KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 2.
Załóżmy, że mamy kondensator o pojemności C=4μF i napięciu U=10V. Oblicz energię zgromadzoną w tym kondensatorze.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy ze wzoru E=(1/2)·C·U². Najpierw zamieniamy pojemność: 4 μF = 4·10⁻⁶ F. Następnie liczymy: E=0,5·(4·10⁻⁶)·(10)²=0,5·4·10⁻⁶·100=200·10⁻⁶ J=0,0002 J. Pozostałe wyniki mają zły rząd wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Energia zgromadzona w kondensatorze to energia pola elektrycznego. Dla kondensatora naładowanego do napięcia U obowiązuje podstawowy wzór:

E = (1/2) · C · U², gdzie C jest w faradach [F], U w woltach [V], a wynik E w dżulach [J].

Krok 1: konwersja jednostek do SI.
Pojemność podano w mikrofaradach, więc:
4 μF = 4 · 10⁻⁶ F.

Krok 2: podstawienie do wzoru i obliczenia.

E = 0,5 · (4 · 10⁻⁶) · (10)²
Najpierw (10)² = 100, więc:
E = 0,5 · 4 · 10⁻⁶ · 100 = 0,5 · 400 · 10⁻⁶ = 200 · 10⁻⁶ J
200 · 10⁻⁶ J = 2 · 10⁻⁴ J = 0,0002 J.

Odpowiedź "0.0002J" jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0.02J" jest większe o dwa rzędy wielkości (100×). Taki błąd często wynika z pomylenia zapisu wykładniczego lub nieuważnego przesuwania przecinka.
  • "0.2J" jest jeszcze większe i odpowiadałoby znacznie większej pojemności lub napięciu; to typowy efekt całkowitego pominięcia czynnika 10⁻⁶ przy µF.
  • "0.002J" jest 10× za duże; bywa skutkiem błędu w przeliczeniu 200·10⁻⁶ na postać dziesiętną lub w mnożeniu przez 100.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj rząd wielkości. Przy małej pojemności (µF) i niskim napięciu (kilka–kilkanaście V) energia zwykle mieści się w mikro- do milijoulach, a nie w dziesiątych częściach dżula.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór E=(1/2)·C·U². Najpierw przelicz pojemność na farady (np. μF → 10⁻⁶ F), potem podnieś napięcie do kwadratu i wykonaj mnożenie. Wynik otrzymasz w dżulach.
Ponieważ energia rośnie wraz z napięciem nieliniowo: podwojenie napięcia zwiększa energię czterokrotnie. To wynika z zależności między ładunkiem, napięciem i pracą potrzebną do naładowania kondensatora.
Zapis 4 μF oznacza 4 mikrofarady. W jednostkach SI to 4·10⁻⁶ F. To kluczowe w obliczeniach, bo pominięcie 10⁻⁶ daje błąd o wiele rzędów wielkości.
Najczęściej: brak przeliczenia μF na F, pominięcie czynnika 1/2, zapomnienie o kwadracie napięcia oraz błędne przesunięcie przecinka w zapisie wykładniczym (np. 200·10⁻⁶).
Tak, bo oba wzory zawierają C i U. Q=CU daje ładunek w kulombach, a E=(1/2)CU² daje energię w dżulach. W zadaniu o energii zawsze szukaj U² i jednostki [J].
Oszacuj: jeśli C jest w μF (10⁻⁶) i U ma ok. 10 V, to U²≈100. Dostajesz rząd 10⁻⁶·100=10⁻⁴, a po (1/2) nadal ok. 10⁻⁴ J, czyli ułamki milijoula.
Kondensatory pojawiają się m.in. w układach sterowania (filtracja zakłóceń), przy cewkach elektrozaworów oraz w prostych układach czasowych RC. Znajomość energii pomaga ocenić, ile energii może zostać oddane w impulsie.
Bo wzory fizyczne są zdefiniowane w jednostkach SI. Jeśli użyjesz 4 zamiast 4·10⁻⁶, wynik wyjdzie milion razy większy. To typowa pułapka w zadaniach rachunkowych i częsta przyczyna błędnych odpowiedzi.
Energia ma jednostkę dżul [J]. Warto umieć zapisać wynik w notacji wykładniczej (np. 2·10⁻⁴ J) albo dziesiętnej (0,0002 J). Obie formy są równoważne.
Nie. Dla 4 μF i 10 V wynik powinien być około 10⁻⁴ J. Wartość 0,2 J sugerowałaby znacznie większą pojemność lub napięcie. Taki wybór zwykle wynika z pominięcia przelicznika mikro (10⁻⁶).
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Korzystamy ze wzoru E=(1/2)·C·U²."

Źródła:

  • Wikipedia: "Capacitor" – sekcja o energii zmagazynowanej w kondensatorze (Energy stored in a capacitor), https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Electric energy" / zależności energetyczne w obwodach (kontekst jednostek J), https://en.wikipedia.org/wiki/Energy - accessed 2026-02-27
  • HyperPhysics (Georgia State University): "Energy Stored on a Capacitor", http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/electric/capeng2.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik do fizyki/elektrotechniki: dział o kondensatorach (pojemność, energia pola elektrycznego)
  • Zestawy zadań z elektrotechniki: przeliczanie jednostek i notacja wykładnicza
  • Notatki własne z wzorami: Q=CU, E=(1/2)CU² i typowe pułapki rachunkowe

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego