KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Za regulację stężenia glukozy we krwi w organizmie człowieka odpowiada
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Insulina to hormon wydzielany przez trzustkę, który obniża stężenie glukozy we krwi, m.in. ułatwiając jej transport do komórek i magazynowanie w postaci glikogenu. Limfa i żółć są płynami ustrojowymi, a pepsyna jest enzymem trawiennym, więc nie regulują glikemii.

Pełne wyjaśnienie:

Regulacja stężenia glukozy we krwi (glikemii) jest elementem homeostazy i zachodzi głównie dzięki działaniu hormonów. Kluczową rolę pełni insulina – hormon wytwarzany w trzustce (wyspach trzustkowych). Po posiłku, gdy glukoza we krwi rośnie, insulina ułatwia jej wykorzystanie i magazynowanie, co prowadzi do obniżenia glikemii.

Odpowiedź "insulina" jest poprawna, ponieważ insulina wpływa m.in. na:

  • zwiększenie transportu glukozy do tkanek (zwłaszcza mięśni i tkanki tłuszczowej),
  • nasilenie syntezy glikogenu w wątrobie i mięśniach,
  • ograniczenie wytwarzania glukozy w wątrobie, gdy jest jej nadmiar po posiłku.

Pozostałe propozycje nie pasują do mechanizmu regulacji glikemii:

  • "limfa" to płyn krążący w układzie limfatycznym. Pełni funkcje transportowe i odpornościowe, ale nie jest hormonem sterującym stężeniem glukozy we krwi.
  • "żółć" jest wydzieliną wątroby (magazynowaną w pęcherzyku żółciowym), biorącą udział w trawieniu tłuszczów w jelicie. Nie odpowiada za hormonalną kontrolę glukozy we krwi.
  • "pepsyna" to enzym trawienny żołądka rozkładający białka. Enzymy trawienne działają w świetle przewodu pokarmowego, a nie jako regulatory stężeń glukozy w krwiobiegu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się obok siebie hormon, enzym i wydzielina trawienna, najpierw rozpoznaj ich typ (hormon/enzym/płyn). Regulacja glikemii to w tym zestawie zagadnienie stricte hormonalne, więc prawidłowa będzie odpowiedź wskazująca hormon trzustki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Insulina to hormon wytwarzany w trzustce (części dokrewnej). Jej głównym zadaniem jest obniżanie stężenia glukozy we krwi po posiłku, m.in. przez ułatwianie wnikania glukozy do komórek oraz wspieranie jej magazynowania.
Po wzroście glikemii insulina "otwiera" komórkom możliwość intensywniejszego pobierania glukozy i sprzyja odkładaniu jej zapasów (np. w postaci glikogenu). W efekcie glukoza szybciej znika z krwiobiegu, a poziom cukru wraca do normy.
Limfa jest płynem układu limfatycznego, odpowiada głównie za transport i udział w odporności. Regulacja glikemii to proces hormonalny i metaboliczny, więc wymaga działania hormonów (np. insuliny), a nie płynu krążącego w naczyniach limfatycznych.
Trzustka wydziela hormony wpływające na glikemię, przede wszystkim insulinę. Dzięki temu organizm może reagować na zmiany po posiłku i w czasie głodu. Dla dietetyki i gastronomii to ważne, bo skład posiłku wpływa na zapotrzebowanie na insulinę.
Żółć nie jest głównym regulatorem glikemii. Jej podstawowa rola to udział w trawieniu tłuszczów w jelicie. Poziom glukozy we krwi kontrolują głównie hormony i procesy metaboliczne, a nie wydzieliny trawienne takie jak żółć.
Pepsyna to enzym trawienny działający w żołądku i rozkładający białka. Enzymy trawienne nie pełnią roli hormonów krążących we krwi. Regulacja stężenia glukozy we krwi wymaga hormonów, więc poprawna jest insulina, a nie pepsyna.
Zbyt niski poziom glukozy (hipoglikemia) może powodować osłabienie, drżenie, poty, głód, problemy z koncentracją, a w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości. W praktyce żywienia ważne jest planowanie posiłków tak, by ograniczać gwałtowne spadki glikemii.
Cukry proste zwykle szybko podnoszą glikemię, co wywołuje silniejszą odpowiedź insulinową. W planowaniu menu warto pamiętać, że częste duże skoki glikemii i insuliny mogą być niekorzystne, zwłaszcza u osób z insulinoopornością lub cukrzycą.
Częstym błędem jest mylenie hormonów z enzymami trawiennymi (np. wybór pepsyny) albo z wydzielinami przewodu pokarmowego (np. żółć). Pomaga szybkie rozpoznanie: hormon działa we krwi i tkankach, a enzym działa w przewodzie pokarmowym.
Ucz się skojarzeniami: insulina obniża glikemię po posiłku, a inne pojęcia z trawienia (enzymy, żółć) dotyczą przewodu pokarmowego. Pomaga też łączenie hormonów z praktyką: jakie posiłki zwiększają glikemię i jak organizm na to odpowiada.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że insulina to hormon wydzielany przez trzustkę, który obniża stężenie glukozy we krwi, m.in. ułatwiając jej transport do komórek i magazynowanie w postaci glikogenu.

Źródła:

  • Guyton i Hall, "Textbook of Medical Physiology", 14th edition, rozdziały dotyczące insuliny i regulacji metabolizmu węglowodanów, Elsevier, 2021
  • Boron, Boulpaep, "Medical Physiology", 3rd edition, część o trzustce dokrewnej i kontroli glikemii, Elsevier, 2017
  • NIDDK (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases), "Insulin, Medicines, & Other Diabetes Treatments" (strona tematyczna), https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/diabetes-treatments/insulin-medicines-treatments - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do anatomii i fizjologii człowieka (działy: układ dokrewny, trzustka, gospodarka węglowodanowa)
  • Materiały dydaktyczne z dietetyki: cukrzyca, insulinooporność, zasady komponowania posiłków
  • Atlas/kompendium z biologii człowieka: hormony i ich funkcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego