KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 28.
Zgodnie z poniższą tabelą, który dokument powinien być przekazany do archiwum państwowego?
Nazwa dokumentuData utworzeniaWartość historyczna
Dokument A2010Nie
Dokument B2005Tak
Dokument C2020Tak
Dokument D1995Nie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokument powinien zostać przekazany do archiwum państwowego wtedy, gdy ma wskazaną wartość historyczną.
W tabeli warunek "Wartość historyczna: Tak" spełniają Dokument B i Dokument C, a spośród nich starszy jest Dokument B (2005). Dlatego to on jest właściwym wyborem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy oprzeć się wyłącznie na informacjach z tabeli: nazwie dokumentu, dacie utworzenia oraz polu "Wartość historyczna". Kryterium przekazania do archiwum państwowego zostało w pytaniu sprowadzone do wskazania dokumentu o wartości historycznej.

Najpierw identyfikujemy pozycje, które spełniają warunek "Wartość historyczna: Tak". Są to:

  • Dokument B (2005, Tak)
  • Dokument C (2020, Tak)

Ponieważ w odpowiedziach można wybrać tylko jeden dokument, trzeba zastosować dodatkową informację z tabeli, która pozwala rozstrzygnąć wybór między tymi dwoma pozycjami. Jest nią data utworzenia: w praktyce zadania sugeruje się, że do przekazania wybiera się dokument o wartości historycznej, a w razie kilku takich pozycji – starszy (wcześniejsza data). Z tych dwóch dokumentów starszy jest Dokument B (rok 2005), więc to on jest poprawną odpowiedzią.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Dokument A" ma wskazaną wartość historyczną "Nie", więc nie spełnia podstawowego kryterium z tabeli.
  • "Dokument C" ma co prawda wartość historyczną "Tak", ale jest młodszy (2020) niż Dokument B, więc przy konieczności wskazania jednego dokumentu przegrywa porównanie dat.
  • "Dokument D" ma wartość historyczną "Nie", więc podobnie jak Dokument A nie spełnia warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach tabelarycznych zawsze najpierw filtruj wiersze po kryterium jakościowym ("Tak/Nie"), a dopiero potem rozstrzygaj po kryterium liczbowym lub czasowym (np. rok).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum państwowe to instytucja przechowująca materiały archiwalne o trwałej wartości (np. historycznej, dowodowej, informacyjnej). Zajmuje się ich gromadzeniem, ewidencjonowaniem, zabezpieczaniem, opracowaniem oraz udostępnianiem użytkownikom zgodnie z zasadami ochrony zasobu.
"Wartość historyczna" oznacza przydatność dokumentu jako źródła wiedzy o przeszłości: działaniach instytucji, wydarzeniach, procesach społecznych i gospodarczych. Dokumenty o takiej wartości są zwykle przeznaczane do trwałego przechowywania, a nie do brakowania po upływie czasu.
Najpierw wybierz wiersze spełniające kryterium jakościowe, np. "Wartość historyczna: Tak". Dopiero potem, jeśli zostaje kilka dokumentów, zastosuj kryterium rozstrzygające z danych (np. wcześniejsza data utworzenia, kompletność, znaczenie). To ogranicza ryzyko pomyłki.
Data bywa pomocna jako kryterium dodatkowe, gdy kilka dokumentów spełnia ten sam warunek (np. mają wartość historyczną). W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się, że starszy dokument lepiej spełnia przesłankę historyczności, jeśli inne informacje są identyczne lub nie rozstrzygają wyboru.
Nie zawsze. W praktyce decyzje zależą od kwalifikacji archiwalnej, przepisów kancelaryjno-archiwalnych i ustalonych zasad postępowania z dokumentacją. Egzaminowe zadania czasem upraszczają ten proces do jednego kryterium (np. "wartość historyczna"), aby sprawdzić umiejętność selekcji.
Najczęstsze błędy to: wybór najstarszej daty bez sprawdzenia innych kolumn, pominięcie słowa "Tak/Nie", czytanie tylko części tabeli oraz automatyczne wskazywanie pierwszej pozycji. Pomaga metoda: filtruj po kryterium głównym, a dopiero potem porównuj pozostałe dane.
Brakowaniu zwykle podlega dokumentacja o krótkotrwałej wartości praktycznej (np. pomocnicza, wtórna, rutynowa), po upływie okresów przechowywania. Na stałe zachowuje się materiały o trwałej wartości dowodowej i historycznej. Kluczowe jest poprawne przypisanie kategorii archiwalnej.
Kwalifikacja archiwalna to przypisanie dokumentacji do odpowiedniej kategorii i ustalenie sposobu dalszego postępowania (np. przechowywanie, przekazanie, brakowanie). To fundament pracy technika archiwisty: wpływa na ewidencję, terminy przechowywania i przygotowanie dokumentacji do przekazania.
Przekazanie przygotowuje się po wyselekcjonowaniu materiałów przeznaczonych do trwałego przechowywania i po ich uporządkowaniu oraz opisaniu. W praktyce wymaga to m.in. sporządzenia spisów, sprawdzenia kompletności i stanu zachowania oraz uporządkowania zgodnie z zasadą proweniencji i układem akt.
Ćwicz schemat: (1) przeczytaj polecenie i zaznacz kryterium główne, (2) przefiltruj dane w tabeli, (3) użyj kryterium dodatkowego tylko, gdy zostaje kilka opcji, (4) na końcu sprawdź, czy wybrana odpowiedź nie przeczy żadnej kolumnie. To skraca czas i zmniejsza liczbę błędów.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dlatego to on jest właściwym wyborem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kwalifikacji archiwalnej (materiały archiwalne vs dokumentacja niearchiwalna)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu brakowania i przekazywania dokumentacji
  • Wytyczne i poradniki metodyczne dotyczące opracowania i ewidencji dokumentacji (ogólnie, bez wskazywania konkretnych aktów prawnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego