KWALIFIKACJA BUD14 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 11.
Załóżmy, że mamy belkę swobodnie podpartą o długości 10 m, obciążoną jednorodnie z siłą 20 kN/m. Oblicz reakcje podporowe i wskaż, które z poniższych odpowiedzi jest prawidłowe.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obciążenie 20 kN/m na długości 10 m daje wypadkową W = 20·10 = 200 kN. Dla belki swobodnie podpartej z obciążeniem równomiernym na całej długości układ jest symetryczny, więc reakcje są równe: R1 = R2 = 200/2 = 100 kN.
Dlatego poprawne są reakcje po 100 kN.

Pełne wyjaśnienie:

Belka swobodnie podparta ma dwie podpory, które w tym zadaniu przenoszą reakcje pionowe. Obciążenie jest jednorodnie (równomiernie) rozłożone na całej długości, czyli ma stałą intensywność 20 kN/m.

Krok 1: wyznaczenie wypadkowej obciążenia ciągłego.
Wypadkowa obciążenia równomiernego wynosi:
W = q · L
gdzie q = 20 kN/m, a L = 10 m. Zatem:
W = 20 · 10 = 200 kN.

Krok 2: miejsce przyłożenia wypadkowej.
Dla obciążenia równomiernego wypadkowa działa w środku rozpiętości (w połowie długości belki). To oznacza, że układ obciążenia względem podpór jest symetryczny.

Krok 3: warunki równowagi i symetria reakcji.
Z równowagi sił pionowych: suma reakcji musi równać się wypadkowej obciążenia, czyli R1 + R2 = 200 kN. Ponieważ obciążenie i podpory są symetryczne, reakcje są takie same: R1 = R2. Stąd:
R1 = R2 = 200/2 = 100 kN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 200 kN w każdej podporze oznaczałoby łącznie 400 kN reakcji, czyli więcej niż całkowite obciążenie 200 kN — narusza to równowagę sił.
  • 50 kN w każdej podporze daje łącznie 100 kN, czyli za mało w stosunku do 200 kN obciążenia — również brak równowagi sił.
  • 10 kN w każdej podporze daje łącznie 20 kN; to typowy błąd jednostek, gdy myli się kN/m z kN lub nie mnoży przez długość.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz całkowite obciążenie (q·L), a dopiero potem rozdziel je na podpory. Przy obciążeniu równomiernym na całej długości belki swobodnie podpartej reakcje są równe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wypadkową liczysz jako W = q · L, gdzie q to intensywność obciążenia (np. kN/m), a L to długość odcinka obciążonego (m). Jednostki muszą się "skrócić" do kN. Dla obciążenia na całej długości belki wypadkowa działa w jej środku.
Bo układ jest symetryczny: podpory są na końcach, a obciążenie ma stałą wartość na całej długości. Wypadkowa obciążenia wypada w połowie rozpiętości, więc każda podpora "przejmuje" połowę całkowitego obciążenia.
kN/m oznacza obciążenie liniowe, czyli ile siły przypada na 1 metr długości belki. Żeby uzyskać siłę całkowitą w kN, trzeba pomnożyć tę wartość przez długość odcinka, na którym obciążenie działa (w metrach).
W statyce najczęściej używa się: sumy sił w pionie równej zero oraz sumy momentów względem wybranego punktu równej zero. W prostych, symetrycznych przypadkach wystarcza policzyć całkowite obciążenie i podzielić je po równo, ale warto umieć uzasadnić to warunkami równowagi.
Gdy układ nie jest symetryczny: obciążenie działa tylko na części długości, jest zmienne (np. trójkątne), występuje siła skupiona poza środkiem lub dodatkowy moment. Wtedy reakcje wyznacza się z równań równowagi, a nie z samej symetrii.
Sprawdź bilans sił: suma reakcji musi równać się całkowitemu obciążeniu. Jeśli obciążenie całkowite wynosi 200 kN, to R1 + R2 musi dać 200 kN. Każdy wynik, który daje łącznie mniej lub więcej, jest na pewno błędny.
Najczęściej myli się jednostki (traktuje kN/m jak kN), zapomina się przemnożyć przez długość, dzieli się przez 2 mimo braku symetrii albo wybiera "ładną" liczbę bez sprawdzenia sumy reakcji. Pomaga zapis: najpierw W = q·L, potem R1 + R2 = W.
Wypadkowa obciążenia równomiernego jest przyłożona w środku ciężkości prostokątnego wykresu obciążenia, czyli w połowie długości obciążonego odcinka. To wynika z definicji momentu wypadkowej: musi dawać taki sam moment jak rozłożone obciążenie.
Nie zawsze. Dla typowych obciążeń pionowych skierowanych w dół reakcje są dodatnie (do góry). Jednak przy nietypowych układach, np. z momentami lub obciążeniami unoszącymi, jedna z reakcji może wyjść ujemna, co oznacza zmianę kierunku lub konieczność innego zamocowania.
Ćwicz schematy: belka swobodnie podparta, wspornik, obciążenia q i siły skupione. Naucz się przeliczać q na W oraz wyznaczać punkt przyłożenia wypadkowej. Zawsze rób szybki test kontroli: suma reakcji = suma obciążeń, a w trudniejszych przypadkach sprawdzaj momenty.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Obciążenie 20 kN/m na długości 10 m daje wypadkową W = 20·10 = 200 kN."

Źródła:

  • R.C. Hibbeler, "Engineering Mechanics: Statics", rozdział o belkach i reakcjach podporowych (Support Reactions; Distributed Loads), Pearson (różne wydania).
  • F.P. Beer, E.R. Johnston, D.F. Mazurek, "Vector Mechanics for Engineers: Statics", dział: równowaga bryły sztywnej i reakcje podpór; zamiana obciążenia rozłożonego na wypadkową, McGraw-Hill (różne wydania).
  • J.L. Meriam, L.G. Kraige, "Engineering Mechanics: Statics", rozdział: układy sił, obciążenia rozłożone i wypadkowe; reakcje w podporach, Wiley (różne wydania).

Materiały:

  • Podręczniki do statyki budowli (dział: belki swobodnie podparte, obciążenia ciągłe)
  • Zbiory zadań z mechaniki budowli/statyki z rozwiązaniami krok po kroku
  • Notatki/ściągi z warunków równowagi i zamiany obciążeń ciągłych na siły skupione

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego