KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 8.
Zidentyfikuj źródło zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na podstawie poniższej tabeli:
Typ źródła Emisje
Stacja energetyczna SO2, NOx, CO2, pyły
Samochód osobowy CO, NOx, HC, cząstki stałe
Przemysł chemiczny HCl, HF, SO2, NOx
Przemysł metalurgiczny SO2, NOx, CO, pyły

Jeśli głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza w danym obszarze są SO2, NOx, CO2 i pyły, to które z poniższych źródeł jest najbardziej prawdopodobne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli zestaw SO2, NOx, CO2 i pyły przypisano do "stacji energetycznej".
Dlatego, jeśli w danym obszarze dominują właśnie te zanieczyszczenia, najbardziej prawdopodobnym źródłem (wg podanych danych) jest obiekt energetyczny, a nie transport lub przemysł o innym profilu emisji.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie polega na dopasowaniu profilu emisji (zestawu substancji zanieczyszczających) do typu źródła na podstawie tabeli. W treści wskazano, że główne zanieczyszczenia w obszarze to: SO2, NOx, CO2 oraz pyły. Następnie należy znaleźć wiersz tabeli, w którym widnieje dokładnie taki zestaw.

W tabeli zestaw SO2, NOx, CO2, pyły jest przypisany do pozycji "Stacja energetyczna". Z tego powodu ta odpowiedź jest poprawna w ramach danych dostarczonych w pytaniu.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ przedstawiają inne charakterystyczne zestawy emisji:

  • "Samochód osobowy" ma w tabeli: CO, NOx, HC oraz cząstki stałe. Kluczowa różnica to brak CO2 w zestawie oraz obecność HC (węglowodorów), które nie występują w opisie problemu.
  • "Przemysł chemiczny" ma: HCl, HF, SO2, NOx. Tutaj wyróżniają się halogenowodory (HCl, HF), których nie ma w podanym profilu, a jednocześnie nie wskazano CO2 i pyłów w tej kombinacji.
  • "Przemysł metalurgiczny" ma: SO2, NOx, CO, pyły. Ten zestaw jest podobny (SO2, NOx, pyły), ale zawiera CO zamiast CO2. W zadaniu wymagane jest dopasowanie do profilu z CO2, więc ten wariant nie spełnia warunku.

W praktyce identyfikacja źródeł na podstawie składu emisji bywa bardziej złożona, ale w zadaniach egzaminacyjnych często stosuje się takie profilowanie wskaźnikowe: określone branże i typy instalacji kojarzy się z typowymi dominującymi zanieczyszczeniami. Najlepsza strategia na egzaminie: zaznacz wszystkie wskazane substancje i sprawdź, gdzie występują razem, zwracając uwagę na częstą pomyłkę CO vs CO2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NOx to zbiorcze określenie tlenków azotu (głównie NO i NO2). Powstają przede wszystkim w procesach spalania w wysokiej temperaturze, np. w silnikach i kotłach. Na egzaminie traktuj NOx jako "marker spalania", często występujący razem z innymi produktami spalania.
CO (tlenek węgla) jest typowy dla niecałkowitego spalania i często pojawia się przy silnikach lub nieoptymalnych warunkach spalania. CO2 (dwutlenek węgla) jest głównym produktem całkowitego spalania paliw. W zadaniach tabelarycznych różnica CO vs CO2 bywa kluczowa.
SO2 powstaje głównie ze spalania paliw zawierających siarkę (np. węgla, ciężkich olejów). Dlatego instalacje energetyczne, szczególnie oparte na paliwach stałych, są kojarzone z emisją SO2. W praktyce poziom zależy od paliwa i technologii oczyszczania spalin.
"Pyły" lub "cząstki stałe" to zanieczyszczenia w postaci cząstek zawieszonych w powietrzu (często opisywane jako PM). Mogą pochodzić ze spalania, procesów przemysłowych, ścierania opon i hamulców. W zadaniach szkolnych oba określenia zwykle wskazują na zanieczyszczenia pyłowe.
Najpierw wypisz wskazane w treści substancje (np. SO2, NOx, CO2, pyły). Potem znajdź w tabeli wiersz, który zawiera dokładnie taki zestaw. Na końcu sprawdź "pułapki": zamianę CO i CO2 oraz dodatkowe markery jak HC, HCl, HF.
Tak, w realnych warunkach transport drogowy może znacząco wpływać na NOx (oraz na cząstki stałe). Jednak w tym typie pytań egzaminacyjnych liczy się dopasowanie do zestawu z tabeli. Jeśli w zestawie jest CO2 i SO2 razem z pyłami, tabela może wskazywać inne źródło.
W zadaniach szkolnych przemysł chemiczny często wiąże się z emisjami specyficznych związków, m.in. halogenowodorów (HCl, HF), które mogą występować w niektórych procesach technologicznych. W testach traktuj je jako "wyróżniki" branży, odróżniające ją od typowego spalania paliw.
Najczęściej pojawia się mylenie CO z CO2, wybieranie odpowiedzi "na skojarzenie" (np. przemysł = dym) oraz dopasowanie tylko części zestawu (np. SO2 i NOx) bez sprawdzenia, czy pasują też pozostałe składniki. Pomaga dokładne porównanie całej listy emisji.
Emisje pyłowe są szczególnie istotne, gdy ocenia się ryzyko przekroczeń stężeń pyłu zawieszonego oraz wpływ na zdrowie i widoczność. W praktyce analizuje się zarówno źródła punktowe (np. instalacje), jak i liniowe oraz rozproszone (transport, spalanie w małych źródłach).
Ucz się "profilami": spalanie (NOx, CO/CO2, SO2, pyły), transport (NOx, CO, HC, cząstki), procesy przemysłowe (specyficzne związki, pyły). Trenuj na tabelach i krótkich opisach, a przy każdym zadaniu sprawdzaj wszystkie składniki listy, nie tylko jeden.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • European Environment Agency (EEA): EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2019 – dokument metodyczny, rozdziały dot. sektorów energetyki i transportu; https://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-guidebook-2019 (dostęp: 2026-03-02)
  • IPCC: 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, Volume 2: Energy (emisje CO2 w sektorze energii); https://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/vol2.html (dostęp: 2026-03-02)
  • WHO: WHO Global Air Quality Guidelines (informacje o zanieczyszczeniach pyłowych i gazowych oraz ich znaczeniu); https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony powietrza (źródła emisji i rodzaje zanieczyszczeń)
  • Materiały o inwentaryzacji emisji (metodyka, klasyfikacja źródeł)
  • Poradniki/kompendia o zanieczyszczeniach gazowych i pyłowych (definicje, przykłady źródeł)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego