KWALIFIKACJA TKO3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 9.
Załóż, że otrzymujesz mapę terenów kolejowych z zaznaczonym miejscem budowy nowego obiektu. Mapa jest w skali 1:10000. Na mapie odległość między dwoma punktami wynosi 3 cm. Jaką odległość ta wartość reprezentuje w rzeczywistości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 10000 cm w terenie, czyli 100 m. Dla 3 cm: 3 × 100 m = 300 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przestawienia zera lub pomylenia zamiany cm na metry.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:10000 oznacza proporcję długości na mapie do długości w rzeczywistości: 1 jednostka na mapie = 10000 tych samych jednostek w terenie. Najwygodniej liczyć w tych samych jednostkach, a dopiero na końcu zamienić je na metry.

Krok 1: przeliczenie 1 cm.
1 cm na mapie = 10000 cm w terenie.

Krok 2: zamiana 10000 cm na metry.
100 cm = 1 m, więc 10000 cm = 10000 / 100 = 100 m.

Krok 3: przeliczenie 3 cm z mapy.
3 cm na mapie = 3 × 100 m = 300 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 600 metrów – typowy skutek podwojenia wyniku lub pomylenia odczytu (np. uznania, że 1 cm to 200 m zamiast 100 m).
  • 900 metrów – często wynika z mechanicznego mnożenia "3" przez "300", albo z błędu w zamianie cm→m (np. przyjęcia, że 10000 cm = 300 m).
  • 1200 metrów – rezultat przesunięcia przecinka/zer o jeden rząd wielkości (np. potraktowania 1 cm jako 400 m lub 10000 cm jako 1000 m).

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:10000 zapamiętaj szybki przelicznik: 1 cm = 100 m. Dzięki temu większość zadań rozwiążesz w jednym kroku (tu: 3 cm = 300 m), a kontrola sensowności wyniku jest prostsza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:10000 znaczy, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 10000 takich samych jednostek w terenie. Przykład: 1 cm na mapie = 10000 cm w rzeczywistości, czyli 100 m.
Najpierw licz w centymetrach: 3 cm × 10000 = 30000 cm w terenie. Potem zamień na metry: 30000 cm ÷ 100 = 300 m. To najbezpieczniejszy schemat bez gubienia zer.
Bo 1 cm na mapie odpowiada 10000 cm w terenie. A ponieważ 100 cm = 1 m, to 10000 cm = 10000/100 = 100 m. Warto zapamiętać ten skrót do szybkich obliczeń.
Najczęściej myli się jednostki (cm z m), przesuwa zera o jeden rząd wielkości albo interpretuje 1:10000 jako 1 cm = 10000 m. Pomaga zasada: najpierw przelicz w tych samych jednostkach, dopiero potem wykonaj zamianę.
Jeśli zadanie nie narzuca jednostki, można podać w km, ale trzeba poprawnie przeliczyć: 300 m = 0,3 km. W testach zawodowych zwykle oczekuje się metrów, bo są praktyczne przy planowaniu robót i odcinków w terenie.
Zrób przybliżenie: w skali 1:10000 1 cm ≈ 100 m. Jeśli masz 3 cm, to wynik powinien być około 300 m, a nie kilka kilometrów ani kilka metrów. Taka kontrola sensowności często wychwytuje błędy w zerach.
Ułatwia wstępne planowanie robót: oszacowanie długości odcinka prac, dojść, rozmieszczenia punktów w terenie kolejowym i odległości między obiektami. Dzięki temu można lepiej przygotować transport materiałów, sprzęt oraz organizację prac.
Zasada jest identyczna: licz w tych samych jednostkach. Dla 1:10000: 1 mm na mapie = 10000 mm w terenie = 10 m. Dopiero na końcu zamień na metry lub kilometry, zależnie od potrzeb zadania.
Najprościej użyć linijki, a przy odcinkach krzywoliniowych także krzywomierza lub nitki (a potem zmierzyć jej długość). Ważne jest dokładne odczytanie długości na mapie i dopiero potem przeliczenie przez skalę.
Gdy wynik nie jest "okrągły" (np. 2,7 cm w skali 1:7500). Wtedy warto policzyć dokładnie i zaokrąglić zgodnie z poleceniem (np. do 1 m). W testach wielokrotnego wyboru zwykle podane są wartości bez potrzeby skomplikowanych zaokrągleń.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:10000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 10000 cm w terenie, czyli 100 m."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikibooks (pl): "Geodezja – elementy kartografii / Skala mapy" – https://pl.wikibooks.org/wiki/Geodezja (odpowiedni rozdział o skali mapy) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział z geodezji lub kartografii o skali mapy i pomiarach odległości
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania skali (1:n) oraz zamiany jednostek
  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje i przeliczanie jednostek długości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego