakupy). Dzięki temu łatwiej wybrać zestaw dwóch czynności, które należą do tego samego zakresu skali.
