KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 17.
Zamieszczony na ilustracji układ scalony 7400N spełnia warunek
Ilustracja przedstawia układ scalony oznaczony jako SN 7400N, który jest częścią egzaminu z kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ 7400N jest klasycznym układem 74xx zawierającym cztery 2‑wejściowe bramki NAND w DIP‑14. W standardowym rozkładzie wyprowadzeń wyjścia bramek są na nóżkach 3, 6, 8 i 11, a zasilanie to 14 (Vcc) oraz 7 (GND). Zatem nóżka 6 pełni funkcję wyjścia bramki NAND.

Pełne wyjaśnienie:

Układ 7400N należy do rodziny 74xx (TTL) i zawiera cztery niezależne bramki NAND, każda z dwoma wejściami. W praktyce oznacza to, że w jednej obudowie (najczęściej DIP‑14) znajdują się cztery powtarzalne "sekcje" logiczne: wejście A, wejście B oraz wyjście Y.

W typowym pinoucie dla 7400 w DIP‑14 wyjścia poszczególnych bramek znajdują się na określonych nóżkach (m.in. 3, 6, 8, 11). Dlatego stwierdzenie "nóżka numer 6 to wyjście bramki NAND" jest zgodne z funkcją tego wyprowadzenia w standardowym układzie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "nóżka numer 13 to wejście do bramki AND" – 7400 realizuje bramki NAND, nie AND. Wejścia dotyczą bramek NAND, a nie AND; mylenie funkcji często wynika z podobieństwa układów 74xx o innych numerach (np. 7408).
  • "nóżka numer 3 służy do zasilania układu" – w DIP‑14 zasilanie jest realizowane przez wyprowadzenia Vcc i GND (typowo 14 i 7). Nóżka 3 w tym układzie jest związana z funkcją logiczną (jedno z wyjść), a nie zasilaniem.
  • "nóżka numer 10 spełnia taką samą funkcję jak nóżka numer 6" – nóżka 6 jest wyjściem konkretnej bramki, natomiast nóżka 10 w standardowym pinoucie pełni inną rolę (wejścia/wyjścia innej bramki są na innych pinach). Podobna funkcja "wyjście bramki" występuje, ale nie na tym samym numerze w taki sposób, jak sugeruje odpowiedź.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o funkcję nóżek najlepiej kojarzyć dwa piny zasilania (Vcc i GND), a następnie sprawdzić, czy wskazany pin nie należy do zestawu wyjść bramek. To ogranicza ryzyko pomylenia wejść, wyjść i zasilania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
7400N to klasyczny układ cyfrowy z rodziny 74xx, który zawiera cztery bramki NAND z dwoma wejściami. Służy do realizacji podstawowych funkcji logiki kombinacyjnej, np. tworzenia negacji, bramek AND/OR z użyciem NAND oraz prostych układów sterowania sygnałami.
Bramka NAND daje na wyjściu stan niski tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie wysokim. W każdej innej kombinacji wejść na wyjściu jest stan wysoki. To jedna z najczęściej używanych bramek, bo pozwala zbudować niemal dowolną funkcję logiczną.
Na schemacie symbol bramki ma zwykle dwa wejścia po jednej stronie i jedno wyjście po przeciwnej. Przy pinoucie w datasheet wejścia i wyjścia są opisane nazwami (np. A, B, Y). W DIP-14 dodatkowo łatwo sprawdzić piny zasilania (Vcc i GND), by nie pomylić ich z sygnałowymi.
Numer układu w serii 74xx zwykle określa jego funkcję. 7400 odpowiada bramkom NAND, a inne numery odpowiadają innym bramkom (np. oddzielne układy dla AND, OR, XOR). To ogranicza pomyłki serwisowe, ale wymaga znajomości podstawowej numeracji lub umiejętności sprawdzenia w datasheet.
W wielu układach 74xx w DIP‑14 spotyka się zasilanie: Vcc na nóżce 14 i GND na nóżce 7. Zawsze jednak należy to potwierdzić w karcie katalogowej konkretnego elementu, bo wyjątki istnieją (zwłaszcza w innych rodzinach lub obudowach).
7400N kojarzy się z rodziną TTL (74xx). Na egzaminie znaczenie ma głównie to, że jest to układ z bramkami NAND i ma określony pinout. W praktyce serwisowej różnice TTL/CMOS wpływają na poziomy napięć i obciążalność, ale identyfikacja funkcji pinów zwykle opiera się na datasheet.
Najczęstsze błędy to: mylenie wejścia z wyjściem, wskazywanie pinu zasilania jako sygnałowego oraz przenoszenie pinoutu z podobnego układu (np. inny numer 74xx). Pomaga nawyk: najpierw ustal piny Vcc i GND, potem lokalizuj wyjścia bramek, a dopiero na końcu wejścia.
Takie układy mogą występować w starszych urządzeniach, modułach testowych, systemach wskaźnikowych lub w sprzęcie pomocniczym. Nawet jeśli nowoczesna awionika używa układów programowalnych, znajomość podstaw 74xx bywa potrzebna do diagnostyki starszych podzespołów i czytania dokumentacji.
Najpewniejsza metoda to użycie datasheet: w sekcji pin configuration znajdziesz przypisanie numerów pinów do wejść i wyjść. Alternatywnie, jeśli masz czytelny rysunek obudowy, możesz odczytać oznaczenia przy wyprowadzeniach. W warsztacie pomaga też porównanie z typowym układem DIP‑14.
Tak. Ponieważ NAND jest bramką "uniwersalną", da się z niej zbudować AND, OR i NOT. Dla AND typowo stosuje się NAND, a następnie odwraca wynik kolejną bramką NAND pracującą jako inwerter (z połączonymi wejściami). Na egzaminie jednak rozpoznawaj najpierw funkcję bazową układu.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Układ 7400N jest klasycznym układem 74xx zawierającym cztery 2‑wejściowe bramki NAND w DIP‑14."

Źródła:

  • Texas Instruments, "SNx400 Quad 2-Input NAND Gates" (datasheet) – informacje o funkcjach wyprowadzeń (pin configuration), https://www.ti.com/lit/ds/symlink/sn7400.pdf (dostęp: 2026-02-27)
  • Nexperia, "74HC00; 74HCT00 – Quad 2-input NAND gate" (datasheet) – przykład standardowej obudowy DIP-14 i idei pinoutu bramek NAND, https://assets.nexperia.com/documents/data-sheet/74HC_HCT00.pdf (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia, "7400-series integrated circuits" – kontekst rodziny 74xx i numeracji układów logicznych, https://en.wikipedia.org/wiki/7400-series_integrated_circuits (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) do układów z serii 74xx, w szczególności 7400/SN7400
  • Podręczniki do techniki cyfrowej: bramki logiczne, rodziny TTL/CMOS
  • Ćwiczenia laboratoryjne z identyfikacji pinów i pomiarów stanów logicznych na układach DIP-14

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego