KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 13.
Załóż, że masz do dyspozycji trzy rezystory o wartościach R1=3Ω, R2=6Ω i R3=9Ω, które są połączone szeregowo. Oblicz rezystancję zastępczą tego obwodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się.
Dlatego rezystancja zastępcza wynosi Rz = R1 + R2 + R3 = 3 Ω + 6 Ω + 9 Ω = 18 Ω. Pozostałe odpowiedzi to pojedyncze wartości rezystorów, a nie suma całego połączenia szeregowego.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodach prądu stałego rezystory można łączyć m.in. szeregowo lub równolegle. W zadaniu jednoznacznie podano połączenie szeregowe, czyli takie, w którym przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięć na kolejnych elementach sumują się.

Dla połączenia szeregowego obowiązuje prosta reguła: rezystancja zastępcza jest sumą rezystancji poszczególnych elementów:

Rz = R1 + R2 + R3

Podstawiamy wartości:

  • R1 = 3 Ω
  • R2 = 6 Ω
  • R3 = 9 Ω

Obliczenie:

Rz = 3 Ω + 6 Ω + 9 Ω = 18 Ω

Dlatego odpowiedź "18Ω" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi "3Ω", "6Ω" i "9Ω" opisują rezystancję pojedynczego rezystora, a nie całego połączenia. To typowa pułapka, gdy ktoś nie zastosuje zasady dla szeregu lub pominie któryś element w sumowaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "szeregowo", w pierwszej kolejności sprawdź, czy wystarczy dodać opory. Gdy jest "równolegle", wtedy zwykle pojawia się zależność z odwrotnościami (co często prowadzi do pomyłek, jeśli nie czyta się uważnie polecenia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja zastępcza to jedna wartość oporu, która zastępuje cały fragment obwodu tak, aby z punktu widzenia źródła zasilania zachowywał się tak samo jak oryginalne elementy. Ułatwia to obliczenia prądu, napięć i mocy w układzie.
Dla połączenia szeregowego stosuje się sumę: Rz = R1 + R2 + .... Wynika to z tego, że przez wszystkie elementy płynie ten sam prąd, a spadki napięć na rezystorach się dodają, więc "łączny opór" rośnie.
W szeregu prąd jest taki sam w każdym rezystorze, a całkowite napięcie to suma spadków na kolejnych elementach. Ponieważ U = I·R, to suma spadków napięć odpowiada sumie rezystancji. Stąd prosta reguła dodawania oporów.
Najczęściej myli się połączenie szeregowe z równoległym i próbuje użyć wzoru z odwrotnościami. Drugi błąd to pominięcie jednego rezystora w sumie. Często też ktoś wybiera wartość jednego rezystora, zamiast obliczyć opór całego układu.
Nie. W połączeniu szeregowym rezystancja zastępcza jest sumą dodatnich oporów, więc zawsze będzie większa od każdej składowej. Mniejsza wartość niż najmniejszy rezystor jest typowa raczej dla połączeń równoległych.
Jeśli napięcie zasilania pozostaje takie samo, to dołożenie rezystora szeregowo zwiększa rezystancję zastępczą. Z prawa Ohma wynika, że prąd zmaleje, bo I = U/R. To ważne przy doborze elementów i ograniczaniu prądu.
Połączenie szeregowe rozpoznasz, gdy elementy są wpięte "jeden za drugim" i prąd ma tylko jedną drogę przepływu. Na schemacie nie ma rozgałęzień między rezystorami. W praktyce oznacza to brak węzłów, gdzie obwód się dzieli.
Podstawową jednostką rezystancji jest om oznaczany symbolem Ω. W zapisie zaleca się stosować spację między liczbą a jednostką, np. 18 Ω. Spotyka się też wielokrotności: kΩ i MΩ.
Nie ma znaczenia. W szeregu rezystancja zastępcza to suma wartości, więc zamiana kolejności elementów nie zmieni Rz. Zmienić się mogą natomiast praktyczne aspekty montażu (np. rozkład mocy i temperatur), ale nie sama suma oporów.
Ćwicz rozpoznawanie, czy układ jest szeregowy, równoległy czy mieszany, a potem dobieraj właściwą regułę. Rób krótkie notatki ze wzorami i sprawdzaj wynik "zdrowym rozsądkiem" (w szeregu Rz rośnie). Rozwiązuj wiele krótkich zadań rachunkowych.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się.Dlatego rezystancja zastępcza wynosi Rz = R1 + R2 + R3 = 3 Ω + 6 Ω + 9 Ω = 18 Ω."

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 2, rozdział "Circuits and DC Instruments" (zależności dla oporu w połączeniu szeregowym) — https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-2 (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Rezystory w szeregu i równolegle" — https://pl.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Połączenie szeregowe" (sekcja dot. elementów w szeregu) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki/elektroniki: dział o rezystorach i połączeniach rezystancji
  • Kursy online z teorii obwodów prądu stałego (DC): połączenia szeregowe i równoległe
  • Zbiory zadań z podstaw elektroniki: obliczanie rezystancji zastępczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego