KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 27.
Zakład, który stosuje na napoje alkoholowe marżę gastronomiczną w wysokości 200%, zakupił butelkę wódki "Starki" o pojemności 0,5 1, w cenie detalicznej 50,00 zł. Oblicz cenę gastronomiczną netto 25 ml "Starki".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,5 l to 500 ml, więc z butelki otrzymasz 500/25 = 20 porcji po 25 ml.
Cena zakupu na 1 porcję: 50,00 zł / 20 = 2,50 zł. Marża 200% oznacza cenę 3 razy wyższą od kosztu (2,50 × 3), więc cena gastronomiczna wynosi 7,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw przelicz objętość butelki na mililitry, bo porcja jest podana w ml. Skoro butelka ma 0,5 l, to ma 500 ml.

Następnie ustal, ile standardowych porcji 25 ml da się odmierzyć z 500 ml:

500 ml / 25 ml = 20 porcji.

Teraz policz koszt (cenę zakupu przypadającą na jedną porcję). Skoro cała butelka kosztuje 50,00 zł, to:

50,00 zł / 20 = 2,50 zł za 25 ml.

Kluczowy krok to interpretacja marży 200%. W typowych zadaniach kalkulacyjnych w gastronomii zapis "marża 200%" oznacza, że do kosztu dolicza się dodatkowo 200% kosztu, czyli cena sprzedaży stanowi:

  • 100% kosztu (podstawa) + 200% kosztu (marża) = 300% kosztu,
  • co daje mnożnik 3.

Zatem cena gastronomiczna porcji wynosi:

2,50 zł × 3 = 7,50 zł.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne? Kwota 2,50 zł odpowiada jedynie kosztowi porcji bez marży. Kwota 5,00 zł sugeruje błędne założenie, że 200% to "podwojenie" (mnożnik 2), a nie "+200%" (mnożnik 3). Kwota 10,00 zł zwykle wynika z przeszacowania marży (np. przyjęcia mnożnika 4) albo pomyłki w liczbie porcji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozbij zadanie na 3 kroki: konwersja jednostek → liczba porcji → koszt porcji → zastosowanie marży. To minimalizuje pomyłki rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz 0,5 l na 500 ml. Potem policz liczbę porcji: 500/25 = 20. Na końcu podziel cenę butelki przez 20, aby dostać koszt jednej porcji (bez marży).
W zadaniach kalkulacyjnych zwykle oznacza to doliczenie 200% kosztu do kosztu bazowego: 100% + 200% = 300% kosztu. W praktyce stosujesz mnożnik 3 (koszt porcji × 3).
Ponieważ porcja jest podana w ml (25 ml). Ujednolicenie jednostek zapobiega błędom. 0,5 l = 500 ml, a dopiero z 500 ml można poprawnie policzyć liczbę porcji i koszt jednej porcji.
Dzielisz całkowitą objętość przez wielkość porcji: 500 ml / 25 ml = 20. To oznacza, że z jednej butelki można uzyskać 20 równych porcji po 25 ml (przy idealnym nalewaniu).
2,50 zł odpowiada kosztowi zakupu jednej porcji, jeśli butelka 50,00 zł daje 20 porcji. Nie jest to jednak cena gastronomiczna z marżą 200%, bo nie uwzględnia podwyższenia ceny sprzedaży.
To częsty błąd interpretacji procentów: 200% bywa mylone z "razy 2". Tymczasem "marża 200%" oznacza zwykle koszt + 200% kosztu, czyli razem 300% kosztu (mnożnik 3).
Najczęściej: pomyłka w jednostkach (l i ml), zła liczba porcji, mylenie marży z narzutem, użycie złego mnożnika (2 zamiast 3) oraz liczenie "w pamięci" bez rozpisania kroków.
Oszacuj: koszt porcji to 50/20 = 2,50 zł, więc cena z marżą 200% musi być wyraźnie większa niż 2,50 zł. Przy mnożniku 3 wychodzi 7,50 zł, co jest spójne z oczekiwanym wzrostem.
Najczęściej w barach i restauracjach przy sprzedaży kieliszków wódki/likierów oraz w kontroli rozchodu (standaryzacja porcji). Ułatwia to kalkulację cen, kontrolę kosztów i ograniczanie strat.
Ćwicz schemat: jednostki → liczba porcji → koszt porcji → marża/narzut. Zapisuj działania w 2–4 liniach i sprawdzaj sens wyniku. Warto rozwiązać wiele krótkich zadań z różnymi pojemnościami i marżami.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kalkulacji gastronomicznej dla technika żywienia
  • Zestawy zadań rachunkowych z marży i kalkulacji porcji (arkusze ćwiczeń)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące tworzenia cennika napojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego