W optyce okularowej ten sam układ mocy można zapisać w dwóch równoważnych postaciach: z cylindrem ujemnym (minus-cyl) albo z cylindrem dodatnim (plus-cyl). Przejście między tymi postaciami nazywa się transpozycją.
Zasada transpozycji (kroki):
- Nowa sfera = sfera + cylinder (z jego znakiem).
- Nowy cylinder = cylinder ze zmienionym znakiem.
- Nowa oś = oś obrócona o 90° (z zachowaniem zakresu 0–180°).
Dla recepty: +3,50 Dsph/−1,50 Dcyl oś 180° wykonujemy obliczenia:
- Nowa sfera: +3,50 + (−1,50) = +2,00 Dsph.
- Nowy cylinder: −1,50 → +1,50 Dcyl.
- Nowa oś: 180° → 180° − 90° = 90° (równoważnie można dodać 90° i sprowadzić do 0–180°).
Dlatego poprawny zapis równoważny to: +2,00 Dsph / +1,50 Dcyl oś 90°.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "+1,50 Dsph /−1,50 Dcyl oś 90º": zmieniono oś, ale nie wykonano poprawnie przeliczenia sfery (powinno wyjść +2,00), a także pozostawiono cylinder ujemny, więc nie jest to transpozycja do plus-cyl.
- "+2,00 Dsph /+1,50 Dcyl oś 180º": sfera i znak cylindra są zgodne z transpozycją, ale oś musi zmienić się o 90°. Pozostawienie 180° daje inną orientację mocy cylindra.
- "+2,00 Dsph /−1,50 Dcyl oś 180º": poprawnie przeliczono sferę, ale nie zmieniono znaku cylindra ani osi, więc zapis nie jest równoważnym zapisem w konwencji plus-cyl.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj schemat "dodaj, odwróć, obróć": dodaj cylinder do sfery, odwróć znak cylindra, obróć oś o 90°.
