W metodzie ortogonalnej szczegóły terenowe wyznacza się przez domiary prostokątne (odsadzenia) odkładane od linii pomiarowej oraz przez miary wzdłuż tej linii. Aby ograniczyć ryzyko błędów (np. pomylenia punktów, złego odczytu odległości, błędnego odkładania prostopadłości), na szkicu stosuje się miary kontrolne.
Jedną z typowych miar kontrolnych jest podpórka – dodatkowo mierzona/wyliczana długość, która pozwala niezależnie skontrolować poprawność układu domiarów i odczytu ze szkicu. W praktyce uczeń powinien:
- poprawnie zidentyfikować na szkicu, między jakimi punktami/odcinkami wyznacza się podpórkę,
- odczytać właściwe miary (wzdłuż linii pomiarowej i domiary prostopadłe),
- zastosować właściwą zależność geometryczną dla układu prostokątnego (zależnie od konstrukcji szkicu: suma/różnica odpowiednich składowych, a następnie wyznaczenie długości kontrolnej),
- zachować spójność jednostek i zaokrąglenie (zwykle do 0,01 m w zadaniach egzaminacyjnych).
W tym zadaniu wynik obliczeń kontrolnych odpowiada wartości 28,70 m. Pozostałe propozycje są typowymi rezultatami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych: 19,50 m może wynikać z wzięcia jedynie części odcinka (np. samej miary wzdłuż linii) bez uwzględnienia składowej wynikającej z domiarów, 35,78 m często pojawia się po zsumowaniu niewłaściwych odcinków albo po użyciu nie tych punktów co trzeba, a 56,82 m bywa skutkiem dodania kilku miar "po obrysie" zamiast wyznaczenia właściwej długości kontrolnej.
Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem podpórki zaznacz na szkicu (ołówkiem) składowe, które wchodzą do kontroli, i sprawdź, czy używasz pary punktów opisanej w poleceniu. To redukuje pomyłki wynikające z przepisywania liczb.
