KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 2.
Załóż, że masz do dyspozycji obwód z trzema rezystorami o wartościach 5Ω, 10Ω i 15Ω. Które z poniższych twierdzeń jest prawdziwe, jeśli rezystory są połączone szeregowo?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się, ponieważ przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięć sumują się. Dlatego rezystancja zastępcza wynosi 5Ω + 10Ω + 15Ω = 30Ω. Pozostałe wartości nie odpowiadają sumie wszystkich trzech oporów.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu szeregowym elementy są włączone "jeden za drugim", więc ten sam prąd przepływa kolejno przez każdy rezystor. W takim układzie całkowity spadek napięcia na gałęzi jest sumą spadków napięć na poszczególnych rezystorach. Z prawa Ohma wynika wtedy, że rezystancja zastępcza (całkowita) jest po prostu sumą rezystancji:

Rz = R1 + R2 + R3

Dla danych wartości:

Rz = 5Ω + 10Ω + 15Ω = 30Ω.

Dlatego zdanie "Całkowita rezystancja obwodu wynosi 30Ω." jest prawdziwe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "…20Ω" to częsty błąd rachunkowy (np. pominięcie jednego z rezystorów) albo nieuważne dodanie tylko dwóch wartości.
  • "…15Ω" sugeruje błędne założenie, że rezystancja całkowita równa się największej (lub jednej wybranej) rezystancji, co nie jest prawdą dla połączenia szeregowego.
  • "…10Ω" analogicznie może wynikać z pomylenia rezystancji zastępczej z jedną z wartości składowych lub z błędnej intuicji dotyczącej zmniejszania oporu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "szeregowo", zwykle szukasz sumy. Jeśli jest "równolegle", wtedy stosuje się zależność odwrotności (co daje wynik mniejszy od najmniejszej rezystancji). To pomaga szybko wybrać właściwy tok rozumowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja zastępcza to jeden opór, który "zastępuje" kilka rezystorów, zachowując ten sam efekt w obwodzie. Dla połączenia szeregowego jest równa sumie wszystkich rezystancji: Rz = R1 + R2 + R3 + …
Dodaj wartości rezystorów. W szeregu prąd jest taki sam w każdym elemencie, a spadki napięć się sumują, więc opory też się sumują: Rz = R1 + R2 + R3. To najprostszy przypadek obliczeń w obwodach DC.
W szeregu ten sam prąd płynie przez każdy rezystor. Całkowite napięcie na gałęzi jest sumą spadków napięć na elementach. Z prawa Ohma U = I·R wynika więc, że aby opisać całość jednym oporem, trzeba dodać wszystkie rezystancje.
W szeregu prąd jest wspólny, a rezystancja zastępcza rośnie (suma oporów). W równoległym wspólne jest napięcie, a rezystancja zastępcza maleje i jest mniejsza od najmniejszej rezystancji gałęzi. Pomylenie tych przypadków to częsty błąd.
Nie. W połączeniu szeregowym dodajesz dodatnie wartości rezystancji, więc wynik zawsze jest większy od każdej z nich. Jeśli w obliczeniach wychodzi mniej niż najmniejszy opór, to prawdopodobnie zastosowano regułę dla połączenia równoległego.
Najczęstsze to: pomylenie szeregu z równoległym (użycie odwrotności), pominięcie jednego rezystora w sumie, błąd arytmetyczny przy dodawaniu oraz wybór jednej z wartości (np. największej) zamiast rezystancji zastępczej całego obwodu.
Odłącz zasilanie i najlepiej odseparuj badany fragment od reszty instalacji (żeby nie mierzyć "przez" inne ścieżki). Ustaw multimetr na pomiar Ω i zmierz opór między końcami łańcucha rezystorów. Dla szeregu wynik powinien być zbliżony do sumy ich wartości (z tolerancją).
W praktyce mogą to być elementy torów sygnalizacji i sterowania urządzeń towarzyszących (np. rezystory w układach pomiarowych, dzielnikach napięcia, wejściach sterowników). Zrozumienie szeregu pomaga w diagnozie usterek i interpretacji pomiarów.
Tak. Wartości rezystorów mają tolerancję (np. kilka procent), więc suma też może się różnić od wartości nominalnej. W szeregu tolerancje "sumują się" w sensie wpływu na wynik. Dlatego pomiar omomierzem może dać wynik nieco inny niż idealnie obliczony.
Szukaj słów "połączone szeregowo" albo opisu "jeden za drugim w jednej gałęzi". Wtedy reguła jest prosta: dodaj wszystkie opory. Dodatkowa kontrola: wynik w szeregu musi być większy od największego rezystora w zestawie.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się, ponieważ przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięć sumują się."

Źródła:

  • OpenStax, "College Physics", Chapter 21 (Circuits), section on resistors in series and equivalent resistance, https://openstax.org/details/books/college-physics (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy, "Resistors in series" (Physics/Electrical engineering), https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/ee-resistors-in-series (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits, "Resistors in Series and Parallel", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/series-and-parallel-circuits/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/elektroniki: dział o obwodach prądu stałego i łączeniu rezystorów
  • Materiały szkolne z podstaw elektrotechniki dla branży budowlanej/instalacyjnej
  • Ćwiczenia z pomiarów multimetrem: wyznaczanie rezystancji zastępczej w układach szeregowych i równoległych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego