KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Zaburzenia pamięci świeżej, orientacji w czasie i przestrzeni, zmiany nastroju, przekładanie i gubienie przedmiotów są charakterystycznymi objawami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Triada wczesnych trudności: zaburzenia pamięci świeżej, dezorientacja w czasie i przestrzeni oraz problemy wykonawcze (np. odkładanie i gubienie rzeczy) jest typowa dla choroby Alzheimera. Zmiany nastroju często towarzyszą narastającemu otępieniu. Pozostałe choroby zwykle dają inny, bardziej ogniskowy profil objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane objawy – zaburzenia pamięci świeżej (problemy z zapamiętywaniem nowych informacji), dezorientacja w czasie i przestrzeni, zmiany nastroju oraz przekładanie i gubienie przedmiotów – są typowe dla rozwijającej się choroby Alzheimera, czyli najczęstszej przyczyny otępienia u osób starszych. W praktyce opiekuńczej często zauważa się je jako: wielokrotne zadawanie tych samych pytań, mylenie pór dnia, trudność w powrocie do domu, chowanie rzeczy w nietypowych miejscach i podejrzliwość wynikającą z tego, że podopieczny "nie pamięta", gdzie coś odłożył.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Choroba Hashimoto może wiązać się z objawami ogólnymi (zależnie od funkcji tarczycy), ale nie jest klasycznie rozpoznawana na podstawie profilu: pamięć świeża + orientacja + gubienie przedmiotów jako dominującego, postępującego zespołu otępiennego.
  • Udar mózgu zwykle daje objawy nagłe i częściej ogniskowe (np. niedowład, zaburzenia mowy). Zaburzenia poznawcze mogą się zdarzać, ale sam zestaw typowych, stopniowo narastających kłopotów z pamięcią świeżą i orientacją bardziej wskazuje na otępienie alzheimerowskie niż na pojedynczy epizod udarowy.
  • Stwardnienie rozsiane częściej kojarzy się z objawami neurologicznymi wynikającymi z demielinizacji (np. zaburzenia widzenia, czucia, męczliwość). Problemy poznawcze mogą występować, ale nie jest to najbardziej charakterystyczny "podręcznikowy" zestaw wczesnych objawów jak w chorobie Alzheimera.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie dominują problemy z nową pamięcią i orientacją oraz codzienne sytuacje typu "gubi rzeczy / odkłada w dziwne miejsca", najczęściej chodzi o otępienie alzheimerowskie. W pracy opiekunki środowiskowej ważne jest dokumentowanie obserwacji i sygnalizowanie ich rodzinie oraz personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pamięć świeża to zdolność zapamiętywania nowych informacji "tu i teraz". W chorobie Alzheimera pogarsza się wcześnie: osoba wielokrotnie pyta o to samo, nie pamięta ustaleń sprzed chwili, odkłada rzeczy i nie potrafi odtworzyć, gdzie je zostawiła.
Najczęściej widać narastające zapominanie bieżących spraw, gubienie i przekładanie przedmiotów, trudności w orientacji (dzień tygodnia, miejsce), a także zmienność nastroju lub drażliwość. Objawy zwykle rozwijają się stopniowo, a nie nagle.
Roztargnienie bywa sytuacyjne, a dezorientacja w otępieniu jest powtarzalna i pogłębia się: osoba myli pory dnia, nie rozpoznaje znanych tras lub miejsc, gubi się poza domem. W połączeniu z zaburzeniami pamięci świeżej tworzy typowy wzorzec otępienny.
Udar częściej zaczyna się nagle i daje objawy ogniskowe, np. niedowład, asymetrię twarzy, zaburzenia mowy. Choroba Alzheimera zwykle postępuje powoli i na pierwszym planie są problemy z nową pamięcią, orientacją oraz codziennym funkcjonowaniem (gubienie rzeczy).
Tak. U wielu osób pojawia się drażliwość, lęk, apatia lub obniżony nastrój. Często wynika to z trudności w rozumieniu sytuacji i narastających problemów poznawczych. Sama zmiana nastroju nie wystarcza do rozpoznania, liczy się cały zestaw objawów.
Warto notować: powtarzanie pytań, zapominanie umówionych czynności, problemy z orientacją, chowanie rzeczy w nietypowych miejscach, trudności w wykonywaniu znanych zadań oraz wahania nastroju. Systematyczne obserwacje ułatwiają rodzinie i lekarzowi dalszą ocenę.
Najlepiej nie spierać się i nie zawstydzać. Spokojnie potwierdzić emocje ("widzę, że to stresujące") i przejść do wspólnego szukania. Pomaga stałe miejsce na klucze/portfel, etykiety, pudełka oraz ograniczenie liczby przedmiotów, które łatwo zgubić.
Skuteczne są: stałe miejsca na rzeczy, podpisane pojemniki, ograniczenie bałaganu, rutyna dnia oraz checklisty (np. "klucze–telefon–portfel"). Dobrze też zapewnić bezpieczne przechowywanie leków i dokumentów, aby ich przypadkowo nie schować lub nie wyrzucić.
Zaburzenia funkcjonowania tarczycy mogą wpływać na samopoczucie i koncentrację, ale typowy obraz choroby Alzheimera to postępujące otępienie z wyraźnymi problemami pamięci świeżej i orientacji. Przy wątpliwościach potrzebna jest ocena medyczna i diagnostyka przyczyn.
Ucz się "pakietami objawów": pamięć świeża + orientacja + codzienne błędy (gubienie rzeczy) = częsty wzorzec Alzheimera. Porównuj z chorobami nagłymi (udar) i z objawami ruchowymi/ogniskowymi. Trenuj na opisach przypadków i notuj słowa-klucze w pytaniach.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Triada wczesnych trudności: zaburzenia pamięci świeżej, dezorientacja w czasie i przestrzeni oraz problemy wykonawcze (np. odkładanie i gubienie rzeczy) jest typowa dla choroby Alzheimera."

Źródła:

  • Alzheimer's Association – "10 Early Signs and Symptoms of Alzheimer's" (opis wczesnych objawów), https://www.alz.org/alzheimers-dementia/10_signs (dostęp: 2026-02-18)
  • NHS (UK) – "Alzheimer's disease – Symptoms" (zaburzenia pamięci, dezorientacja), https://www.nhs.uk/conditions/alzheimers-disease/symptoms/ (dostęp: 2026-02-18)
  • World Health Organization (WHO) – "Dementia" (ogólny opis objawów otępienia, w tym problemy z pamięcią i orientacją), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o otępieniach przygotowane przez uznane organizacje zdrowotne (np. WHO/NHS)
  • Poradniki dla opiekunów osób z demencją (strategie komunikacji i bezpieczeństwa)
  • Podstawowe kompendia geriatryczne/neurologiczne dla opiekunów medycznych i opiekunów środowiskowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego