KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 31.
Zapach zgniłych jaj jest objawem wystąpienia w powietrzu kopalnianym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapach "zgniłych jaj" jest typowy dla siarkowodoru H2S.
CO2 jest bezwonny, a SO2 i NO2 mają głównie ostre, drażniące zapachy i działanie drażniące, nie kojarzone z "zgniłymi jajami". Rozpoznanie zapachu ma znaczenie ostrzegawcze.

Pełne wyjaśnienie:

Charakterystyczny zapach zgniłych jaj jest klasycznie kojarzony z siarkowodorem (H2S). Jest to gaz toksyczny, który może pojawiać się w atmosferach przemysłowych, w tym w warunkach podziemnych, dlatego taka obserwacja powinna być traktowana jako sygnał ostrzegawczy i wymaga ostrożności oraz potwierdzenia pomiarami.

Dlaczego poprawna odpowiedź to H2S?
H2S ma dobrze znany, specyficzny zapach przypominający zgniłe jaja, szczególnie przy niskich stężeniach. W praktyce zawodowej nie należy jednak polegać wyłącznie na węchu (na wysokich stężeniach może dochodzić do "zmęczenia" węchu), dlatego kluczowe są procedury i detekcja przyrządami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • CO2 – jest gazem bezwonnym. Stanowi zagrożenie przez wypieranie tlenu (ryzyko niedotlenienia), ale sam zapach "zgniłych jaj" nie jest dla niego typowy.
  • SO2 – zwykle ma ostry, duszący, drażniący zapach, bardziej kojarzony z "spalaniem siarki" niż z zapachem zgniłych jaj. To częsta pułapka: podobieństwo nazw (siarka) nie oznacza identycznego zapachu.
  • NO2 – ma zapach ostry, gryzący i działa silnie drażniąco na drogi oddechowe; nie jest typowo opisywany jako "zgniłe jaja".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "zapach zgniłych jaj", standardowym skojarzeniem w zadaniach BHP i rozpoznawania gazów jest H2S. Jednocześnie w praktyce: zapach to sygnał, a potwierdzenie daje pomiar i procedura.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza podejrzenie obecności siarkowodoru (H2S), czyli gazu toksycznego. W praktyce nie wolno opierać decyzji wyłącznie na węchu: zapach to sygnał ostrzegawczy, a potwierdzenie powinno pochodzić z pomiarów i obowiązujących procedur bezpieczeństwa.
Zapach wynika z właściwości chemicznych H2S i sposobu, w jaki jest odbierany przez ludzki węch. Jest to cecha identyfikacyjna często podawana w materiałach BHP. Trzeba pamiętać, że przy wyższych stężeniach węch może przestać reagować, więc zapach nie jest pewnym miernikiem zagrożenia.
Nie. CO2 jest zasadniczo bezwonny. Zagrożenie CO2 polega głównie na wypieraniu tlenu i ryzyku niedotlenienia. Jeśli w zadaniu kluczową wskazówką jest zapach "zgniłych jaj", to nie pasuje on do CO2.
W pytaniach testowych: H2S kojarzy się ze zgniłymi jajami, natomiast SO2 z ostrym, duszącym, drażniącym zapachem. Pułapką jest podobieństwo nazw (związki siarki), ale egzamin zwykle sprawdza klasyczne skojarzenia opisowe.
Należy potraktować sytuację jako zagrożenie toksyczne: ograniczyć narażenie, zastosować środki ochrony i postępować zgodnie z procedurami zakładowymi (m.in. powiadomienie dozoru, pomiary atmosfery, ewentualne wycofanie ludzi). Kluczowe jest szybkie potwierdzenie obecności gazu detektorem.
Nie jest typowo opisywany jako "zgniłe jaja". NO2 ma zwykle ostry, gryzący zapach i silnie drażni drogi oddechowe. W zadaniach egzaminacyjnych zapach "zgniłych jaj" prowadzi raczej do rozpoznania H2S.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie H2S z SO2 przez "siarkę" w nazwie, wybór CO2 bo jest "najbardziej znany", oraz założenie, że każdy groźny gaz ma wyraźny zapach. Egzamin często sprawdza właśnie te skojarzenia.
Do wykrywania H2S używa się przenośnych lub stacjonarnych detektorów gazów z odpowiednimi sensorami, które podają stężenie i uruchamiają alarm. W warunkach podziemnych najważniejsze jest korzystanie ze sprzętu dopuszczonego do pracy oraz przestrzeganie procedur pomiarów atmosfery.
Nie wolno polegać na węchu zawsze, gdy istnieje podejrzenie narażenia: zapach jest subiektywny, a przy wyższych stężeniach H2S może dojść do osłabienia odczuwania zapachu. Dlatego w praktyce podstawą decyzji są pomiary i zasady BHP, a zapach to jedynie wczesna wskazówka.
Ucz się powiązań: gaz → cecha (np. zapach, działanie drażniące, bezwonność, wpływ na tlen). Ćwicz na krótkich fiszkach i testach. Zapamiętaj też, że w praktyce górniczej rozpoznanie "po objawach" nie zastępuje pomiarów, ale na egzaminie często jest kluczem do odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zapach "zgniłych jaj" jest typowy dla siarkowodoru H2S.CO2 jest bezwonny, a SO2 i NO2 mają głównie ostre, drażniące zapachy i działanie drażniące, nie kojarzone z "zgniłymi jajami"."

Źródła:

  • NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: Hydrogen sulfide (H2S) – opis właściwości/objawów (w tym zapachu), https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0337.html - dostęp 2026-02-18
  • PubChem (NIH): Hydrogen sulfide – właściwości i opis zapachu, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Hydrogen-sulfide - dostęp 2026-02-18
  • UK Health Security Agency (dawniej PHE): Hydrogen sulfide – toxicological overview/informacje o właściwościach, https://www.gov.uk/government/publications/hydrogen-sulfide-toxicological-overview - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa: zagrożenia gazowe i zatrucia
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów atmosfery kopalnianej i postępowania w razie zagrożenia
  • Podstawy chemii/bezpieczeństwa pracy: właściwości i toksyczność gazów (H2S, SO2, NO2, CO2)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego