Zależność między masą surowca a liczbą porcji w recepturze jest proporcjonalnością prostą: jeśli zwiększamy ilość buraków, to (przy niezmienionej recepturze) rośnie też liczba porcji w tym samym stosunku.
Skoro z 0,6 kg buraków otrzymuje się 5 porcji, to można policzyć, ile porcji przypada na 1 kg:
porcje na 1 kg = 5 / 0,6.
Następnie przeliczamy na 12 kg:
- 12 × (5 / 0,6) = (12 / 0,6) × 5
- 12 / 0,6 = 20 (bo 0,6 × 20 = 12)
- 20 × 5 = 100
Dlatego poprawny wynik to 100 porcji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 60 porcji zwykle wynika z błędnego założenia, że 12 kg to 12 razy więcej niż 1 kg bez poprawnego przeliczenia z 0,6 kg, albo z pomylenia działań (np. 12 × 5 = 60) z pominięciem, że 5 porcji dotyczy 0,6 kg, a nie 1 kg.
- 120 porcji może być skutkiem "zaokrąglenia" 0,6 do 0,5 albo błędnego dzielenia (np. 12/0,5 = 24, a potem 24×5 = 120), czyli podstawienia innej liczby niż w treści.
- 160 porcji często pojawia się przy niepoprawnym obliczeniu 12/0,6 (np. uznaniu, że to 32/?) lub przy błędzie rachunkowym w ułamkach dziesiętnych.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach recepturowych warto zawsze policzyć współczynnik skali (tu: 12/0,6 = 20), a dopiero potem przemnożyć liczbę porcji. To ogranicza ryzyko pomyłek.
