KWALIFIKACJA HAN1 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 5.
Załóżmy, że dwie firmy produkujące telewizory zdecydowały się na podniesienie cen swoich produktów. W efekcie obserwują wzrost ilości produkowanych telewizorów. Jakie zjawisko ekonomiczne opisuje tę sytuację?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzrost ceny produktu zwykle zachęca producentów do wytwarzania i oferowania większej ilości, bo sprzedaż staje się bardziej opłacalna.
Opisana reakcja firm (więcej produkcji po podniesieniu cen) dotyczy więc strony producentów, czyli podaży, a nie popytu ani równowagi rynkowej.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowe jest rozróżnienie dwóch stron rynku:

  • Popyt opisuje zachowanie nabywców (konsumentów) i zależność między ceną a ilością, którą chcą kupić.
  • Podaż opisuje zachowanie sprzedawców/producentów i zależność między ceną a ilością, którą są skłonni wytworzyć i zaoferować.

Gdy firmy podnoszą cenę telewizorów, a następnie obserwują wzrost ilości produkowanych telewizorów, oznacza to, że wyższa cena zwiększyła opłacalność produkcji. To typowy mechanizm nazywany prawem podaży: przy wyższej cenie producenci oferują więcej (pozostałe warunki bez zmian).

Dlatego odpowiedź "Podaż" jest właściwa: opis dotyczy decyzji producentów o zwiększeniu ilości oferowanej po wzroście ceny.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do mechanizmu z zadania:

  • "Popyt" byłby trafny, gdyby mowa była o zachowaniu klientów (np. że mimo wzrostu ceny kupują mniej lub więcej). Tu zmienia się produkcja, czyli strona podażowa.
  • "Równowaga rynkowa" dotyczy punktu/warunku, w którym ilość oferowana równa się ilości kupowanej przy danej cenie. Sam fakt, że producenci wytwarzają więcej po podwyżce, nie opisuje równowagi, tylko reakcję podaży.
  • "Przewaga komparatywna" to pojęcie z handlu międzynarodowego (specjalizacja i korzyści z wymiany), a nie związek między ceną a wielkością produkcji na danym rynku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się producent, wytwarzanie, oferowanie, koszty i opłacalność — najczęściej testowana jest podaż. Jeśli pojawia się klient, zakup, preferencje i dochód — zwykle chodzi o popyt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podaż to ilość dobra, jaką producenci są skłonni wytworzyć i sprzedać przy danej cenie w określonym czasie. Opisuje stronę sprzedawców/producentów. Zwykle wyższa cena zwiększa opłacalność produkcji, więc rośnie ilość oferowana.
Wyższa cena oznacza potencjalnie większy przychód z każdej sprzedanej sztuki, więc produkcja staje się bardziej opłacalna. Producenci częściej zwiększają wtedy wytwarzanie, uruchamiają dodatkowe moce lub kierują więcej towaru na rynek.
Prawo podaży mówi, że przy wzroście ceny (przy innych warunkach stałych) rośnie ilość oferowana przez producentów. W zadaniach szukaj słów: "produkcja", "wytwarzanie", "sprzedawcy", "opłacalność" oraz informacji, że po wzroście ceny podaż rośnie.
Popyt dotyczy kupujących i tego, ile chcą kupić przy danej cenie. Podaż dotyczy producentów i tego, ile chcą sprzedać przy danej cenie. Najprościej: popyt = decyzje klientów, podaż = decyzje firm.
W typowym ujęciu rynkowym tak działa zależność ceny i ilości oferowanej, ale "zawsze" bywa zbyt mocne. Podaż może ograniczać np. brak mocy produkcyjnych, problemy z surowcami lub regulacje. Na egzaminie zwykle zakłada się jednak standardowe warunki prawa podaży.
Równowaga rynkowa występuje, gdy przy danej cenie ilość kupowana przez nabywców równa się ilości oferowanej przez sprzedawców. W zadaniach musi być mowa o dopasowaniu popytu i podaży, a nie tylko o reakcji jednej strony rynku.
Przewaga komparatywna dotyczy specjalizacji krajów lub firm w produkcji dóbr, w których mają relatywnie niższy koszt alternatywny, i wyjaśnia korzyści z handlu. Nie opisuje bezpośrednio reakcji producenta na zmianę ceny na jednym rynku.
Najczęściej są to: "producent", "firma produkująca", "zwiększenie produkcji", "ilość wytwarzanych sztuk", "dostawy", "oferowanie na rynku". Jeśli po zmianie ceny zmienia się ilość produkowana/oferowana, zwykle testowana jest właśnie podaż.
Tak. Wielkość podaży zmienia się zwykle na skutek zmiany ceny (ruch po krzywej podaży). Zmiana podaży to przesunięcie całej zależności, np. przez koszty, technologię lub podatki. W prostych pytaniach egzaminacyjnych często wystarczy rozpoznać samą "podaż".
Zadaj sobie jedno pytanie: kto podejmuje decyzję w treści? Jeśli kupujący (klient) — popyt. Jeśli sprzedający/producent (firma) — podaż. Dopiero potem sprawdź, czy opis dotyczy ceny i ilości kupowanej czy ceny i ilości oferowanej.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • N. G. Mankiw, "Zasady ekonomii", rozdziały o rynku, popycie i podaży (wydania polskie, część dot. prawa podaży)
  • D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch, "Makroekonomia" / "Mikroekonomia" (wydania polskie), rozdziały: popyt, podaż, równowaga rynkowa
  • P. A. Samuelson, W. D. Nordhaus, "Ekonomia", część o mechanizmie rynkowym: popyt, podaż i równowaga

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw ekonomii (rozdziały o popycie i podaży)
  • Notatki/kompendium z mikroekonomii: prawo popytu i prawo podaży
  • Zadania testowe z rozróżniania popytu, podaży i równowagi rynkowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego