KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
Ze 100 kg buraków cukrowych uzyskuje się krajankę zajmującą powierzchnię ok. 1000 cm2. Oblicz ile cm2 powierzchni zajmie krajanka uzyskana z 2500 kg buraków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To proporcjonalność prosta.
Z 100 kg otrzymujemy ok. 1000 cm2. Masa 2500 kg jest 25 razy większa (2500/100 = 25), więc powierzchnia krajanki też rośnie 25 razy: 25 · 1000 = 25000 cm2.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu zakłada się proporcjonalność prostą: jeśli z 100 kg buraków uzyskuje się krajankę zajmującą ok. 1000 cm2, to przy zwiększeniu masy surowca n razy, powierzchnia krajanki zwiększy się również n razy.

Krok 1. Wyznacz współczynnik skali masy
Porównujemy masę docelową do masy odniesienia:

n = 2500 kg / 100 kg = 25

Oznacza to, że 2500 kg to 25 porcji po 100 kg.

Krok 2. Przeskaluj powierzchnię
Skoro na jedną porcję (100 kg) przypada ok. 1000 cm2, to na 25 takich porcji przypada:

P = 25 · 1000 cm^2 = 25000 cm^2

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2500 cm2 – to wynik, jakby pomylono mnożenie z dzieleniem lub przyjęto 1 cm2 na 1 kg bez uzasadnienia.
  • 250 cm2 – to błąd o rząd wielkości, zwykle z nieuwagi lub błędnego przestawienia proporcji.
  • 250000 cm2 – to zawyżenie 10-krotne, często wynikające z dopisania zbyt wielu zer po błędnym oszacowaniu skali.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "ze 100 kg jest X, ile z 2500 kg?" najpierw policz, ile razy 2500 jest większe od 100, a dopiero potem pomnóż X przez ten współczynnik. To minimalizuje pomyłki w proporcjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jeśli treść sugeruje, że przy zwiększeniu ilości surowca wynik (np. powierzchnia, ilość produktu) rośnie w tym samym stosunku, stosujesz proporcjonalność prostą. Typowy sygnał: "z 100 kg jest X, ile będzie z 2500 kg?".
Dzielisz wartość docelową przez wartość odniesienia: 2500 / 100 = 25. To znaczy, że 2500 kg to 25 razy więcej niż 100 kg. Potem mnożysz wynik dla 100 kg przez 25.
Bo skala masy wynosi 25×, a nie 250×. Z 100 kg jest 1000 cm2, więc z 2500 kg jest 25 · 1000 = 25000 cm2. Wynik 250000 pojawia się zwykle po dopisaniu jednego zera za dużo.
cm2 to jednostka pola powierzchni. W praktyce może opisywać np. łączną powierzchnię rozdrobnionego surowca w uproszczonym modelu. Ważne: to nie jest długość (cm), tylko pole (cm2).
Nie zmienia metody: nadal liczysz proporcję. "Około" oznacza, że dane są przybliżone, więc wynik też traktujesz jako przybliżenie. Na egzaminie zwykle i tak wybiera się jedną, najlepiej pasującą wartość liczbową z odpowiedzi.
Najczęstsze to: odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), złe policzenie skali (np. 2500/100 jako 250), oraz nieuwaga na jednostkę (cm zamiast cm2). Pomaga zapisanie kroku "n = 2500/100".
Najczytelniej: 1) policz skale n = 2500/100, 2) policz P = n · 1000 cm2, 3) podaj wynik z jednostką. Taki zapis jest krótki i ogranicza ryzyko pomyłki.
W praktyce może zależeć od ustawień krajarki, jakości surowca i strat procesu, więc idealna proporcjonalność bywa tylko przybliżeniem. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się jednak model liniowy podany w treści i na nim opiera obliczenia.
Oszacuj rząd wielkości: 2500 kg to znacznie więcej niż 100 kg, więc wynik musi być dużo większy niż 1000 cm2. Skala to 25×, więc wynik powinien być kilkadziesiąt tysięcy, a nie kilkaset ani kilkaset tysięcy.
Podobnie liczy się np. wydajność linii (kg/h), zużycie wody lub pary na partię surowca, ilość opakowań na określoną masę produktu czy przeliczenia dawek dodatków. Kluczowa jest umiejętność skalowania wartości z "porcji bazowej".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że to proporcjonalność prosta.Z 100 kg otrzymujemy ok. 1000 cm2.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Proporcja (matematyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki zawodowej: proporcje i zadania tekstowe
  • Materiały dydaktyczne z technologii cukrownictwa (pojęcie krajanki i jej roli w procesie)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z obliczeń technologicznych dla branży spożywczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego