KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 16.
Załóżmy, że prowadzisz kartotekę udostępniania akt. Które z poniższych informacji powinny być zawarte w każdym wpisie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kartotece udostępniania trzeba zapewnić rozliczalność i jednoznaczną identyfikację akt.
Dlatego wpis powinien zawierać datę udostępnienia, dane osób przekazującej i otrzymującej oraz sygnaturę, która jednoznacznie wskazuje jednostkę archiwalną. "Opis" lub "cel" nie są niezbędne w każdym wpisie.

Pełne wyjaśnienie:

Kartoteka (ewidencja) udostępniania akt służy przede wszystkim do kontroli obiegu dokumentacji oraz do rozliczalności – czyli możliwości szybkiego ustalenia, kto i kiedy otrzymał określone akta oraz kto je udostępnił. Żeby taki rejestr spełniał swoją funkcję w każdej sytuacji, minimalny wpis powinien zawierać:

  • datę udostępnienia – pozwala ustalić chronologię i czas przetrzymywania akt,
  • nazwisko osoby udostępniającej – wskazuje, kto wydał akta i odpowiada za prawidłowość udostępnienia,
  • nazwisko osoby otrzymującej – wskazuje użytkownika/pracownika, który przyjął akta,
  • sygnaturę akt – jest kluczowa, bo stanowi jednoznaczny identyfikator jednostki archiwalnej (np. teczki) niezależnie od jej tytułu czy zawartości.

Odpowiedź "Data udostępnienia, nazwisko osoby udostępniającej, nazwisko osoby otrzymującej, sygnatura akt" spełnia te wymagania: zawiera zarówno elementy czasowe, osobowe, jak i identyfikacyjne dotyczące dokumentacji.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, ponieważ zastępują sygnaturę informacjami, które mogą być zmienne lub niejednoznaczne:

  • Wariant z "opisem akt" może być nieprecyzyjny (różna szczegółowość, różne nazwy) i nie zawsze pozwoli szybko odnaleźć właściwą jednostkę.
  • Wariant z "celem akt" nie identyfikuje jednoznacznie dokumentacji; cel bywa też trudny do standaryzacji i nie jest konieczny do samej kontroli obiegu.
  • Wariant bez nazwiska osoby udostępniającej osłabia rozliczalność procesu (brak informacji, kto wydał akta), a jednocześnie nadal nie zapewnia tak pewnej identyfikacji jednostki jak sygnatura.

W praktyce organizacje mogą dodawać kolejne pola (np. termin zwrotu, podpis, cel), ale pytanie dotyczy informacji, które powinny znaleźć się w każdym wpisie, czyli minimum niezbędnego do skutecznej ewidencji udostępnień.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kartoteka udostępniania akt to ewidencja, w której zapisuje się każde wydanie akt do wglądu lub pracy. Jej celem jest kontrola obiegu dokumentacji: kto, kiedy i jakie akta otrzymał oraz kto je udostępnił. Ułatwia też dochodzenie przy brakach i przetrzymywaniu akt.
Minimalnie potrzebne są dane zapewniające rozliczalność i identyfikację jednostki: data udostępnienia, osoba udostępniająca, osoba otrzymująca oraz sygnatura akt. Bez sygnatury trudno jednoznacznie wskazać, o które akta chodzi, a bez danych osób trudniej rozliczyć obieg.
Sygnatura jest jednoznacznym identyfikatorem jednostki archiwalnej, zwykle unikatowym w ramach zasobu. Opis może być skrócony, niejednolity albo powtarzalny i prowadzić do pomyłek. W ewidencji udostępnień liczy się szybka identyfikacja i możliwość odszukania akt bez interpretacji treści.
Czasem cel udostępnienia bywa dodawany jako pole pomocnicze (np. kontrola dostępu, statystyka). Jednak jako informacja "w każdym wpisie" nie zawsze jest konieczny do podstawowej funkcji ewidencji. Kluczowe są: data, osoby uczestniczące w przekazaniu oraz sygnatura akt.
Kartotekę/rejestr stosuje się, gdy chce się prowadzić ciągłą ewidencję udostępnień w jednym miejscu (papierowo lub elektronicznie), szczególnie przy dużej liczbie wydań. Rewers może funkcjonować równolegle jako potwierdzenie wydania, a kartoteka jako zbiorcza ewidencja kontrolna.
Najczęstsze błędy to pomijanie sygnatury (zastępowanie jej opisem), brak danych osoby udostępniającej lub otrzymującej, niepełna data oraz niespójne nazewnictwo. Skutkiem jest trudność w ustaleniu miejsca przebywania akt i problem z rozliczeniem odpowiedzialności za ich obieg.
Sygnatura akt identyfikuje jednostkę archiwalną w zasobie (np. teczkę w archiwum). Znak sprawy identyfikuje sprawę w toku załatwiania w systemie kancelaryjnym. W kartotece udostępniania zwykle kluczowa jest sygnatura jednostki, bo pozwala odszukać konkretną teczkę w archiwum.
Termin zwrotu jest bardzo praktycznym polem, bo wspiera kontrolę przetrzymywania akt, ale nie zawsze jest wymagany jako element "każdego wpisu" w minimalnym zestawie danych. W wielu organizacjach dodaje się go jako dodatkową kolumnę wraz z podpisem i potwierdzeniem zwrotu.
Kartotekę przechowuje się w komórce prowadzącej archiwum (np. archiwum zakładowe) w sposób zapewniający ochronę danych i możliwość kontroli. Może mieć formę papierową (zeszyt, karty) albo elektroniczną (rejestr), ważne jest jednak stałe i spójne prowadzenie wpisów.
Ćwicz rozróżnianie: ewidencja udostępnień vs spisy zdawczo-odbiorcze vs rejestry kancelaryjne. Zapamiętaj minimalny zestaw danych: data, osoby, sygnatura. Przejrzyj przykładowe wzory rejestrów i rewersów oraz rozwiązuj testy, zwracając uwagę na element identyfikacyjny jednostki.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: ""Opis" lub "cel" nie są niezbędne w każdym wpisie."

Materiały:

  • Instrukcje i procedury udostępniania dokumentacji obowiązujące w danej jednostce
  • Podręczniki z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (ewidencja i udostępnianie akt)
  • Materiały szkoleniowe z prowadzenia ewidencji archiwalnej (rejestry, kartoteki, rewersy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego