KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2008 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Zawartość witaminy C w 100 g truskawek wynosi 63 mg. Jaka ilość witaminy C zostanie dostarczona do organizmu po spożyciu deseru składającego się z 200 g truskawek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro w 100 g truskawek jest 63 mg witaminy C, to w 200 g (czyli w 2× większej porcji) będzie 2×63 mg.
Wykonujemy mnożenie: 63 mg × 2 = 126 mg.
Dlatego poprawna ilość dostarczonej witaminy C to 126 mg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie jest klasycznym przykładem przeliczania wartości odżywczej na inną masę porcji. W treści podano zawartość witaminy C dla 100 g truskawek: 63 mg/100 g. Pytanie dotyczy deseru z 200 g truskawek, czyli porcji dokładnie dwukrotnie większej niż 100 g.

W takiej sytuacji stosuje się proporcję liniową: jeżeli masa rośnie 2 razy, to ilość witaminy (wyrażona w mg) także rośnie 2 razy (zakładamy, że mówimy o tej samej formie produktu i nie wprowadzono strat w obróbce, bo zadanie o nich nie informuje).

Krok po kroku:

  • 100 g → 63 mg
  • 200 g → ? mg

200 g to 2 × 100 g, więc:

63 mg × 2 = 126 mg

Odpowiedź "63 mg" jest typowym wynikiem błędu polegającego na przepisaniu liczby z treści bez przeliczenia na 200 g. Odpowiedzi "263 mg" i "300 mg" nie wynikają z proporcji; to przykłady pomyłek rachunkowych (np. dodawania lub przypadkowego mnożenia) albo nieuwzględnienia, że zmiana masy wynosi dokładnie 2 razy.

W praktyce gastronomicznej identycznie przelicza się m.in. cukier, sól, białko czy energię (kcal) z wartości na 100 g na rzeczywistą porcję w recepturze i w jadłospisie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz prostą proporcję: 200 g to 2×100 g, więc ilość witaminy też mnożysz przez 2. Jeśli jest 63 mg/100 g, to dla 200 g będzie 63×2 = 126 mg. Ta sama zasada działa dla białka, tłuszczu, cukru czy kcal.
Bo porcja rośnie proporcjonalnie do masy produktu. Z 100 g do 200 g masa zwiększa się dokładnie 2 razy, więc zawartość składnika w mg także zwiększa się 2 razy. Dodawanie nie ma tu uzasadnienia, jeśli nie ma dodatkowych danych.
To informacja o zawartości składnika (tu: witaminy C) w standardowej jednostce porównawczej 100 g produktu. Kucharz może na tej podstawie przeliczać wartości dla porcji w recepturze, np. 150 g, 200 g lub 250 g, stosując proporcję.
Nie zawsze. Witamina C jest wrażliwa m.in. na temperaturę i długi kontakt z tlenem. W tym typie zadań egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się jednak, że nie ma strat, jeśli nie podano obróbki. Do zadań o stratach potrzebne są dodatkowe dane.
Najczęściej: przepisanie liczby z treści (np. 63 mg) bez przeliczenia na nową masę; pomylenie jednostek (mg vs g); wykonanie dodawania zamiast mnożenia; oraz brak sprawdzenia, ile razy porcja jest większa od 100 g (np. 200 g = 2×, 250 g = 2,5×).
Dla 50 g bierzesz połowę wartości z 100 g: 63 mg × 0,5 = 31,5 mg. Dla 150 g bierzesz 1,5 wartości: 63 mg × 1,5 = 94,5 mg. W egzaminie pilnuj, czy odpowiedzi wymagają liczb całkowitych czy dopuszczają ułamki.
Nie. To zadanie sprawdza głównie umiejętność rachunkową (proporcje) i rozumienie zapisu "na 100 g". Normy żywienia i przepisy są potrzebne w innych typach zadań, np. planowanie jadłospisu dla grup lub oznakowanie żywności.
Oceń relację mas: 200 g to 2×100 g, więc wynik musi być 2× większy od 63 mg. Skoro 2×60 = 120, a 2×3 = 6, to łącznie 126 mg. Taki "szacunek w głowie" pomaga uniknąć błędów typu 263 mg.
Wartości na 100 g ułatwiają porównywanie produktów między sobą (np. owoce, jogurty, soki). Porcje w kuchni bywają różne, więc kucharz przelicza dane na rzeczywistą gramaturę w recepturze. To przydatne przy kalkulacji menu i diet.
Podobnie liczy się: ilość białka w porcji mięsa, zawartość cukru w deserze, sól w zupie, energia (kcal) w daniu, a także przeliczenia receptury na inną liczbę porcji. Zawsze zaczynaj od ustalenia, ile razy zmienia się masa lub liczba porcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro w 100 g truskawek jest 63 mg witaminy C, to w 200 g (czyli w 2× większej porcji) będzie 2×63 mg."

Źródła:

  • USDA FoodData Central: "Strawberries, raw" (wartość witaminy C na 100 g) – https://fdc.nal.usda.gov/ (wyszukiwarka produktu) – dostęp 2026-03-02
  • NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin C – Fact Sheet for Health Professionals (jednostki, ogólne informacje o witaminie C) – https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/ – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy matematyki w gastronomii: proporcje i przeliczanie masy porcji
  • Tablice składu i wartości odżywczej żywności (dowolne aktualne wydanie używane w szkole)
  • Ćwiczenia z przeliczania wartości odżywczych na porcje (karty pracy, zadania rachunkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego