KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 4.
Zakładając, że mamy do czynienia z dobrami komplementarnymi, określ, jak zmiana ceny jednego z dóbr wpłynie na popyt na drugie dobro.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobra komplementarne są konsumowane łącznie, więc zmiana ceny jednego wpływa na użyteczność i zakup drugiego.
Gdy cena jednego dobra rośnie, spada popyt na to dobro, a ponieważ zwykle kupuje się je razem z drugim, maleje również popyt na dobro komplementarne.

Pełne wyjaśnienie:

Dobra komplementarne to takie, które są używane lub konsumowane razem (np. drukarka i tusz, samochód i paliwo). Kluczową cechą jest to, że wzrost "atrakcyjności cenowej" jednego z nich zwykle zwiększa chęć zakupu drugiego, a spadek atrakcyjności – ją obniża.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
Jeżeli cena jednego dobra rośnie, konsumenci kupują go mniej (ceteris paribus). Ponieważ drugie dobro jest z nim powiązane w konsumpcji, maleje także zapotrzebowanie na dobro drugie. Dlatego wzrost ceny jednego dobra powoduje spadek popytu na drugie dobro.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Wzrost ceny … spowoduje wzrost popytu …" – to byłoby typowe raczej dla substytutów (gdy drożeje jedno, część konsumentów przerzuca się na drugie). Dla komplementów mechanizm jest odwrotny.
  • "Spadek ceny … spowoduje wzrost popytu …" – zdanie może być prawdziwe dla komplementów, ale nie odpowiada na podany w poprawnej odpowiedzi kierunek zmiany (wzrost ceny). W tym zestawie odpowiedzi ma pełnić rolę dystraktora: miesza różne kierunki zmian ceny.
  • "Zmiana ceny … nie wpływa …" – to opis sytuacji braku powiązania między dobrami. Dla komplementów zależność istnieje, bo decyzja o zakupie jest współzależna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "komplementarne", skojarz je z hasłem "razem". Droższe "razem" kupuje się rzadziej, tańsze "razem" – częściej. To pomaga szybko ustalić właściwy znak zależności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobra komplementarne to dobra, które zwykle są konsumowane łącznie, bo jedno zwiększa użyteczność drugiego (np. urządzenie i materiał eksploatacyjny). W praktyce oznacza to, że zmiany warunków zakupu jednego dobra wpływają na decyzję zakupu drugiego.
Jeśli cena jednego dobra komplementarnego rośnie, konsumenci kupują go mniej, a ponieważ dobra są używane razem, spada też popyt na drugie dobro. Mechanizm wynika z "konsumpcji łącznej": mniej zakupów dobra A oznacza mniej potrzeby na dobro B.
Bo w obu przypadkach pytanie dotyczy relacji między ceną jednego dobra a popytem na drugie. W stresie łatwo zastosować prostą regułę "jak drożeje jedno, rośnie popyt na drugie", która pasuje do substytutów, ale nie do komplementów.
Popyt krzyżowy opisuje, jak zmiana ceny dobra A wpływa na popyt na dobro B. Jest szczególnie ważny przy analizie dóbr powiązanych: substytutów i komplementów. Dzięki niemu można przewidywać skutki podwyżek cen i promocji.
Typowe przykłady to: drukarka i tusz/toner, samochód i paliwo, konsola i gry, ekspres do kawy i kapsułki. W biznesie taka relacja pomaga planować politykę cenową (np. niska cena urządzenia, wyższa materiałów eksploatacyjnych).
Zwykle tak. Gdy jedno dobro staje się tańsze, konsumenci kupują go więcej, więc rośnie też zapotrzebowanie na dobro używane razem z nim. Na egzaminie trzeba jednak uważać na to, o jaki kierunek zmiany ceny pyta zadanie (wzrost czy spadek).
Komplementy to dobra "razem", a substytuty to dobra "zamiast". Jeśli zwykle kupuje się dwa dobra jednocześnie, to są komplementami. Jeśli jedno może zastąpić drugie w zaspokajaniu tej samej potrzeby, to są substytutami.
Najczęściej: (1) zamiana komplementów z substytutami, (2) nieuwzględnienie kierunku zmiany ceny, (3) wybór odpowiedzi "nie wpływa", bo brzmi neutralnie. Pomaga prosta kontrola: jeśli dobra są używane razem, to popyt zwykle zmienia się w tym samym kierunku.
Firmy analizują komplementy, aby przewidywać skutki podwyżek cen i promocji. Obniżka ceny produktu podstawowego może zwiększyć sprzedaż akcesoriów lub usług dodatkowych. Z kolei podwyżka ceny może obniżyć sprzedaż całego "zestawu" powiązanych produktów.
Najpierw ustal, o jaki kierunek zmiany pyta polecenie (np. "wzrost ceny"). Dopiero potem dobierz właściwą zależność dla komplementów lub substytutów. To ogranicza typowy błąd polegający na wybraniu zdania prawdziwego, ale dotyczącego innej zmiany (np. spadku ceny).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Principles of Economics", rozdział: Supply, Demand, and Elasticity (sekcja o goods: substitutes and complements), Cengage Learning (różne wydania)
  • Hal R. Varian, "Intermediate Microeconomics: A Modern Approach", rozdział: Demand (sekcja o cross-price effects; substitutes and complements), W.W. Norton (różne wydania)
  • D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch, "Ekonomia. Mikroekonomia", rozdział dotyczący popytu i elastyczności (substytuty i komplementy), Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (różne wydania)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw mikroekonomii (dział: elastyczność i dobra powiązane)
  • Zbiór zadań z mikroekonomii: popyt, substytuty i komplementy
  • Notatki z lekcji/wykładów: determinanta popytu i popyt krzyżowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego