KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 12.
Zanieczyszczenie Norma Wynik
PM10 50 μg/m³ 75 μg/m³
SO2 125 μg/m³ 100 μg/m³
NO2 200 μg/m³ 150 μg/m³
Na podstawie powyższej tabeli, które zanieczyszczenie przekroczyło dopuszczalną normę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekroczenie normy występuje wtedy, gdy wynik pomiaru jest większy od wartości dopuszczalnej. W tabeli tylko dla PM10 wynik 75 μg/m³ jest wyższy niż norma 50 μg/m³. Dla SO2 (100 < 125) i NO2 (150 < 200) przekroczeń nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy porównać dla każdego zanieczyszczenia dwie wartości: Norma (wartość dopuszczalna) oraz Wynik (wartość zmierzona). Przekroczenie zachodzi wtedy, gdy Wynik > Norma.

PM10: norma 50 μg/m³, wynik 75 μg/m³. Ponieważ 75 jest większe od 50, mamy przekroczenie.

SO2: norma 125 μg/m³, wynik 100 μg/m³. Tu wynik jest mniejszy od normy (100 < 125), więc przekroczenia nie ma.

NO2: norma 200 μg/m³, wynik 150 μg/m³. Również wynik jest mniejszy od normy (150 < 200), więc przekroczenia nie ma.

Dlatego poprawna odpowiedź to PM10.

  • SO2 jest błędne, bo w danych z tabeli wynik nie przewyższa normy.
  • NO2 jest błędne z tego samego powodu: wynik jest poniżej wartości dopuszczalnej.
  • Żadne z powyższych jest błędne, bo co najmniej jedno przekroczenie występuje (PM10).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdzaj znak nierówności (czy wynik jest większy czy mniejszy), a dopiero potem wybieraj odpowiedź. Unikniesz pomyłki wynikającej z szybkiego "skanowania" liczb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie normy oznacza, że zmierzone stężenie (wynik) jest wyższe niż wartość dopuszczalna (norma) podana dla danego zanieczyszczenia. W praktyce porównujesz liczby w tym samym wierszu: jeśli wynik > norma, to jest przekroczenie.
1) Weź pierwszy wiersz i porównaj "Wynik" z "Normą".
2) Powtórz dla kolejnych zanieczyszczeń.
3) Zaznacz te przypadki, gdzie wynik jest większy od normy.
4) Jeśli tylko jeden wiersz spełnia warunek, to jest jedyna poprawna odpowiedź.
Bo tylko w wierszu PM10 wartość w kolumnie "Wynik" jest większa niż w kolumnie "Norma". Dla pozostałych zanieczyszczeń wyniki są mniejsze od norm, więc nie spełniają definicji przekroczenia. To jest czysta interpretacja danych z tabeli.
Tak, bo porównanie ma sens tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. W tym zadaniu wszystkie wartości są w μg/m³, więc możesz bezpiecznie porównywać liczby. Gdyby jednostki były różne (np. mg/m³), trzeba by je najpierw przeliczyć.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolumn (uznanie normy za wynik), przeoczenie znaku nierówności (wynik mniejszy mylony z większym), oraz "skanowanie" liczb bez sprawdzenia, że porównujesz dane w tym samym wierszu i w tych samych jednostkach.
Pył zawieszony to mieszanina drobnych cząstek stałych i ciekłych unoszących się w powietrzu. Jest monitorowany, bo może negatywnie wpływać na zdrowie ludzi i środowisko. W zadaniach egzaminacyjnych często sprawdza się umiejętność interpretacji stężeń i przekroczeń.
"Brak przekroczeń" oznacza, że w każdym wierszu tabeli zachodzi wynik ≤ norma. "Jedno przekroczenie" oznacza, że dokładnie w jednym wierszu wynik > norma. W praktyce warto zaznaczać plus/minus przy każdym wierszu przed wyborem odpowiedzi.
Analizuje się je m.in. przy ocenie jakości powietrza, w raportach z monitoringu, podczas epizodów smogowych oraz przy weryfikacji skuteczności działań naprawczych. Dla technika ochrony środowiska ważna jest umiejętność szybkiego wskazania, które parametry wymagają dalszej analizy.
Niekoniecznie. W arkuszach edukacyjnych wartości mogą być przykładowe lub odnosić się do określonego rodzaju normy (np. dobowej/godzinowej) i okresu uśredniania. Na egzaminie w tym typie zadania kluczowe jest porównanie danych z tabeli, a nie pamięciowe odtwarzanie liczb.
Ćwicz odczyt tabel i wykresów: porównywanie wartości, wskazywanie przekroczeń, rozumienie pojęć "norma", "stężenie", "wynik pomiaru". Pomaga też nawyk zapisywania relacji (np. wynik > norma) oraz sprawdzanie jednostek przed wyciągnięciem wniosków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Przekroczenie normy występuje wtedy, gdy wynik pomiaru jest większy od wartości dopuszczalnej."

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO global air quality guidelines" (2021), Executive summary i tabele zaleceń – dokument WHO (publikacja książkowa/PDF).
  • European Commission, Air quality standards (policy overview) – https://environment.ec.europa.eu/topics/air/air-quality_en (dostęp: 2026-02-18).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o monitoringu jakości powietrza (tabele, wskaźniki, interpretacja danych)
  • Podstawy statystyki opisowej w ochronie środowiska (minimum/maximum, przekroczenia)
  • Opracowania dot. zanieczyszczeń powietrza: pył zawieszony i gazy (SO2, NO2) – źródła emisji i skutki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego