Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 30.
Zalecane parametry skrawania podczas obróbki na tokarce CNC wynoszą: prędkość skrawania vc = 220 m/min i posuw fn = 0,20 mm/obr. Przy średnicy toczenia d = 100 mm, który blok programu sterującego zawiera zalecane parametry skrawania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok "G96 S220 M4 F0.2" spełnia oba wymagania technologiczne.
G96 włącza stałą prędkość skrawania, więc S220 oznacza vc=220 m/min. W toczeniu posuw na obrót ustawia się jako F w trybie mm/obr, a wartość 0.2 odpowiada fn=0,20 mm/obr. Pozostałe bloki mają złą jednostkę posuwu lub inne wartości.

Pełne wyjaśnienie:

W toczeniu CNC kluczowe jest rozróżnienie, co oznacza adres S w zależności od aktywnego trybu pracy wrzeciona oraz w jakich jednostkach podawany jest posuw.

Dlaczego "G96 S220 M4 F0.2" jest poprawne?

  • G96 włącza tryb stałej prędkości skrawania (CSS). Oznacza to, że sterowanie będzie tak dobierało obroty wrzeciona, aby utrzymać zadaną prędkość skrawania vc mimo zmian średnicy w trakcie toczenia.
  • W trybie G96 wartość S jest interpretowana jako vc w m/min. Zatem S220 odpowiada wymaganiu vc = 220 m/min.
  • W toczeniu typowo stosuje się posuw na obrót, czyli mm/obr. Wartość F0.2 odpowiada wymaganiu fn = 0,20 mm/obr.
  • Kod M4 określa kierunek obrotów wrzeciona. W treści zadania oceniane są parametry skrawania (vc i fn), a nie kierunek obrotów, więc sam wybór M4 nie przeczy spełnieniu wymagań liczbowych.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "G95 S220 M4 F0.3" ma wprawdzie posuw na obrót (G95), ale F0.3 nie spełnia wymagania 0,20 mm/obr. Dodatkowo brak G96 nie potwierdza ustawienia vc w m/min.
  • "G94 S100 M4 F200" używa G94, czyli posuwu w mm/min. To typowe dla frezowania, a nie dla standardowego toczenia z posuwem na obrót. Wartości S i F nie odpowiadają podanym parametrom.
  • "G95 S50 M3 F0.1" zawiera inne wartości zarówno prędkości, jak i posuwu (50 oraz 0,1), więc nie realizuje zaleceń technologicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw dopasuj tryb (G96 dla vc w m/min i G95 dla mm/obr), dopiero potem sprawdź liczby przy S i F. Nie daj się zwieść obecności średnicy – w tym pytaniu nie trzeba nic obliczać, tylko poprawnie zinterpretować kody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza kod G96 w toczeniu CNC?
G96 włącza tryb stałej prędkości skrawania (CSS). Sterowanie dobiera obroty wrzeciona tak, aby utrzymać zadaną prędkość skrawania vc mimo zmiany średnicy. Dzięki temu warunki skrawania są bardziej stabilne podczas toczenia średnic malejących lub rosnących.
Dlaczego w G96 wartość S podaje się w m/min, a nie w obr/min?
W G96 adres S opisuje prędkość skrawania vc, czyli prędkość liniową na obwodzie przedmiotu (m/min). Obr/min są wynikiem przeliczenia zależnego od średnicy. W przeciwieństwie do tego, w G97 S oznacza bezpośrednio obroty wrzeciona.
Co oznacza kod G95 i kiedy się go używa na tokarce CNC?
G95 ustawia posuw jako wartość na obrót wrzeciona (mm/obr). To typowe dla toczenia, bo obciążenie narzędzia i skrawanie są wtedy powiązane z obrotem. Ułatwia to utrzymanie stałych warunków obróbki przy zmianach obrotów, np. w trybie CSS.
Jaka jest różnica między G94 a G95 w kontekście posuwu?
G94 oznacza posuw w mm/min (na minutę), często spotykany we frezowaniu. G95 oznacza posuw w mm/obr (na obrót), typowy dla toczenia. Błąd wyboru G94 zamiast G95 zmienia jednostkę posuwu i może spowodować zbyt duży lub zbyt mały posuw w praktyce.
Czy do ustawienia vc=220 m/min trzeba obliczać obroty dla średnicy 100 mm?
Jeśli używasz G96 (CSS), nie musisz ręcznie wyznaczać obrotów, bo sterowanie przelicza je automatycznie z vc i aktualnej średnicy. Obliczenia mogą być pomocne do kontroli, ale w pytaniu o wybór bloku programu wystarczy rozpoznać, że S w G96 odpowiada vc w m/min.
Co oznacza F0.2 w programie toczenia CNC?
F0.2 to wartość posuwu. Jej jednostka zależy od trybu: w G95 oznacza 0,2 mm/obr, a w G94 oznaczałaby 0,2 mm/min. W toczeniu, gdy wymagany jest posuw na obrót (fn), prawidłowe jest skojarzenie F0.2 z 0,20 mm/obr.
Dlaczego w toczeniu często wybiera się G96 zamiast G97?
G96 utrzymuje stałą prędkość skrawania, co sprzyja równomiernemu zużyciu narzędzia i stabilniejszej jakości powierzchni, gdy średnica się zmienia. G97 utrzymuje stałe obr/min, więc vc zmienia się wraz ze średnicą, co może pogarszać warunki skrawania przy dużej zmianie średnicy.
Czy M3 i M4 wpływają na wartość vc i fn w tym zadaniu?
M3/M4 określają kierunek obrotów wrzeciona (prawo/lewo). Same wartości vc i fn wynikają z doboru trybów G oraz liczb przy S i F. W pytaniu oceniane są zalecane parametry skrawania, więc kluczowe jest dopasowanie G96 dla vc oraz F=0,20 dla posuwu, a nie kierunek obrotów.
Jakie błędy najczęściej robi się przy odczycie bloku z G96 i G95?
Najczęstsze pomyłki to: uznanie, że S zawsze oznacza obr/min (a w G96 to m/min), pomylenie G94 z G95 (mm/min vs mm/obr) oraz nieuwaga na zapis wartości F (np. 0,3 zamiast 0,2). Pomaga zasada: najpierw tryb, potem jednostki, na końcu liczby.
Jak rozpoznać w odpowiedziach, że parametry odpowiadają vc i fn z treści?
Szukaj zgodności dwóch elementów: (1) tryb prędkości skrawania: G96, aby S było w m/min i odpowiadało vc; (2) posuw na obrót: tryb G95 lub domyślny dla toczenia i wartość F równa fn. Dopiero potem sprawdź, czy liczby (220 i 0,20) zgadzają się dokładnie.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe bloki mają złą jednostkę posuwu lub inne wartości."

Źródła:

  • ISO 6983-1:2009, "Industrial automation systems and integration — Numerical control of machines — Program format and definitions of address words — Part 1: Data format for positioning, line motion and contouring control systems"

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw programowania tokarek CNC w standardzie ISO (G-kody, M-kody)
  • Instrukcja programowania tokarki CNC używanej w pracowni (sekcje o G96/G97 oraz G94/G95)
  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki skrawaniem (vc, f, zależności w toczeniu)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego