Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 17.
Znaczącym źródłem emisji do atmosfery zanieczyszczeń NO2, CO i benzenu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transport samochodowy jest typowym źródłem zanieczyszczeń powietrza powstających przy spalaniu paliw w silnikach: NO2 (z tlenków azotu), CO (przy niecałkowitym spalaniu) oraz benzenu (m.in. składnik paliw i efekt emisji spalin/odparowania). Pozostałe sektory zwykle nie emitują tego zestawu w takiej skali.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wskazania znaczącego źródła emisji do atmosfery trzech konkretnych zanieczyszczeń: NO2, CO oraz benzenu. Te substancje są silnie powiązane z procesami spalania paliw ciekłych i gazowych w silnikach oraz z emisjami towarzyszącymi eksploatacji pojazdów.

Odpowiedź "transport samochodowy" jest poprawna, ponieważ:

  • NO2 (w praktyce głównie jako składnik emisji NOx) powstaje w wysokiej temperaturze spalania w silnikach. W rejonach o dużym natężeniu ruchu drogowego to istotny wkład do zanieczyszczenia powietrza.
  • CO jest typowym produktem niecałkowitego spalania, a emisje CO są charakterystyczne dla procesów spalania w silnikach (szczególnie przy określonych warunkach pracy, rozruchu, obciążeniu).
  • Benzen należy do lotnych związków organicznych; jest powiązany z paliwami oraz emisjami spalinowymi i parowaniem paliwa. Dlatego transport drogowy jest klasycznym źródłem benzenu w powietrzu, zwłaszcza w obszarach miejskich.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako "znaczące źródło" dla jednocześnie NO2, CO i benzenu?

  • "Działalność rolnicza" częściej kojarzy się z emisją amoniaku, metanu czy pyłów wtórnych (w zależności od procesu), a nie z dominującą emisją benzenu i CO typową dla spalin.
  • "Gospodarka odpadami" może powodować emisje gazów (np. z procesów rozkładu) oraz lokalne uciążliwości zapachowe; jednak zestaw NO2 + CO + benzen jest bardziej charakterystyczny dla źródeł spalania paliw w silnikach niż dla typowej eksploatacji instalacji odpadowych.
  • "Transport kolejowy" również może emitować zanieczyszczenia (zwłaszcza przy trakcji spalinowej), ale w ujęciu ogólnym i w typowych warunkach krajowych udział w emisji tych zanieczyszczeń bywa mniejszy niż w transporcie drogowym, który jest powszechniejszy i intensywnie eksploatowany.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się równocześnie NO2/NOx, CO oraz benzen (LZO), najczęściej należy myśleć o emisji komunikacyjnej i procesach spalania paliw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co jest głównym źródłem emisji NO2 i CO w miastach?
W warunkach miejskich częstym i istotnym źródłem NO2 (jako część NOx) oraz CO są spaliny z pojazdów silnikowych. Emisje rosną m.in. przy dużym natężeniu ruchu, korkach i częstym ruszaniu. Dlatego w analizach jakości powietrza transport drogowy jest zwykle brany jako sektor kluczowy.
Dlaczego transport samochodowy emituje benzen do powietrza?
Benzen jest związany z paliwami oraz z emisjami z układu paliwowego i spalin. W praktyce jego obecność w powietrzu przy drogach wynika z procesów spalania oraz z parowania/ucieczek paliwa. Dlatego w inwentaryzacjach emisji benzen często łączy się z sektorem transportu drogowego i ruchem pojazdów.
Jak odróżnić emisję z transportu od emisji z rolnictwa na egzaminie?
Pomaga skojarzenie "zestawów" zanieczyszczeń. Transport drogowy typowo łączy się z NOx/NO2, CO oraz LZO (np. benzen). Rolnictwo częściej kojarzy się z innymi emisjami (np. z chowu i nawożenia). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy w pytaniu pojawiają się typowe "spalinowe" wskaźniki.
Jakie zanieczyszczenia są najbardziej charakterystyczne dla spalin samochodowych?
Do charakterystycznych zanieczyszczeń spalin należą m.in. tlenki azotu (w tym NO2), tlenek węgla (CO), lotne związki organiczne (w tym część aromatów, np. benzen) oraz pył. Dokładny profil zależy od rodzaju silnika, paliwa i warunków pracy, ale "NO2 + CO + benzen" to klasyczna kombinacja komunikacyjna.
Czy transport kolejowy może być znaczącym źródłem NO2 i CO?
Może emitować te zanieczyszczenia, zwłaszcza przy trakcji spalinowej, ale w wielu ujęciach ogólnych i w skali całego obszaru udział kolei bywa mniejszy niż transportu drogowego. Na egzaminach zwykle chodzi o rozpoznanie dominującego, powszechnego źródła spalin w otoczeniu człowieka, czyli ruchu samochodowego.
Co oznacza, że źródło emisji jest "znaczące"?
"Znaczące" oznacza takie, które wnosi istotny udział do całkowitej emisji danej substancji na analizowanym obszarze (np. w mieście, powiecie) albo ma duży wpływ na stężenia w otoczeniu (np. wzdłuż ulic). Nie zawsze jest to jedyne źródło, ale takie, którego nie można pominąć w ocenie stanu powietrza i planowaniu działań.
Jak w praktyce ogranicza się emisję NO2 i benzenu z transportu?
Stosuje się działania techniczne i organizacyjne, np. usprawnienie ruchu, ograniczanie korków, rozwój transportu zbiorowego, wymianę floty na pojazdy o niższej emisji oraz kontrole techniczne. W ocenie środowiskowej technik ochrony środowiska ważne jest też wskazanie miejsc wrażliwych: węzłów drogowych, centrum, okolice szkół i przedszkoli.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o źródła emisji do atmosfery?
Najczęstsze pomyłki wynikają z mylenia "problemów środowiskowych" z "profilami emisji". Uczniowie wybierają odpady lub rolnictwo, bo kojarzą je z degradacją środowiska, mimo że pytanie dotyczy konkretnych zanieczyszczeń typowych dla spalin. Pomaga trenowanie skojarzeń: które sektory dają NO2, CO i benzen.
Kiedy benzen w powietrzu jest szczególnie powiązany z ruchem drogowym?
Szczególnie w obszarach o dużym natężeniu ruchu i w pobliżu dróg, skrzyżowań oraz ulic z częstym zatrzymywaniem i ruszaniem. Wtedy emisje spalinowe i związane z paliwem mają większy wpływ na lokalne stężenia. W zadaniach egzaminacyjnych taki kontekst często naprowadza na odpowiedź "transport samochodowy".
Jak przygotować się do pytań o emisje sektorowe w ochronie powietrza?
Ucz się "mapy sektorów": transport, energetyka/ogrzewanie, przemysł, rolnictwo, odpady i przypisuj do nich typowe zanieczyszczenia. Trenuj na krótkich zestawach (np. NO2/CO/benzen → spaliny). Dobrą metodą są fiszki: zanieczyszczenie → typowe źródła oraz krótkie uzasadnienie mechanizmem powstawania.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe sektory zwykle nie emitują tego zestawu w takiej skali."

Źródła:

  • European Environment Agency (EEA), EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2019, rozdziały dot. emisji z transportu drogowego i LZO (w tym benzenu) – https://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-guidebook-2019 (dostęp: 2026-03-01)
  • European Environment Agency (EEA), Air pollutant emissions data viewer (sektory emisji, m.in. transport drogowy; zanieczyszczenia NOx/CO/NMVOC) – https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/air-pollutant-emissions-data-viewer (dostęp: 2026-03-01)
  • World Health Organization (WHO), Health risks of air pollution and main sources (informacje ogólne o źródłach zanieczyszczeń komunikacyjnych) – https://www.who.int/health-topics/air-pollution (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z ochrony powietrza i inwentaryzacji emisji (emisje sektorowe)
  • Materiały Europejskiej Agencji Środowiska dot. emisji zanieczyszczeń powietrza
  • Wytyczne metodyczne do inwentaryzacji emisji (guidebook EMEP/EEA)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego