KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 2.
Załóżmy, że prowadzisz rachunek kosztów i musisz obliczyć koszt jednostkowy produktu na podstawie poniższej tabeli:
ProduktKoszt produkcji (zł)Ilość wyprodukowanych jednostek
A5000100
B300050
Jaką formułę wprowadzisz do arkusza kalkulacyjnego, aby obliczyć koszt jednostkowy produktu A?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy oznacza koszt przypadający na 1 sztukę wyrobu, więc oblicza się go jako koszt całkowity produkcji podzielony przez liczbę wyprodukowanych jednostek. Dla produktu A jest to 5000 zł / 100 szt., dlatego właściwa formuła w arkuszu to "=5000/100".

Pełne wyjaśnienie:

Koszt jednostkowy (koszt na 1 sztukę) wyznacza się, dzieląc koszt całkowity wytworzenia danej partii przez liczbę wyprodukowanych jednostek. To podstawowa zależność wykorzystywana w rachunku kosztów do kalkulacji cen, marż oraz porównań efektywności wytwarzania.

W danych dla produktu A podano: koszt produkcji 5000 zł oraz ilość 100 sztuk. Aby uzyskać koszt przypadający na jedną sztukę, trzeba rozłożyć koszt łączny "na jednostki", czyli wykonać działanie dzielenia: 5000 / 100. W arkuszu kalkulacyjnym formuły zaczyna się od znaku "=", więc zapis ma postać: =5000/100.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "=5000*100" obliczałoby koszt dla 100 razy większej liczby jednostek (sztucznie zawyża wynik), a nie koszt jednej sztuki.
  • "=5000+100" dodaje do kosztu liczbę sztuk, co nie ma sensu ekonomicznego (mieszanie różnych wielkości).
  • "=5000-100" odejmuje ilość od kosztu, co również miesza pojęcia i nie daje kosztu na 1 sztukę.

W praktycznym arkuszu zamiast wpisywać liczby "na sztywno" często używa się adresów komórek (np. koszt w jednej komórce podzielony przez ilość w innej), ale zasada pozostaje identyczna: koszt jednostkowy = koszt całkowity / ilość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy to koszt przypadający na 1 sztukę (jednostkę) wyrobu. Najprościej liczy się go jako koszt całkowity produkcji danej partii podzielony przez liczbę wytworzonych sztuk. Wynik pomaga w wycenie, kalkulacji ceny i analizie opłacalności.
W arkuszu wpisujesz formułę z dzieleniem: =koszt/ilość. Jeśli koszt jest w jednej komórce, a ilość w drugiej, stosujesz odwołania do komórek (np. =B2/C2). Zasada jest zawsze ta sama: dzielisz koszt łączny przez liczbę jednostek.
Dzielenie "rozbija" koszt całkowity na pojedyncze sztuki. Gdy masz 5000 zł kosztu dla 100 sztuk, pytasz: ile przypada na jedną sztukę? To właśnie 5000/100. Inne działania (dodawanie, odejmowanie, mnożenie) nie przeliczają wartości na 1 jednostkę.
Najczęściej myli się działania i zamiast dzielić, uczniowie mnożą lub dodają wartości z tabeli. Drugi błąd to mieszanie wielkości: koszt (zł) i ilość (szt.) nie powinny być łączone przez + lub -. Poprawny sens ekonomiczny daje relacja koszt/ilość.
W podstawowej kalkulacji jednostkowej tak: koszt jednostkowy = koszt całkowity / ilość. W bardziej zaawansowanych zadaniach mogą dojść narzuty kosztów pośrednich, rozliczenia wydziałowe czy różne metody kalkulacji, ale końcowy etap "na 1 sztukę" nadal polega na podziale przez liczbę jednostek.
Koszt jednostkowy stosuje się m.in. przy ustalaniu ceny sprzedaży, liczeniu marży, analizie rentowności produktów, porównywaniu technologii wytwarzania oraz kontroli kosztów w czasie. To jedna z kluczowych informacji w sprawozdawczości zarządczej i budżetowaniu produkcji.
Sprawdź sens wyniku: koszt jednostkowy powinien być mniejszy od kosztu całkowitego (dla ilości > 1). Dodatkowo możesz wykonać kontrolę: koszt jednostkowy × ilość powinno wrócić do kosztu całkowitego (z ewentualnymi różnicami zaokrągleń). Jeśli wynik rośnie "za mocno", prawdopodobnie użyto mnożenia.
Wpisujesz dzielenie z adresami komórek, np. jeśli koszt jest w B2, a ilość w C2, to formuła to =B2/C2. Dzięki temu po zmianie danych w tabeli wynik policzy się automatycznie. To rozwiązanie jest preferowane w praktyce rachunkowości zarządczej.
Tak. Tworzysz kolumnę "koszt jednostkowy" i w pierwszym wierszu wpisujesz formułę typu =koszt/ilość, a potem kopiujesz ją w dół dla kolejnych produktów. Ważne, aby odwołania do komórek były względne (bez znaków $), jeśli chcesz, by formuła dopasowywała się do kolejnych wierszy.
Dodawanie łączy wielkości o tym samym "znaczeniu", a tutaj porównujesz różne jednostki: złote i sztuki. Wynik typu 5100 nie jest ani kosztem, ani ilością, więc nie ma interpretacji księgowej. Relacja kosztu do ilości jest ilorazem, dlatego sens ekonomiczny zapewnia dzielenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Koszt jednostkowy oznacza koszt przypadający na 1 sztukę wyrobu, więc oblicza się go jako koszt całkowity produkcji podzielony przez liczbę wyprodukowanych jednostek."

Źródła:

  • Microsoft Support: "Create a simple formula in Excel" (operatory +, -, *, / i zapis formuł z "=") https://support.microsoft.com/en-us/office/create-a-simple-formula-in-excel-4e8f7f6e-3f3a-4a17-b0d1-3f0a8dfd3e36 - accessed 2026-03-01
  • LibreOffice Help: "Operators in Calc" (dzielenie / i składnia formuł) https://help.libreoffice.org/latest/en-US/text/scalc/01/04060100.html - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów i kalkulacji (rozdziały o kalkulacji jednostkowej)
  • Dokumentacja/poradniki do arkuszy kalkulacyjnych: formuły i operatory działań
  • Zestawy ćwiczeń EKA.7 z obliczeń kosztów i prostych formuł w arkuszu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego