KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 36.
Zawiesinę gleby sporządza się w wodzie destylowanej lub w roztworze obojętnej soli, na przykład KCl, w celu zbadania jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawiesinę gleby w wodzie destylowanej lub w roztworze obojętnej soli (np. KCl) przygotowuje się do pomiaru odczynu, czyli wartości pH. Wilgotność i przepuszczalność oznacza się innymi metodami, a "kwasowość" jest pojęciem potocznym i nie wskazuje tak jednoznacznie na standardowy pomiar pH zawiesiny.

Pełne wyjaśnienie:

Przygotowanie zawiesiny gleby w wodzie destylowanej lub w roztworze obojętnej soli (np. KCl) jest klasycznym etapem poprzedzającym oznaczenie odczynu gleby, czyli pomiar pH. W praktyce laboratoryjnej technik analityk wykonuje pomiar pH w fazie ciekłej pozostającej w kontakcie z glebą, używając pH-metru i odpowiedniej elektrody, po ustalonym czasie kontaktu i po wymieszaniu próbki.

Dlaczego właściwa jest odpowiedź "odczynu."?

  • Odczyn opisuje równowagę kwasowo-zasadową układu i jest bezpośrednio wyrażany jako pH.
  • Woda destylowana służy do uzyskania pH w środowisku wodnym, a roztwór obojętnej soli (np. KCl) bywa stosowany w metodykach porównawczych, aby ujednolicić warunki jonowe i ocenić pH w innym medium pomiarowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wilgotności." – wilgotność gleby oznacza się metodami suszarkowymi (ubytek masy po suszeniu) lub innymi technikami, a nie przez wykonywanie zawiesiny w wodzie czy KCl w celu odczytu pH.
  • "kwasowości." – pojęcie kwasowości może być używane potocznie jako "kwaśna/zasadowa gleba", ale w analityce laboratoryjnej w tym kontekście mierzy się odczyn (pH). Sama "kwasowość" bywa też rozumiana szerzej (np. kwasowość miareczkowa), co nie jest jednoznaczne z prostym pomiarem pH zawiesiny.
  • "przepuszczalności." – przepuszczalność (właściwości filtracyjne, wodoprzepuszczalność) bada się metodami fizycznymi/hydraulicznymi, a nie przez przygotowanie zawiesiny do pomiaru pH.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawia się zawiesina gleby w wodzie lub roztworze KCl oraz kontekst pracy laboratoryjnej, najczęściej chodzi o pomiar pH/odczynu. Warto odróżniać ten pomiar od badań masowych (wilgotność) i właściwości fizycznych (przepuszczalność).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyn gleby to jej właściwość kwasowo-zasadowa, najczęściej opisywana liczbą pH. pH informuje, czy środowisko jest kwaśne, obojętne czy zasadowe. W praktyce laboratoryjnej mierzy się je pH-metrem w zawiesinie gleby przygotowanej według metodyki.
Woda destylowana pozwala uzyskać środowisko pomiarowe bez dodatkowych jonów, które mogłyby zaburzać wynik. Dzięki temu pH zawiesiny odzwierciedla reakcję układu gleba–woda w warunkach możliwie "czystych" i powtarzalnych w laboratorium.
Roztwór KCl jest przykładem obojętnej soli, którą wykorzystuje się w niektórych metodykach do ujednolicenia warunków jonowych roztworu i uzyskania porównywalnych wyników. W praktyce spotyka się pomiary pH zarówno w H2O, jak i w KCl, zależnie od procedury.
Zawiesina glebowa to mieszanina rozdrobnionej gleby i cieczy (np. wody destylowanej lub roztworu soli), która po wymieszaniu tworzy układ stało-ciekły. Taki układ umożliwia pomiar parametrów w fazie ciekłej, np. pH, po ustaleniu warunków procedury.
W języku potocznym terminy bywają mieszane, ale w kontekście analitycznym najczęściej oczekuje się pojęcia odczyn (pH). "Kwasowość" może też oznaczać inne wielkości (np. kwasowość miareczkową), dlatego w pytaniach o zawiesinę gleby standardowo wskazuje się odczyn/pH.
Częsty błąd to utożsamienie każdej analizy gleby z wilgotnością albo przepuszczalnością, mimo że zawiesina w wodzie/KCl wskazuje na pomiar pH. Inny błąd to wybór słowa "kwasowość" wyłącznie dlatego, że kojarzy się z glebą kwaśną, bez analitycznego doprecyzowania parametru.
Pytania o wilgotność zwykle odnoszą się do suszenia próbki i ubytku masy albo aparatury do oznaczania wody. Pytania o odczyn (pH) wskazują na zawiesinę w wodzie/soli, pH-metr, elektrodę i odczyt pH po wymieszaniu.
Odczyn bada się m.in. podczas analiz środowiskowych, rolniczych i kontroli jakości podłoży. pH jest parametrem wstępnym, który wpływa na rozpuszczalność i formy jonowe wielu składników. Dlatego często oznacza się je przed innymi oznaczeniami chemicznymi.
pH wpływa na przebieg reakcji chemicznych, stabilność i formy jonowe analitów oraz efektywność ekstrakcji. Znajomość odczynu pozwala dobrać warunki przygotowania próbki (np. rodzaj ekstraktanta, zakres kalibracji) i poprawnie interpretować wyniki kolejnych oznaczeń.
Warto powtórzyć: pojęcie pH/odczynu, zasady pomiaru pH-metrem, różnicę między pomiarem w wodzie i w roztworze soli oraz podstawowe etapy przygotowania próbek. Pomocne jest też rozróżnianie badań chemicznych (pH, skład) od fizycznych (wilgotność, przepuszczalność).
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zawiesinę gleby w wodzie destylowanej lub w roztworze obojętnej soli (np. KCl) przygotowuje się do pomiaru odczynu, czyli wartości pH."

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej (dział: pomiar pH, elektrody, roztwory odniesienia)
  • Materiały z gleboznawstwa/analityki środowiskowej (dział: oznaczanie odczynu gleby)
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych dotyczące przygotowania zawiesiny glebowej do pomiaru pH

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego