Techniki "zdarta płyta" i "jujitsu" są kojarzone z treningiem asertywności, a ich wspólnym celem jest pomoc w utrzymaniu własnego stanowiska w sytuacji nacisku.
"Zdarta płyta" polega na powtarzaniu kluczowego komunikatu (np. odmowy) w sposób spokojny, krótki i konsekwentny. Mechanizm tej techniki jest prosty: nie wchodzimy w coraz to nowe wątki i nie tłumaczymy się nadmiernie, tylko wracamy do sedna. Dzięki temu rozmówca ma mniej "punktów zaczepienia" do przeciągania dyskusji, a osoba odmawiająca utrzymuje kontrolę nad komunikatem.
"Jujitsu" w ujęciu asertywnym oznacza przyjęcie części wypowiedzi rozmówcy (bez walki) i skierowanie rozmowy z powrotem na własne granice oraz decyzję. Zamiast zaprzeczać lub atakować, można uznać emocje/argument ("Rozumiem, że to dla Ciebie ważne…") i dodać stanowcze "nie" lub warunek. To zmniejsza napięcie i pomaga odmówić bez eskalacji.
Dlatego odpowiedź "asertywną odmowę" jest właściwa: obie techniki są narzędziami podtrzymującymi odmowę i stawianie granic.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo opisują inne obszary komunikacji:
- "Aktywne słuchanie" dotyczy głównie rozumienia rozmówcy (parafraza, odzwierciedlanie emocji), a nie technik utrzymania odmowy.
- "Miękki styl negocjacji" odnosi się do sposobu prowadzenia negocjacji i szukania kompromisu; pytanie dotyczy technik asertywności ukierunkowanych na odmowę, nie na targowanie się.
- "Udzielanie informacji zwrotnej" służy przekazaniu oceny zachowania i jego skutków (np. komunikat "ja"), ale nie jest tożsama z technikami odpierania nacisku przy odmowie.
W praktyce terapeuty zajęciowego te umiejętności przydają się np. przy odmawianiu działań niebezpiecznych, niezgodnych z planem terapii lub przekraczających kompetencje zawodowe, z zachowaniem szacunku i spokoju.
