KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 30.
Załóżmy, że masz do wykonania następujący kod G na obrabiarce CNC:
G00 X0 Y0 Z0
G01 X10 Y10 F100
G02 X20 Y20 I10 J10 F200
G03 X30 Y30 I15 J15 F300
Co będzie wynikiem wykonania tego kodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G00 wykonuje szybkie pozycjonowanie do X0 Y0 Z0. Następnie G01 realizuje ruch liniowy do X10 Y10 z posuwem F100. Kolejne bloki G02 i G03 wykonują ruchy po łuku do wskazanych punktów końcowych (X20 Y20 oraz X30 Y30) z parametrami I/J opisującymi geometrię łuku i z posuwami F200 oraz F300.

Pełne wyjaśnienie:

Program zawiera cztery bloki ruchu, a każdy z nich określa inny rodzaj trajektorii narzędzia (lub osi) oraz parametry ruchu.

  • G00 X0 Y0 Z0 oznacza szybkie pozycjonowanie. Oś/osiągnięcie współrzędnych (0,0,0) następuje w trybie przejazdu jałowego (bez kontrolowanego posuwu roboczego).
  • G01 X10 Y10 F100 uruchamia interpolację liniową do punktu (10,10) z zadanym posuwem 100 (jednostka zależy od ustawień, np. mm/min). To typowy ruch roboczy po prostej.
  • G02 X20 Y20 I10 J10 F200 to interpolacja kołowa zgodna z ruchem wskazówek zegara w bieżącej płaszczyźnie interpolacji. Punkt końcowy łuku to (20,20), a I i J opisują położenie środka okręgu względem punktu startu łuku (w wielu sterowaniach jako przesunięcia w osiach X i Y). Posuw ustawiono na 200.
  • G03 X30 Y30 I15 J15 F300 analogicznie wykonuje łuk przeciwny do ruchu wskazówek zegara do (30,30) z parametrami I/J i posuwem 300.

Poprawna interpretacja ogólna jest taka, że obrabiarka najpierw dojedzie do (0,0,0), potem wykona odcinek liniowy, a następnie dwa odcinki łukowe. Odpowiedź mówiąca o braku przejazdu do (0,0,0) jest sprzeczna z obecnością pierwszego bloku G00. Stwierdzenie, że wystąpią tylko ruchy liniowe, pomija G02 i G03, które jednoznacznie wskazują interpolację kołową. Teza o braku ruchu z powodu "niepoprawnego kodu" jest zbyt daleko idąca: choć w praktyce interpretacja łuków zależy od ustawień modalnych (np. płaszczyzny, trybu współrzędnych), sam zapis nie jest z definicji niewykonalny i standardowo prowadzi do ruchów liniowych i łukowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G00 oznacza szybkie pozycjonowanie osi do zadanych współrzędnych. Jest to przejazd jałowy, zwykle wykonywany z maksymalnymi prędkościami ustawionymi dla maszyny, a nie z posuwem roboczym F. Stosuje się go do dojazdów i odjazdów.
G01 to interpolacja liniowa, czyli ruch po prostej do punktu docelowego z kontrolowanym posuwem F. G00 służy do szybkiego pozycjonowania, a G01 do ruchu roboczego, gdy liczy się dokładna trajektoria i prędkość skrawania/posuwu.
G02 i G03 uruchamiają interpolację kołową (ruch po łuku). G02 wykonuje łuk zgodny z ruchem wskazówek zegara, a G03 przeciwny. Dokładny kierunek zależy od aktywnej płaszczyzny interpolacji (np. XY) i zasad sterowania.
Parametry I i J służą do opisania geometrii łuku, najczęściej poprzez podanie położenia środka okręgu względem punktu startu łuku w osiach X i Y. Dzięki temu sterowanie może jednoznacznie wyznaczyć promień i przebieg interpolacji kołowej.
W wielu sterowaniach posuw F jest modalny, czyli pozostaje aktywny dla kolejnych ruchów roboczych, aż do zmiany na inną wartość. W praktyce warto jawnie podawać F tam, gdzie zależy nam na pewnej interpretacji, zwłaszcza przy zmianie typu ruchu.
Najczęściej wpływa aktywna płaszczyzna interpolacji (np. wybór XY/XZ/YZ), tryb współrzędnych absolutnych lub przyrostowych oraz zasady interpretacji I/J (przyrostowo/absolutnie). Różnice zależą od producenta sterowania, więc kluczowa jest dokumentacja maszyny.
Jeżeli program nie wymusza płaszczyzny, sterowanie użyje płaszczyzny aktualnie aktywnej (ustawionej wcześniej lub domyślnej). To może zmienić to, w jakich osiach interpretowane są I/J/K i jak przebiega łuk. Dlatego w praktyce zaleca się jawne ustawienie płaszczyzny.
Tak, obecność bloku z G00 X0 Y0 Z0 oznacza polecenie pozycjonowania do tych współrzędnych w aktualnym układzie odniesienia i trybie współrzędnych. Wyjątkiem mogą być sytuacje awaryjne (blokady osi, alarm), ale to nie wynika z samego zapisu programu.
Typowy błąd to zapamiętanie "G02 = łuk" bez rozróżnienia kierunku, albo przenoszenie intuicji z rysunku bez uwzględnienia płaszczyzny. Pomaga reguła: G02 zwykle zgodnie z ruchem wskazówek zegara, G03 przeciwnie, zawsze w aktualnej płaszczyźnie.
Najbezpieczniej użyć symulacji lub podglądu ścieżki (backplot) w sterowaniu albo w oprogramowaniu CAM/symulatorze. Dodatkowo stosuje się uruchomienie "na sucho" (dry run), ograniczenie posuwu i weryfikację punktów startu/końca, szczególnie przed łukami.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "G00 wykonuje szybkie pozycjonowanie do X0 Y0 Z0."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: G-code overview oraz opisy G0/G1/G2/G3, https://linuxcnc.org/docs/html/gcode.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Haas Automation - Mill Operator’s Manual (sekcje dot. G00, G01, G02, G03 oraz adresów I/J), https://www.haascnc.com/service/manual.html (dostęp: 2026-02-27)
  • ISO 6983-1:2009, "Automation systems and integration — Numerical control of machines — Program format and definitions of address words — Part 1", (norma opisująca format programu NC i słowa adresowe)

Materiały:

  • Dokumentacja producenta sterowania CNC używanego w pracowni (sekcje: G00, G01, G02, G03; interpretacja I/J)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw programowania CNC (interpolacje, modalność kodów, posuwy)
  • Symulator CNC lub podgląd ścieżki (backplot) do wizualizacji ruchów dla prostych programów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego