KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 5.
Zgodnie z Ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, do czynów nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy nie zalicza się reklamy informacji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Reklama informacyjna polegająca na przedstawieniu rzeczywistych cech i funkcji produktu co do zasady nie jest czynem nieuczciwej konkurencji. Za naganne uznaje się natomiast m.in. przekazy ingerujące w prywatność, wywołujące lęk lub wykorzystujące przesądy oraz takie, które udają neutralną informację (kryptoreklama).

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba rozpoznać, która forma reklamy nie jest kwalifikowana jako czyn nieuczciwej konkurencji w obszarze reklamy. Kluczowe jest odróżnienie rzetelnej reklamy informacyjnej od przekazów manipulacyjnych lub ukrytych.

Odpowiedź "pokazującej rzeczywiste cechy i funkcje reklamowanego produktu" opisuje sytuację, w której reklama pełni przede wszystkim funkcję informacyjną: przedstawia cechy i zastosowania towaru w sposób zgodny z rzeczywistością. Taki przekaz wspiera świadomy wybór klienta i co do zasady mieści się w uczciwej komunikacji rynkowej.

Pozostałe propozycje dotyczą praktyk, które typowo są oceniane negatywnie:

  • "stanowiącej istotną ingerencję w sferę prywatności" – problemem jest naruszenie prywatności odbiorcy (np. natarczywe działania lub wykorzystywanie informacji o nim w sposób przekraczający akceptowalne granice). Takie oddziaływanie nie dotyczy jakości produktu, tylko presji na odbiorcę.
  • "odwołującej się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku lub wykorzystywanie przesądów" – jest to mechanizm manipulacji emocjami (strach, przesądy) zamiast rzeczowej informacji. W praktyce handlowej łatwo prowadzi to do nieuczciwego wpływu na decyzję zakupową.
  • "zawierającej wypowiedź, która zachęcając do nabywania towarów, sprawia wrażenie neutralnej" – opisuje reklamę ukrytą (kryptoreklamę), czyli sytuację, gdy przekaz reklamowy udaje bezstronną informację. Odbiorca nie ma jasności, że jest nakłaniany do zakupu.

Na egzaminie zwracaj szczególną uwagę na słowo "nie" w poleceniu. W takich pytaniach najczęstszą pułapką jest wybór odpowiedzi opisującej czyn nieuczciwy, mimo że trzeba wskazać formę dopuszczalną (informacyjną i zgodną z prawdą).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reklama informacyjna to przekaz, który przede wszystkim podaje prawdziwe dane o produkcie: jego cechy, funkcje, zastosowanie i warunki oferty. Jej celem jest poinformowanie klienta, a nie manipulacja czy ukrywanie handlowego charakteru komunikatu.
Ponieważ wspiera świadome decyzje zakupowe i opiera się na faktach o towarze lub usłudze. Jeśli przekaz jest zgodny z rzeczywistością i nie stosuje ukrytych lub agresywnych metod wpływu, nie narusza zasad uczciwej rywalizacji rynkowej.
To sytuacja, w której działania reklamowe nadmiernie wkraczają w życie odbiorcy (np. natarczywe formy kontaktu lub wykorzystywanie informacji o nim w sposób przekraczający akceptowalne granice). Taki przekaz oddziałuje presją, a nie rzetelną informacją o produkcie.
Charakterystyczne są komunikaty typu "jeśli nie kupisz, stanie się coś złego", straszenie skutkami bez podstaw albo odwołania do magicznych obietnic i przesądów. Mechanizm polega na wzbudzeniu silnych emocji zamiast przedstawienia realnych cech i korzyści produktu.
Kryptoreklama (reklama ukryta) to przekaz, który wygląda jak neutralna informacja, recenzja lub porada, ale w rzeczywistości ma zachęcić do zakupu. Jest problematyczna, bo odbiorca nie wie, że jest adresatem perswazji handlowej, więc trudniej mu ocenić wiarygodność treści.
Najczęściej zdający pomijają słowo "nie" i wybierają przykład czynu nieuczciwego zamiast wyjątku. Pomaga technika: podkreśl negację, a potem w głowie przestaw pytanie na "która jest dozwolona / neutralna", aby zmienić tor myślenia.
Nie. Emocje w reklamie są powszechne, ale problem pojawia się, gdy przekaz opiera się na manipulacji, np. straszeniu, wykorzystywaniu przesądów lub wywieraniu nieuzasadnionej presji. Na egzaminie odróżniaj "emocje" od "lęku i przesądów" jako mechanizmów nadużycia.
W praktyce warto sprawdzić, czy treść jest zgodna z faktami o produkcie, czy nie ukrywa komercyjnego celu (np. treści sponsorowane), oraz czy nie narusza praw odbiorców (w tym prywatności). Dobrą praktyką jest też konsultacja z przełożonym lub działem prawnym przy wątpliwych hasłach.
Bezpieczne przykłady to opisy funkcji, parametrów, składu, zastosowań, instrukcje użycia i jasne warunki promocji, o ile są prawdziwe i sprawdzalne. Jeśli odpowiedź podkreśla "rzeczywiste cechy i funkcje", zwykle wskazuje na przekaz informacyjny, a nie manipulacyjny.
Ryzyko pojawia się np. w postach w mediach społecznościowych, "recenzjach" tworzonych na zlecenie, artykułach sponsorowanych bez jasnego oznaczenia, a także w rekomendacjach influencerów. W sprzedaży i marketingu trzeba dbać o to, by odbiorca wiedział, że ma do czynienia z przekazem reklamowym.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Reklama informacyjna polegająca na przedstawieniu rzeczywistych cech i funkcji produktu co do zasady nie jest czynem nieuczciwej konkurencji."

Źródła:

  • Sejm RP: baza aktów prawnych – teksty ustaw (wyszukiwanie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), https://www.sejm.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Aktualny tekst jednolity ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (ISAP/Sejm)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne z zakresu prawa konkurencji i reklamy
  • Materiały UOKiK/organizacji branżowych o etyce reklamy i praktykach rynkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego