Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPL4 - TEST WIEDZY NR 4



PYTANIE NR 13.
Załóż, że jesteś logistykem w firmie transportowej i otrzymujesz zestawienie czasu dostawy paczek w ciągu ostatniego miesiąca. Oto dane:
DzieńCzas dostawy (godziny)
13
22
34
43
52

Która miara statystyczna najlepiej opisze średni czas dostawy paczek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Średnia arytmetyczna" najlepiej opisuje średni (przeciętny) czas dostawy, gdy mamy kilka pomiarów czasu i chcemy jedną wartość podsumowującą poziom wyników. Mediana wskazuje wartość środkową, moda najczęstszą, a rozstęp opisuje zmienność (różnicę między max i min), nie "średniość".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru miary statystycznej, która najlepiej opisze średni (przeciętny) czas dostawy na podstawie kilku obserwacji (w godzinach).

W takiej sytuacji standardową miarą "średniego poziomu" jest średnia arytmetyczna, czyli suma wszystkich czasów podzielona przez liczbę pomiarów. To właśnie ona odpowiada na intuicyjne pytanie: "jaki był przeciętny czas dostawy w tym okresie?". W logistyce podobne uśrednianie stosuje się m.in. przy KPI typu średni czas realizacji/lead time.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania o "średni czas"?

  • "Mediana" to wartość środkowa po uporządkowaniu danych. Jest bardzo użyteczna, gdy występują wartości skrajne (odstające) i chcemy opisać "typowy" wynik odporny na takie skrajności, ale nie jest to podstawowa miara "średniej" w sensie arytmetycznym.
  • "Moda" (dominanta) wskazuje najczęściej występującą wartość. Sprawdza się, gdy interesuje nas najpopularniejszy czas dostawy, ale nie odpowiada na pytanie o przeciętną wartość całego zestawu.
  • "Rozstęp" to różnica między największą i najmniejszą obserwacją. Jest miarą zmienności (rozproszenia), a nie miarą tendencji centralnej. Może powiedzieć, jak bardzo wyniki się różniły, ale nie jaki był średni czas.

W praktyce egzaminacyjnej: gdy w treści pada sformułowanie "średni czas/średnia wartość" i nie ma sygnału o wartościach odstających ani o "najczęstszej wartości", najczęściej właściwym wyborem jest średnia arytmetyczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest średnia arytmetyczna w analizie czasu dostawy?
Średnia arytmetyczna to suma wszystkich zmierzonych czasów dostawy podzielona przez liczbę obserwacji. Daje jedną wartość opisującą przeciętny poziom wyników w okresie. W logistyce bywa używana jako KPI, gdy chcemy podsumować "typowy" czas realizacji.
Jak policzyć średnią arytmetyczną z kilku czasów dostawy?
Dodaj wszystkie czasy dostawy (np. w godzinach), a następnie podziel wynik przez liczbę pomiarów. Ważne jest, aby wszystkie wartości były w tej samej jednostce. Otrzymasz jedną liczbę, którą interpretujesz jako przeciętny czas dostawy dla podanych danych.
Dlaczego mediana nie zawsze zastępuje średnią w logistyce?
Mediana pokazuje wartość środkową po uporządkowaniu danych, więc jest odporna na skrajności. Jednak nie odpowiada na pytanie o przeciętną wartość w sensie arytmetycznym. Jeśli celem jest "średni czas" raportowany jako KPI, częściej stosuje się średnią arytmetyczną, a medianę traktuje jako miarę dodatkową.
Co oznacza moda (dominanta) w czasach dostawy paczek?
Moda (dominanta) to czas dostawy, który występuje najczęściej w zestawieniu. Może być użyteczna, gdy chcesz wskazać "najpopularniejszy" wynik, np. że większość dostaw trwa 2 godziny. Nie jest to jednak miara przeciętnego poziomu całego zbioru, tylko miara częstości.
Co to jest rozstęp i co mówi o czasie dostawy?
Rozstęp to różnica między największym i najmniejszym czasem dostawy w danych. Informuje o rozpiętości wyników, czyli o zmienności: czy czasy są do siebie podobne, czy bardzo zróżnicowane. Nie opisuje "średniego czasu", tylko to, jak daleko od siebie leżą skrajne obserwacje.
Kiedy lepiej użyć mediany zamiast średniej czasu dostawy?
Mediana bywa lepsza, gdy w danych są wartości odstające, np. pojedyncza wyjątkowo opóźniona dostawa. Taka skrajność może mocno podbić średnią i zniekształcić obraz "typowego" wyniku. Mediana lepiej oddaje wtedy środkowy poziom realizacji, ale nie jest klasyczną "średnią arytmetyczną".
Jakie miary statystyczne najczęściej stosuje się w KPI logistycznych?
W KPI logistycznych często spotkasz średnią (przeciętny czas), medianę (typowy wynik odporny na skrajności), percentyle (np. 90. percentyl czasu dostawy) oraz miary zmienności, takie jak rozstęp czy odchylenie standardowe. Dobór zależy od tego, czy chcesz mierzyć poziom, czy stabilność procesu.
Czy z podanych danych da się wyznaczyć modę i czy ma sens?
Tak, modę da się wyznaczyć, jeśli jakaś wartość powtarza się najczęściej. Ma sens, gdy chcesz wskazać najczęstszy czas dostawy (np. standardową realizację). Jednak jeśli pytanie dotyczy "średniego czasu", moda nie odpowiada na ten cel, bo opisuje częstość, a nie przeciętny poziom.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy wyborze miary "średniego czasu"?
Częsty błąd to wybór rozstępu, bo brzmi "statystycznie", choć opisuje zmienność. Inny błąd to wybór mediany lub mody bez zrozumienia, że pytanie dotyczy przeciętnej wartości. Pomaga zapamiętać: średnia i mediana to "położenie", a rozstęp to "rozproszenie".
Jak na egzaminie szybko rozpoznać, że chodzi o średnią arytmetyczną?
Jeśli w treści pojawia się sformułowanie "średni czas/średnia wartość" i masz kilka pomiarów liczbowych w tej samej jednostce, najczęściej chodzi o średnią arytmetyczną. Gdy pojawia się nacisk na "wartość środkową" lub skrajności, rozważ medianę. Gdy "najczęstsza" – modę.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Średnia arytmetyczna" najlepiej opisuje średni (przeciętny) czas dostawy, gdy mamy kilka pomiarów czasu i chcemy jedną wartość podsumowującą poziom wyników.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnia arytmetyczna" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Mediana" https://pl.wikipedia.org/wiki/Mediana (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Dominanta" https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręcznik/statystyka opisowa: rozdział o miarach tendencji centralnej i rozproszenia
  • Materiały dydaktyczne z analizy KPI w logistyce (czas dostawy, lead time)
  • Ćwiczenia: dobór miary (średnia/mediana/moda) dla różnych rozkładów danych i wartości odstających
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego