Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 23.
Które zagrożenie naturalne występujące w odkrywkowych zakładach górniczych przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia widok z lotu ptaka na odkrywkowy zakład górniczy, w którym doszło do osuwiska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osuwisko to ruch mas ziemnych lub skalnych po wyraźnej powierzchni poślizgu, często z widoczną skarpą osuwiskową i przemieszczeniem materiału w dół stoku. Pozostałe zjawiska zwykle mają inny mechanizm: spływ glebowy jest bardziej "płynny", spełzywanie wolne i długotrwałe, a osiadanie to obniżenie terenu bez zsuwu.

Pełne wyjaśnienie:

W odkrywkowych zakładach górniczych jednym z kluczowych zagrożeń naturalnych są ruchy masowe związane z utratą stateczności skarp wyrobiska lub zwałowiska. Odpowiedź "Osuwisko" jest właściwa, gdy na rysunku rozpoznawalny jest typowy obraz zsuwu: przemieszczenie większej bryły gruntu/skal w dół oraz ślady oderwania (np. krawędź lub skarpa osuwiskowa) i przemieszczenie materiału po określonej powierzchni poślizgu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu zagrożenia?

  • "Spływ glebowy" opisuje ruch bardziej "upłynniony", zwykle w postaci jęzorów lub rozmytego przemieszczania się uwodnionego materiału. Charakterystyczna jest dominacja deformacji przypominającej płynięcie, a nie zsuw jednej bryły po poślizgu.
  • "Spełzywanie" to proces bardzo powolny i długotrwały, często trudny do uchwycenia na pojedynczym rysunku jako nagłe przemieszczenie. Objawia się raczej subtelnymi odchyleniami, deformacjami i stopniowym "pełzaniem" gruntu, bez wyraźnej niszy osuwiskowej typowej dla osuwiska.
  • "Osiadanie gruntu" polega na obniżaniu się powierzchni terenu (np. w wyniku zagęszczania, zmian wodnych, pustek), ale nie jest to zsuw mas w dół stoku. Osiadanie może dawać niecki lub obniżenia, jednak bez klasycznej geometrii ruchu po powierzchni poślizgu.

W praktyce górnictwa odkrywkowego poprawne rozpoznanie zjawiska ma znaczenie dla doboru działań: przy osuwisku kluczowe bywają m.in. ograniczenie obciążenia na koronie skarpy, poprawa odwodnienia oraz korekta geometrii skarp. Na egzaminie warto porównywać odpowiedzi przez pryzmat mechanizmu ruchu (zsuw, płynięcie, pełzanie, pionowe obniżanie), a nie tylko ogólnego faktu, że "grunt się przemieszcza".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest osuwisko w górnictwie odkrywkowym?
Osuwisko to przemieszczenie mas ziemnych lub skalnych w dół stoku po powierzchni poślizgu. W odkrywce najczęściej dotyczy skarp wyrobiska lub zwałowiska i może szybko stworzyć strefę niebezpieczną dla ludzi i sprzętu. Rozpoznaje się je po oderwaniu gruntu i przesunięciu materiału.
Jak odróżnić osuwisko od osiadania gruntu na rysunku?
W osuwisku zwykle widać zsuw i przemieszczenie materiału w dół oraz cechy oderwania (np. skarpę). Osiadanie to głównie pionowe obniżenie terenu (niecka, zapadnięcie) bez typowego zsuwu mas po poślizgu. Kluczowe jest pytanie: czy masa "zjechała", czy teren "siadł".
Dlaczego spełzywanie bywa mylone z osuwiskiem?
Spełzywanie i osuwisko łączy to, że grunt zmienia położenie na stoku. Różnica polega na tempie i formie: spełzywanie jest wolne i często subtelne, a osuwisko ma bardziej wyraźną geometrię zsuwu i może ujawniać się nagle. W testach mylenie wynika z podobnego skojarzenia "ruch na zboczu".
Co to jest spływ glebowy i kiedy się pojawia?
Spływ glebowy to ruch uwodnionego materiału, który zachowuje się bardziej jak płynąca masa niż jak zsuw bryły. Pojawia się częściej po intensywnych opadach lub przy słabym odwodnieniu, gdy drobny grunt traci spójność. Na obrazie może przypominać jęzory lub rozmyte "rozlanie" materiału.
Jakie są najczęstsze przyczyny osuwisk na skarpach odkrywek?
Najczęściej znaczenie mają: nawodnienie i brak skutecznego odwodnienia, niekorzystna budowa geologiczna (warstwowanie, iły), zbyt strome skarpy, podcinanie skarpy u podstawy oraz dodatkowe obciążenie przy krawędzi. W praktyce zwykle działa kilka czynników jednocześnie, co zwiększa ryzyko utraty stateczności.
Jakie objawy ostrzegawcze mogą wskazywać na ryzyko osuwiska?
Typowe sygnały to: nowe spękania i szczeliny przy krawędzi skarpy, przemieszczenia gruntu, wybrzuszenia u podnóża, lokalne zapadnięcia, wysięki wody i rozmiękanie gruntu. W zakładzie górniczym takie objawy powinny skutkować ograniczeniem ruchu w strefie oraz zgłoszeniem do dozoru.
Czy samo obejrzenie rysunku wystarczy, aby dobrze odpowiedzieć na egzaminie?
Rysunek pomaga, ale zwykle trzeba znać mechanizmy zjawisk. Warto nauczyć się "klucza rozpoznawania": osuwisko = zsuw po poślizgu, spływ = upłynnienie i jęzory, spełzywanie = powolne pełzanie, osiadanie = pionowe obniżenie. Dzięki temu porównujesz odpowiedzi według mechanizmu, a nie intuicji.
Jakie działania ograniczają ryzyko osuwisk w kopalni odkrywkowej?
Stosuje się m.in.: skuteczne odwodnienie (rowy, drenaże), właściwe kształtowanie geometrii skarp (kąty, bermy), kontrolę obciążeń na koronie skarpy, monitoring przemieszczeń oraz porządek robót (niepodcinanie, planowanie urabiania). Dobór metody zależy od warunków gruntowo-wodnych.
Kiedy osiadanie gruntu jest istotnym zagrożeniem w odkrywce?
Osiadanie bywa istotne, gdy występują warstwy podatne na zagęszczanie, zmiany poziomu wód, nasypy lub niejednorodne podłoże. Może prowadzić do deformacji dróg technologicznych, torów, fundamentów maszyn lub instalacji. Kluczowe jest, że zagrożenie ma charakter obniżenia i nierówności, a nie zsuwu skarpy.
Jak przygotować się do pytań o zagrożenia naturalne na egzaminie GIW.3?
Ucz się przez porównania: wypisz cechy rozpoznawcze każdego zjawiska i ćwicz na szkicach/zdjęciach. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe: poślizg, płynięcie, pełzanie, obniżenie. Pomaga też powiązanie z profilaktyką (odwodnienie, geometria skarp, monitoring), bo to utrwala mechanizm powstawania zagrożenia.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Osuwisko to ruch mas ziemnych lub skalnych po wyraźnej powierzchni poślizgu, często z widoczną skarpą osuwiskową i przemieszczeniem materiału w dół stoku."

Materiały:

  • Podręczniki z geologii inżynierskiej i geotechniki (ruchy masowe, stateczność zboczy)
  • Materiały szkoleniowe z BHP i zagrożeń naturalnych w górnictwie odkrywkowym
  • Atlasy/opracowania zdjęć i schematów ruchów masowych (osuwiska, spełzywanie, spływy)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego