KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 7.
Załóżmy, że masz do zainstalowania układ, który składa się z dwóch odbiorników połączonych szeregowo. Pierwszy odbiornik ma opór 4Ω, a drugi 6Ω. Jeżeli przez układ płynie prąd o wartości 2A, oblicz napięcie na drugim odbiorniku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym przez każdy odbiornik płynie ten sam prąd, czyli 2 A. Napięcie na drugim odbiorniku (R=6 Ω) obliczamy z prawa Ohma: U2=I·R2=2 A·6 Ω=12 V. Pozostałe odpowiedzi wynikają z użycia niewłaściwego oporu (np. 4 Ω) lub błędnego mnożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Układ składa się z dwóch odbiorników połączonych szeregowo. Kluczowa własność takiego połączenia jest następująca: natężenie prądu jest jednakowe w każdym elemencie szeregowym. Skoro w zadaniu podano, że przez układ płynie prąd I=2 A, to ten sam prąd 2 A płynie zarówno przez pierwszy odbiornik (4 Ω), jak i przez drugi odbiornik (6 Ω).

Pytanie dotyczy napięcia na drugim odbiorniku, czyli spadku napięcia na rezystancji R2=6 Ω. Stosujemy prawo Ohma dla danego elementu:

U2 = I · R2

Podstawienie danych:

U2 = 2 A · 6 Ω = 12 V

Dlatego poprawna odpowiedź to 12 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 8 V – to wynik obliczenia napięcia na pierwszym odbiorniku: U1=2 A·4 Ω=8 V. To częsty błąd polegający na odczytaniu złej rezystancji.
  • 16 V – może wynikać z dodania 4 Ω i 6 Ω (Rz=10 Ω) i pomyłkowego przeliczenia (np. 2·8 zamiast 2·10) albo z błędnej arytmetyki. Jeśli ktoś liczył napięcie całkowite, to powinno wyjść 20 V, nie 16 V.
  • 20 V – to napięcie całego układu: Ucałk=I·(R1+R2)=2 A·(4 Ω+6 Ω)=2·10=20 V. Odpowiedź jest sensowna fizycznie, ale nie odpowiada na pytanie o napięcie na drugim odbiorniku.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "napięcie na elemencie" najpierw ustal, czy znasz prąd w tym elemencie (szeregowo: taki sam; równolegle: zwykle takie samo napięcie), a dopiero potem dobieraj właściwy wzór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W szeregu prąd I jest taki sam w każdym elemencie. Napięcie (spadek) na danym rezystorze liczysz z U=I·R, podstawiając opór tylko tego rezystora, a nie sumę oporów.
Bo elementy są w jednej gałęzi bez rozgałęzień, więc ładunek nie ma "alternatywnej drogi". Z prawa zachowania ładunku wynika, że tyle samo ładunku na sekundę przepływa przez każdy element, czyli prąd jest identyczny.
To różnica potencjałów elektrycznych między zaciskami danego elementu. W praktyce jest to "część" napięcia źródła zużywana na tym elemencie. Dla rezystora spadek napięcia oblicza się najczęściej z prawa Ohma: U=I·R.
Najpierw liczysz opór zastępczy szeregu: Rz=4 Ω+6 Ω=10 Ω. Potem napięcie całkowite: U=I·Rz=2 A·10 Ω=20 V. Uwaga: to nie jest napięcie na drugim odbiorniku, tylko na całym szeregu.
Opór zastępczy jest potrzebny, gdy szukasz prądu całego obwodu lub napięcia całkowitego. Jeśli masz już podany prąd i pytanie dotyczy napięcia na konkretnym elemencie szeregowym, zwykle wystarczy U=I·R dla tego elementu.
Nie. W szeregu takie samo jest natężenie prądu, a napięcie dzieli się proporcjonalnie do oporu. Większy opór oznacza większy spadek napięcia (przy tym samym prądzie), bo U=I·R.
Najczęściej: użycie złego oporu (np. wzięcie 4 Ω zamiast 6 Ω), policzenie napięcia całkowitego zamiast na elemencie, albo pomylenie zasad szeregu z równoległym. Pomaga zapis: U1=I·R1 i U2=I·R2 osobno.
Wystarczy szybka kontrola: skoro I=2 A i R2=6 Ω, to U2 musi być większe niż U1 dla R1=4 Ω. U1=8 V, więc U2 powinno być >8 V. 12 V pasuje i dodatkowo 8 V + 12 V daje 20 V dla całego szeregu.
Ustaw multimetr na pomiar napięcia DC i podłącz go równolegle do drugiego odbiornika (do jego dwóch zacisków). Prąd w szeregu mierzysz amperomierzem włączonym szeregowo. Zachowaj poprawną polaryzację i zakres pomiarowy.
Często są to obliczenia z prawa Ohma i połączeń rezystorów: wyznaczanie prądu, napięć na elementach, mocy P=U·I lub P=I²·R, a także proste dzielniki napięcia. Kluczowe jest rozróżnienie: szereg (ten sam prąd) vs równolegle (to samo napięcie).
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W połączeniu szeregowym przez każdy odbiornik płynie ten sam prąd, czyli 2 A."

Źródła:

  • WikipedIa (PL): "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-26)
  • WikipedIa (PL): "Połączenie szeregowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-26)
  • All About Circuits: "Ohm’s Law" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki/elektroniki obejmujące prawo Ohma i połączenia rezystorów (działy: obwody prądu stałego).
  • Notatki z zajęć: dzielnik napięcia i spadki napięć w połączeniu szeregowym.
  • Ćwiczenia rachunkowe z obwodów DC (zestawy zadań: U=I·R, Rz dla szeregowego i równoległego).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego