KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 14.
Załóżmy, że Twoja firma zawarła umowę z kontrahentem na dostawę towaru o wartości 30 000 zł z terminem płatności na dzień dzisiejszy. Jednakże kontrahent opóźnił się z płatnością o 20 dni. Wysokość odsetek za opóźnienie wynosi 10% rocznie. Oblicz odsetki za opóźnienie w płatności.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki liczymy jako odsetki proste:
30 000 zł × 10% × (20/365) = 30 000 × 0,10 × 0,0547945… = 164,383… zł.
Po zaokrągleniu do 2 miejsc po przecinku otrzymujemy 164,38 zł. Wynik zależy od przyjęcia bazy 365 dni w roku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wszystkie potrzebne dane: kwotę należności (30 000 zł), liczbę dni opóźnienia (20 dni) oraz roczną stopę odsetek (10%). Ponieważ mowa o "odsetkach za opóźnienie" i podano stopę roczną, najczęściej stosuje się odsetki proste, czyli naliczane proporcjonalnie do czasu.

Krok 1: zamiana procentów na ułamek dziesiętny
10% = 0,10.

Krok 2: zamiana czasu na część roku
20 dni to 20/365 roku (w typowych zadaniach szkolnych przyjmuje się 365 dni, o ile nie wskazano inaczej).

Krok 3: obliczenie odsetek prostych
Odsetki = kapitał × stopa roczna × (liczba dni / 365)
Odsetki = 30 000 × 0,10 × (20/365)
Odsetki = 3 000 × (20/365) = 3 000 × 0,0547945… = 164,383… zł.

Krok 4: zaokrąglenie
Kwoty pieniężne w rozliczeniach podaje się standardowo do 2 miejsc po przecinku, więc 164,383… zł zaokrąglamy do 164,38 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 200,00 zł – taki wynik może pojawić się przy błędnym przeliczeniu czasu (np. przyjęciu innej proporcji dni do roku) albo przy zaokrągleniach wykonanych niezgodnie z przyjętą bazą.
  • 250,00 zł – wskazuje na jeszcze większy błąd w proporcji czasu lub stopy procentowej (np. potraktowanie 10% jako 0,15 lub zawyżenie liczby dni).
  • 300,00 zł – często wynika z pomylenia 10% rocznie z 10% za cały okres opóźnienia (co dałoby 3 000 zł, nie 300 zł) albo z innego uproszczenia bez prawidłowego przeliczenia na 20 dni.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór i pilnuj jednostek (rok vs dni). Najczęstsze pomyłki to użycie 360 zamiast 365 oraz błędna zamiana procentów na ułamek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: odsetki = kwota × stopa roczna × (dni/365). Najpierw zamień procent na ułamek (np. 10% = 0,10), potem policz część roku (np. 20/365) i pomnóż. Na końcu zaokrąglij wynik do 2 miejsc po przecinku.
W zadaniach szkolnych często przyjmuje się rok liczący 365 dni, jeśli nie podano innej konwencji. Baza 360 bywa używana w niektórych zastosowaniach bankowych, ale musi wynikać z zasad przyjętych w danym rozliczeniu. Na egzaminie trzymaj się danych z treści.
To stopa w skali całego roku, więc dla krótszego okresu nalicza się tylko proporcję rocznej wartości. Dla 20 dni bierzesz ułamek roku 20/365. Dzięki temu odsetki są znacznie mniejsze niż 10% od całej kwoty.
Oszacuj: 10% z 30 000 zł to 3 000 zł za cały rok. 20 dni to ok. 1/18 roku, więc odsetki powinny być około 3 000/18 ≈ 167 zł. Jeśli wychodzi kilkaset złotych lub kilka tysięcy, to znak, że czas lub procenty przeliczono źle.
W praktyce zależy to od tego, jaka kwota jest należnością do zapłaty z dokumentu (np. faktury) i jak strony rozliczają płatność. W tym zadaniu podano tylko "wartość 30 000 zł", więc odsetki liczy się od tej właśnie kwoty, bo jest ona podstawą obliczeń.
Typowe pomyłki to: traktowanie 10% jak liczby 10, nieuwzględnienie proporcji dni do roku, użycie złej bazy (360 vs 365), zaokrąglanie na zbyt wczesnym etapie oraz mylenie odsetek prostych z procentem składanym. Pomaga zapis wzoru i kontrola jednostek.
W zadaniach egzaminacyjnych liczba dni opóźnienia jest zwykle podana wprost (tu: 20 dni), więc nie przelicza się kalendarza. W realnych rozliczeniach liczy się zgodnie z przyjętymi zasadami i dokumentami źródłowymi, ale do tego potrzebne byłyby dodatkowe dane.
Najczęściej wynik końcowy podaje się do 2 miejsc po przecinku, bo tak rozlicza się złote i grosze. Dobrą praktyką jest liczenie pośrednie z większą dokładnością i zaokrąglenie dopiero na końcu, aby uniknąć różnic wynikających z obcięć.
Odsetki proste stosuje się, gdy odsetki nie są dopisywane do kapitału w trakcie okresu (typowe w krótkich okresach opóźnienia). Procent składany dotyczy sytuacji, gdy odsetki powiększają kapitał i kolejne odsetki liczy się od większej podstawy, co wymaga dodatkowych założeń.
Ćwicz schemat: kwota → stopa → czas → wzór → zaokrąglenie. Rób krótkie oszacowanie kontrolne (czy wynik jest rzędu dziesiątek czy setek złotych). Przerób zadania z różnymi liczbami dni i stopami oraz pilnuj konwersji procentów na ułamek dziesiętny.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki_proste - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Oprocentowanie - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki finansowej (odsetki proste i procent składany)
  • Zadania rachunkowe z rozrachunków z odbiorcami i dostawcami
  • Instrukcje do programów FK/ERP dotyczące naliczania odsetek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego