KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
Zgodnie z Ustawą o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z dnia 14 lipca 1983 r. organy jednostek samorządu terytorialnego i samorządowe jednostki organizacyjne zobowiązane są do przekazywania materiałów archiwalnych do właściwych archiwów państwowych, niezwłocznie po upływie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "25 lat od wytworzenia dokumentacji." wynika z treści przywołanej w pytaniu ustawy i wskazuje moment, po którym JST mają obowiązek niezwłocznie przekazać materiały archiwalne do właściwego archiwum państwowego. Pozostałe okresy nie odpowiadają temu wskazaniu w treści pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość terminu przekazywania materiałów archiwalnych (czyli dokumentacji mającej wartość historyczną i trwałą) przez organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne do właściwych archiwów państwowych. W treści pytania wprost wskazano podstawę: ustawę o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

Poprawna jest odpowiedź: "25 lat od wytworzenia dokumentacji.", ponieważ to ten okres wskazuje treść przywołanego aktu jako punkt, po którego upływie przekazanie powinno nastąpić "niezwłocznie". W praktyce oznacza to, że jednostka musi odpowiednio wcześniej zaplanować działania: wyodrębnienie materiałów archiwalnych, uporządkowanie, opisanie, sporządzenie spisów i przygotowanie przekazania do archiwum państwowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "10 lat od wytworzenia dokumentacji." – to okres zbyt krótki względem terminu wskazanego w pytaniu; może kojarzyć się z innymi cyklami przechowywania dokumentacji, ale nie odpowiada wymogowi w tym brzmieniu przepisu.
  • "35 lat od wytworzenia dokumentacji." – bywa mylące, bo jest "pośrednie" i brzmi wiarygodnie, jednak nie jest terminem wskazanym w treści pytania.
  • "50 lat od wytworzenia dokumentacji." – to częsta pułapka wynikająca z nawyku wybierania długich okresów dla dokumentów "ważnych"; w tym pytaniu nie jest to właściwy termin.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach prawnych zawsze zwracaj uwagę, czy pytanie odwołuje się do konkretnego aktu i czy wymaga zapamiętania konkretnej liczby lat. Jednocześnie trzeba pamiętać, że przepisy mogą ulegać zmianom, więc w nauce warto pracować na aktualnym brzmieniu źródeł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materiały archiwalne to dokumentacja przeznaczona do wieczystego przechowywania ze względu na trwałą wartość (historyczną, dowodową). W praktyce są zwykle oznaczane kategorią archiwalną "A" i po określonym czasie trafiają do właściwego archiwum państwowego.
Obowiązek przekazywania wynika z systemu ochrony narodowego zasobu archiwalnego. Archiwa państwowe zapewniają trwałe przechowywanie, profesjonalne opracowanie i udostępnianie materiałów o znaczeniu publicznym, co odciąża jednostki samorządu od wieczystej archiwizacji.
Kluczowa jest kwalifikacja archiwalna wynikająca z jednolitych rzeczowych wykazów akt i przepisów wewnętrznych jednostki. Materiały archiwalne mają kategorię "A", a dokumentacja niearchiwalna ma kategorie typu "B" z określonym okresem przechowywania.
W pytaniach egzaminacyjnych trzeba uważnie czytać punkt odniesienia. W tym typie zadań termin jest liczony zgodnie z brzmieniem przepisu (np. "od wytworzenia"). W praktyce kancelaryjnej liczenie terminów bywa zdefiniowane w instrukcjach i wykazach akt.
Najczęściej przygotowuje się uporządkowane jednostki archiwalne oraz spisy zdawczo-odbiorcze i dokumentację potwierdzającą przekazanie. Zakres wymagań zależy od zasad współpracy z właściwym archiwum państwowym i od tego, czy materiały wymagają dodatkowego opracowania.
To typowy zabieg sprawdzający, czy zdający zna konkretny termin, a nie tylko ogólną ideę przechowywania dokumentów. Różne liczby lat funkcjonują w różnych kontekstach (kategorie archiwalne, archiwum zakładowe, przepisy branżowe), co łatwo pomylić bez pracy na źródłach.
Nie. Właściwość archiwum państwowego jest terytorialna i organizacyjna. Jednostka powinna ustalić, które archiwum państwowe jest "właściwe" dla jej siedziby i rodzaju wytwarzanej dokumentacji oraz stosować uzgodnione zasady przekazywania i odbioru.
Najczęściej myli się terminy z różnych źródeł, uczy się "na pamięć" bez kontekstu (co jest materiałem archiwalnym), albo ignoruje aktualizacje przepisów. Pomaga tworzenie fiszek z podstawą prawną i krótkim opisem, do czego termin się odnosi.
Ucz się na aktualnym brzmieniu aktów i notuj: kogo dotyczy obowiązek, czego dotyczy (materiały archiwalne), oraz jaki jest termin. Dobre są też ćwiczenia na rozróżnianie: archiwum zakładowe vs archiwum państwowe, A vs B.
Tak. Pytania o konkretne terminy ustawowe są wrażliwe na nowelizacje. Dlatego przed egzaminem warto sprawdzić, czy dana regulacja nie została zmieniona, i uczyć się na materiałach zgodnych z aktualnym stanem prawnym oraz wytycznymi dla danej sesji egzaminacyjnej.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe okresy nie odpowiadają temu wskazaniu w treści pytania."

Materiały:

  • Tekst ustawy wskazanej w pytaniu (aktualne brzmienie) oraz materiały dydaktyczne z prawa archiwalnego
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w administracji samorządowej (materiały szkoleniowe JST)
  • Podręczniki do kwalifikacji archiwalnych omawiające narodowy zasób archiwalny i przekazywanie materiałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego