KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 10.
Zdjęcie przedstawia
Ilustracja przedstawia owada siedzącego na owocu, który prawdopodobnie jest wiśnią.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nasionnica trześniówka to muchówka (owad ze skrzydłami), zwykle rozpoznawana po cechach budowy i ubarwieniu widocznych na zdjęciu. Mszyca jest drobnym pluskwiakiem o innej sylwetce, przędziorek to roztocz (bardzo mały, bez skrzydeł), a owocówka jest motylem o innym typie skrzydeł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy rozpoznać organizm na fotografii i dopasować go do nazwy szkodnika. Odpowiedź "nasionnicę trześniówkę" dotyczy muchówki, czyli owada o wyraźnie widocznych skrzydłach oraz typowej budowie ciała (głowa–tułów–odwłok). W praktyce sadowniczej ten szkodnik jest kojarzony z uszkodzeniami owoców czereśni i wiśni, a identyfikacja osobników dorosłych bywa oparta na cechach zewnętrznych uchwytnych na zdjęciu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "mszycę wiśniową" – mszyce są zwykle znacznie mniejsze, mają inną sylwetkę i najczęściej obserwuje się je masowo na młodych pędach/liściach (kolonie). Na zdjęciach diagnostycznych mszyce wyglądają inaczej niż muchówki; często widać też charakterystyczne elementy budowy typowe dla mszyc, a nie dla muchówek.
  • "przędziorka chmielowca" – przędziorki to roztocza, a więc nie owady. Są bardzo drobne, nie mają skrzydeł i zwykle rozpoznaje się je w powiększeniu lub po objawach (np. drobne uszkodzenia, przędza). Jeśli fotografia przedstawia owada o czytelnej budowie i skrzydłach, przędziorek nie będzie właściwym wyborem.
  • "owocówkę śliwkóweczkę" – owocówki to motyle (Lepidoptera). Dorosłe osobniki mają inny typ skrzydeł (często w spoczynku ułożone dachówkowato), inną fakturę i wzór oraz inną sylwetkę niż muchówki. Na zdjęciach motyle zwykle wyglądają wyraźnie inaczej niż muchówki.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij grupę (muchówka vs mszyca vs roztocz vs motyl), a dopiero potem gatunek. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa nazw. Jeśli zdjęcie pokazuje wyraźne skrzydła i "muchówkowatą" sylwetkę, odpowiedzi związane z roztoczem lub mszycą zwykle odpadają.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nasionnica trześniówka to muchówka, której larwy rozwijają się w owocach czereśni i wiśni. Skutkiem jest "robaczywienie" owoców, spadek jakości handlowej i straty w plonie. W praktyce kluczowe jest rozpoznanie i monitoring lotu osobników dorosłych.
Najpierw porównaj budowę: nasionnica to owad o wyraźnych skrzydłach i sylwetce muchówki. Mszyce są drobniejsze, często występują w koloniach i mają inną proporcję ciała. Na zdjęciu pojedynczego owada ze skrzydłami zwykle łatwiej podejrzewać muchówkę niż mszycę.
Przędziorek jest roztoczem, a nie owadem. Zwykle jest bardzo mały, bez skrzydeł i częściej rozpoznaje się go po objawach żerowania oraz obecności delikatnej przędzy, a nie po fotografii "pełnej" sylwetki owada. Muchówki są większe i mają skrzydła.
Najczęściej obserwuje się larwę w miąższu, zbrunatnienia i rozmiękanie tkanek oraz przedwczesne psucie się owoców. W obrocie handlowym objawia się to jako "robaczywe" czereśnie. Objawy mogą być trudne do zauważenia z zewnątrz, dlatego ważny jest monitoring dorosłych.
Monitoring prowadzi się w okresie aktywności osobników dorosłych, zanim dojdzie do składania jaj. W praktyce wykorzystuje się pułapki i regularne lustracje, aby uchwycić początek i intensywność lotu. Dokładny termin zależy od pogody i lokalnych warunków sadu.
Pułapki wykorzystują wabienie (najczęściej barwą i/lub atraktantem), aby zwabić dorosłe muchówki i umożliwić ich odłów oraz policzenie. Dzięki temu sadownik wie, czy szkodnik już lata i czy zagrożenie rośnie. To ułatwia decyzję o dalszych działaniach ochrony roślin.
Tak, jeśli uczeń nie rozróżnia grup owadów. Owocówka to motyl, więc zwykle ma inną sylwetkę i inny typ skrzydeł niż muchówka. Dobra strategia to najpierw rozpoznać rząd: motyl vs muchówka. Dopiero potem wybiera się właściwą nazwę gatunkową z odpowiedzi.
Typowe błędy to sugerowanie się tylko nazwą (a nie cechami), ignorowanie skali, oraz mylenie roztoczy z owadami. Często też wybiera się "najbardziej znaną" odpowiedź (np. mszyce) bez sprawdzenia, czy na zdjęciu widać skrzydła i budowę ciała typową dla danej grupy.
Najlepiej uczyć się z atlasów i galerii zdjęć, porównując podobne gatunki oraz ich stadia rozwojowe. Warto ćwiczyć schemat: (1) grupa organizmu (owad/roztocz), (2) cechy skrzydeł i sylwetki, (3) roślina żywicielska i typowe szkody. To zmniejsza liczbę pomyłek.
Najczęściej problem ujawnia się w owocach w okresie dojrzewania i zbioru, gdy pojawiają się larwy oraz pogorszenie jakości. Wcześniej sygnałem są odłowione osobniki dorosłe w pułapkach i obserwacje podczas lustracji. Dlatego kontrola sadu i notowanie wyników są bardzo ważne.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nasionnica trześniówka to muchówka (owad ze skrzydłami), zwykle rozpoznawana po cechach budowy i ubarwieniu widocznych na zdjęciu.

Źródła:

  • CABI Compendium (datasheet): Rhagoletis cerasi (European cherry fruit fly) – https://www.cabi.org/isc/datasheet/47187 (dostęp: 2026-02-27)
  • EPPO Global Database: Rhagoletis cerasi – https://gd.eppo.int/taxon/RHAGCE (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Nasionnica trześniówka – https://pl.wikipedia.org/wiki/Nasionnica_trze%C5%9Bni%C3%B3wka (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Klucze do oznaczania szkodników roślin sadowniczych (atlas/album ze zdjęciami)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla sadów
  • Karty charakterystyki i etykiety środków ochrony roślin (zakres zwalczanych szkodników, terminy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego