W art. 106 § 1 KPA uregulowano tzw. współdziałanie organów w postępowaniu administracyjnym. Sens tej instytucji jest prosty: jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, to organ prowadzący postępowanie nie może wydać decyzji "samodzielnie" – musi najpierw uzyskać to stanowisko.
Przepis wskazuje przykładowe postacie stanowiska: opinię lub zgodę, a także dopuszcza zajęcie stanowiska w innej formie, jeśli tak wynika z przepisów. W praktyce do takich form zalicza się m.in. konsultacje czy porozumienia, o ile są przewidziane jako wymagane w danej sprawie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Stwierdzenie, że decyzja wydana bez wymaganego stanowiska "nie stanowi istotnej wady procesowej", jest nieprawidłowe. Brak wymaganego współdziałania jest traktowany jako poważne naruszenie procedury i może otwierać drogę do wzruszenia rozstrzygnięcia w trybach nadzwyczajnych.
- Twierdzenie, że obowiązek uzyskania stanowiska zawsze wynika z przepisu prawa procesowego, jest mylące. Co do zasady, obowiązek współdziałania wynika z prawa materialnego (to ono wskazuje, kiedy potrzebna jest opinia/zgoda), natomiast KPA określa procedurę uzyskania stanowiska.
- Teza, że opinia ma zawsze charakter wiążący, jest typowym błędem. Opinia jest co do zasady formą niewiążącą (doradczą), natomiast zgoda/uzgodnienie należą do form wiążących – i to one ograniczają swobodę organu prowadzącego postępowanie.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: opinia nie wiąże, a zgoda wiąże; ponadto art. 106 § 1 obejmuje także "inne formy" stanowiska, jeśli przewiduje je przepis.
