KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 28.
Zidentyfikuj metodę badania gruntu, która polega na ocenie konsystencji gruntu poprzez jego ugniatanie i rozcieranie między palcami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis "ugniatanie i rozcieranie gruntu między palcami" wskazuje na ocenę konsystencji metodą organoleptyczną, czyli przez dotyk. Taka procedura służy do szybkiej, wstępnej identyfikacji właściwości gruntu w terenie bez użycia aparatury i bez wykonywania pełnych badań laboratoryjnych.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce robót ziemnych operator i personel techniczny często potrzebują szybkiej, wstępnej oceny gruntu, zanim zostaną wykonane szczegółowe badania. Jednym z podstawowych podejść jest identyfikacja wizualno-manualna, w której wykorzystuje się proste czynności: oględziny, ugniatanie, rolowanie i rozcieranie próbki w dłoniach oraz między palcami. Taki opis odpowiada badaniu organoleptycznemu określanemu potocznie jako badanie metodą dotyku.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Badanie gruntu metodą dotyku"?
Kluczowym elementem pytania jest mechanizm oceny: konsystencja jest oceniana przez wrażenia dotykowe podczas ugniatania i rozcierania. To typowe dla wstępnego rozpoznania gruntów (np. ocena plastyczności, lepkości, podatności na formowanie), wykonywanego szybko i bez specjalistycznej aparatury.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Badanie próbki wiertniczej" – oznacza raczej pochodzenie próbki (z wiercenia) niż konkretną metodę polegającą na ugniataniu i rozcieraniu. Próbka wiertnicza może być potem badana różnymi sposobami, nie tylko dotykiem.
  • "Badanie próbki gruntu w laboratorium" – laboratorium kojarzy się z badaniami aparaturowymi (np. parametry fizyczne, wytrzymałość, uziarnienie). W pytaniu nie ma mowy o aparaturze ani procedurach laboratoryjnych, tylko o prostej ocenie manualnej.
  • "Badanie gruntu na miejscu" – to sformułowanie jest zbyt ogólne (miejsce wykonania, a nie metoda). Badanie "na miejscu" może obejmować wiele różnych badań polowych, a pytanie dotyczy jednej, konkretnej techniki rozpoznania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się czynności typu "w dłoniach", "między palcami", "rozetrzeć", "ulepić", zwykle chodzi o metodę wizualno-manualną/organoleptyczną, a nie o badanie laboratoryjne czy opis miejsca pobrania próbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wstępna metoda organoleptyczna, w której ocenia się właściwości próbki gruntu na podstawie wrażeń manualnych (np. lepkość, plastyczność, konsystencję). W praktyce polega m.in. na ugniataniu i rozcieraniu próbki między palcami, bez użycia aparatury.
Weź niewielką ilość gruntu i spróbuj go ugniatać oraz rozcierać między palcami. Zwróć uwagę, czy łatwo się formuje, czy klei się do skóry, czy kruszy się przy nacisku i czy daje się rozsmarować. To daje orientacyjną informację o konsystencji i plastyczności.
Badanie dotykiem jest szybkie, ale ma charakter orientacyjny i zależy od doświadczenia osoby oceniającej oraz wilgotności próbki. Badania laboratoryjne dostarczają wyników liczbowych i porównywalnych (np. parametry fizyczne), potrzebnych do projektowania i kontroli jakości robót ziemnych.
Stosuje się je na etapie wstępnego rozpoznania podczas wykopu, kontroli urobku lub oceny materiału na nasyp. Pomaga szybko ocenić, czy grunt jest spoisty i plastyczny, czy raczej sypki, oraz czy jego stan (np. zawilgocenie) może utrudniać zagęszczanie lub odspajanie.
Najczęstsze błędy to ocenianie bez uwzględnienia wilgotności (ten sam grunt na sucho i na mokro zachowuje się inaczej), mylenie opisu miejsca badania z metodą oraz zbyt szybkie wnioskowanie na podstawie bardzo małej próbki. Pomaga porównywanie kilku próbek i powtarzanie oceny.
Nie. "Na miejscu" opisuje jedynie lokalizację (badanie polowe), a nie konkretną technikę. Metoda dotyku jest jedną z możliwych metod terenowych, ale w terenie wykonuje się też inne badania (np. sondowania). W pytaniach egzaminacyjnych liczy się nazwa metody.
Rocieranie pomaga ocenić "odczucie" ziaren i spoiwa: czy grunt jest gładki i lepki (częściej grunty spoiste), czy wyczuwalne są ziarna i próbka się rozsypuje (częściej grunty niespoiste). To wskazówka do wstępnej identyfikacji, przydatna podczas bieżącej kontroli robót.
"Próbka wiertnicza" mówi o sposobie pobrania materiału (z wiercenia), natomiast "badanie dotykiem" opisuje sposób oceny (ugniatanie, rozcieranie, formowanie). Ta sama próbka wiertnicza może być oceniona dotykiem, ale może też trafić do laboratorium—dlatego pojęcia nie są równoważne.
Bo uczniowie często kojarzą "badanie gruntu" automatycznie z laboratorium i wynikami liczbowymi. W treści zadań warto szukać słów-kluczy: "ugniatanie", "rozcieranie", "między palcami" wskazują na identyfikację wizualno-manualną, a nie na aparaturę i procedury laboratoryjne.
Ćwicz na realnych próbkach: porównuj grunty o różnej wilgotności, wykonuj proste próby manualne i ucz się słownictwa (konsystencja, plastyczność, spoistość). Na egzaminie analizuj opis czynności, bo często to on jednoznacznie wskazuje metodę (np. dotyk, oględziny).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Opis "ugniatanie i rozcieranie gruntu między palcami" wskazuje na ocenę konsystencji metodą organoleptyczną, czyli przez dotyk."

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis", PKN
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikowania", PKN
  • ASTM D2488-17e1, Standard Practice for Description and Identification of Soils (Visual-Manual Procedure), ASTM International

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki dotyczące identyfikacji gruntów w terenie
  • Materiały szkoleniowe producentów i kursów operatorów dotyczące rozpoznania podłoża i warunków gruntowo-wodnych
  • Normy i standardy opisujące procedury wizualno-manualnej identyfikacji gruntów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego