KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 36.
Załóż, że masz do wykonania plan amortyzacji dla środka trwałego o wartości początkowej 20 000 zł. Środek ten jest amortyzowany metodą degresywną z rocznym współczynnikiem 20%. Jaka będzie wartość środka trwałego po pierwszym roku amortyzacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpis roczny przy stawce 20% od 20 000 zł wynosi 20 000 × 0,20 = 4 000 zł.
Następnie wartość po pierwszym roku to 20 000 − 4 000 = 16 000 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego policzenia procentu albo odjęcia nieprawidłowej kwoty.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wartość początkową środka trwałego: 20 000 zł oraz informację o amortyzacji metodą degresywną z roczną wielkością 20%. Dla pierwszego roku (przy tak sformułowanym założeniu) obliczenie sprowadza się do wyznaczenia odpisu jako procentu od wartości, a następnie odjęcia go od wartości początkowej.

Krok 1: obliczenie odpisu amortyzacyjnego za 1. rok
20% z 20 000 zł = 20 000 × 0,20 = 4 000 zł.

Krok 2: ustalenie wartości środka trwałego po pierwszym roku
Wartość po odpisie = 20 000 − 4 000 = 16 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 15 000 zł oznaczałoby odpis 5 000 zł, czyli 25% wartości – to nie zgadza się z podanymi 20%.
  • 18 000 zł odpowiada odpisowi 2 000 zł (10%) – błąd w obliczeniu procentu lub pomylenie stawki.
  • 14 000 zł oznacza odpis 6 000 zł (30%) – typowy skutek nadinterpretacji "degresywna" lub błędnego rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel zadanie na dwa etapy: (1) policz odpis w złotych, (2) dopiero potem policz wartość po odpisie. To ogranicza błędy nieuwagi i ułatwia kontrolę wyniku (czy odpis rzeczywiście stanowi 20% wartości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja to planowe, systematyczne rozłożenie w czasie wartości środka trwałego poprzez odpisy obciążające koszty. Jej celem jest odzwierciedlenie zużywania się aktywa podczas użytkowania, a nie jednorazowe "wrzucenie" całego wydatku w koszty.
Odpis roczny liczysz jako wartość podstawy × 20%. Dla 20 000 zł: 20 000 × 0,20 = 4 000 zł. Potem wartość po odpisie to 20 000 − 4 000 = 16 000 zł. Najpierw licz odpis w złotych, dopiero potem wartość netto.
W typowej degresji odpis jest liczony od wartości pomniejszanej o wcześniejsze umorzenie. Ponieważ podstawa z roku na rok jest niższa, to nawet przy tej samej stawce procentowej kwota odpisu (w zł) spada. To daje wyższe koszty na początku i niższe w późniejszym okresie.
Wartość początkowa to kwota, od której zaczynasz amortyzację (np. cena nabycia). Wartość netto (bilansowa) to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie. Na egzaminie często pytają właśnie o wartość po roku/dwóch latach, czyli o wartość netto.
W pierwszym roku, zanim pojawi się umorzenie z lat poprzednich, podstawa bywa równa wartości początkowej (w zależności od przyjętych założeń). W kolejnych latach podstawa jest zwykle mniejsza, bo odejmuje się dotychczasowe umorzenie, dlatego odpisy kwotowo maleją.
Najczęstsze pomyłki to: (1) policzenie 20% jako 2% lub 0,2% (błąd zapisu ułamka), (2) odjęcie "20" zamiast 20% od kwoty, (3) wpisanie odpisu jako wartości końcowej, (4) pomylenie wartości netto z kwotą umorzenia. Pomaga zapis dwóch kroków rachunku.
Plan amortyzacji to harmonogram, w którym ustalasz, jaką kwotę odpisu przypisujesz do kolejnych okresów (miesięcy/lat) oraz jaka będzie wartość netto po każdym okresie. W praktyce jest to podstawa do księgowania umorzenia i kontroli, czy odpisy są zgodne z przyjętą metodą.
Metodę degresywną rozważa się, gdy środek trwały intensywniej "zużywa się" na początku użytkowania albo szybciej traci wartość ekonomiczną. Daje to większe koszty amortyzacji na starcie i mniejsze później. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest trzymanie się założeń podanych w treści.
Użyj kontroli przybliżonej: 10% z 20 000 to 2 000, więc 20% to ok. 4 000. Wartość po roku powinna być o ok. 4 000 mniejsza, czyli około 16 000. Jeśli wychodzi 18 000 lub 14 000, to znaczy, że procent został policzony błędnie lub odjęto niewłaściwą kwotę.
Tak. Odpis amortyzacyjny jest kosztem okresu, więc obniża wynik finansowy (zysk) w danym okresie. Nie jest to jednak wydatek gotówkowy w momencie ujęcia odpisu, tylko księgowe rozliczenie wartości środka trwałego w czasie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • IAS 16 Property, Plant and Equipment (IFRS) – sekcje dotyczące depreciation/depreciation method, IFRS Foundation (tekst standardu w oficjalnym wydaniu)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (dział: środki trwałe i amortyzacja)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 z zakresu ewidencji środków trwałych
  • Standardy rachunkowości/IFRS dotyczące rzeczowych aktywów trwałych (część o amortyzacji) – do zrozumienia pojęć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego