KWALIFIKACJA SPC4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Aby uzyskać z półtusz wołowych ćwierćtusze typu pistoletowego z sześcioma żebrami, należy przeprowadzić cięcie przez środek mięśnia międzyżebrowego między
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ćwierćtusza pistoletowa z sześcioma żebrami wymaga standaryzowanego cięcia w określonej przestrzeni międzyżebrowej. Cięcie prowadzi się przez środek mięśnia międzyżebrowego tak, aby pozostawić właściwą liczbę żeber w elemencie, dlatego wskazuje się przestrzeń między 7. a 8. żebrem.

Pełne wyjaśnienie:

W rozbiorze wołowiny nazwy elementów (np. ćwierćtusza typu pistoletowego) odnoszą się do ustalonego sposobu wydzielenia części tuszy, tak aby uzyskać powtarzalny kształt i określoną zawartość kości (m.in. liczbę żeber). W pytaniu kluczowy jest warunek: "pistoletowa z sześcioma żebrami". To oznacza, że miejsce oddzielenia musi zostać dobrane tak, by po cięciu element zawierał dokładnie wymaganą liczbę żeber.

Cięcie wykonuje się w przestrzeni międzyżebrowej, czyli "przez środek mięśnia międzyżebrowego" – jest to typowa zasada technologiczna: prowadzenie noża pomiędzy żebrami ogranicza uszkodzenia struktur kostnych i ułatwia uzyskanie równej linii podziału. Wariant "między siódmym i ósmym żebrem" odpowiada standaryzacji ćwierćtuszy pistoletowej z sześcioma żebrami.

  • "czwartym i piątym żebrem" – prowadziłoby do pozostawienia innej liczby żeber niż wymagana w tym typie elementu, więc nie spełnia warunku standaryzacji.
  • "drugim i trzecim żebrem" – jest zbyt blisko przedniej części klatki piersiowej i w praktyce nie odpowiada wydzieleniu elementu o parametrach "pistoletowych" z 6 żebrami.
  • "dwunastym i trzynastym żebrem" – to okolice końcowych żeber; taki podział dotyczyłby zupełnie innego zakresu surowca i nie odpowiada wymaganiu "sześciu żeber" w ćwierćtuszy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rozbiór najpierw wyłap warunek liczbowy (tu: 6 żeber), a dopiero potem dopasuj "między którymi żebrami" należy przeciąć. Ułatwia to odrzucenie odpowiedzi skrajnych (bardzo wczesne lub bardzo późne żebra), które zwykle dotyczą innych elementów handlowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To standaryzowany element uzyskiwany z półtuszy wołowej w określony sposób rozbioru. Nazwa "pistoletowa" oznacza charakterystyczny zakres i kształt elementu, przyjęty w praktyce handlowej. W zadaniach egzaminacyjnych ważne są kryteria: miejsce cięcia i liczba pozostawionych żeber.
Liczba żeber jest cechą standaryzującą element handlowy: wpływa na masę, kształt, udział kości i przydatność do dalszej obróbki. Dzięki temu odbiorca dostaje powtarzalny surowiec, a zakład może utrzymywać stałe parametry produkcji i ograniczać straty wynikające z błędnego podziału.
Przestrzeń międzyżebrowa to miejsce pomiędzy sąsiednimi żebrami, wypełnione m.in. mięśniami międzyżebrowymi. W praktyce wyczuwa się krawędzie żeber i prowadzi nóż między nimi, aby nie "wjeżdżać" w kość. To ułatwia równy podział i ogranicza wyszczerbienia kości.
Oznacza prowadzenie linii cięcia w tkankach miękkich pomiędzy żebrami, mniej więcej w centrum przestrzeni międzyżebrowej. Taki sposób jest technologicznie korzystny: zmniejsza ryzyko uszkodzenia kości, poprawia estetykę elementu i pomaga utrzymać powtarzalność w wydzielaniu ćwierćtusz.
Cięcie przez kość jest trudniejsze, wolniejsze i zwiększa ryzyko zanieczyszczeń odłamkami kostnymi oraz nierównej krawędzi. W rozbiorze dąży się do wykorzystania naturalnych "linii podziału" między kośćmi, czyli przestrzeni międzyżebrowych, co ułatwia pracę i poprawia jakość handlową elementu.
Najczęstsze pomyłki wynikają z pośpiechu i mylenia: numeru żebra z numerem przestrzeni międzyżebrowej, oraz "liczby żeber w elemencie" z "numerem żebra granicznego". Pomaga strategia: najpierw sprawdź, jaki efekt ma dać cięcie (np. 6 żeber), dopiero potem wybierz parę żeber.
Tak. W praktyce zakład może pracować według specyfikacji klienta (np. liczba żeber, sposób wykończenia, tolerancje). Dlatego w nauce do egzaminu warto kojarzyć nazwy elementów z ich cechami standaryzacyjnymi. W pytaniu podana liczba żeber jest kluczową wskazówką technologiczną.
Ćwierćtusze stosuje się, gdy dalszy rozbiór ma być wykonany w innym miejscu (np. u odbiorcy) albo gdy taki format jest wygodny logistycznie i technologicznie. To także etap pośredni: z ćwierćtuszy można dalej wydzielać elementy zasadnicze i kulinarne, w zależności od potrzeb produkcji.
Kluczowe jest stabilne ułożenie półtuszy/ćwierćtuszy, kontrola kierunku ostrza oraz cięcie po linii między żebrami bez nadmiernej siły. Należy utrzymywać ostry nóż, pracować zgodnie z zasadami BHP i unikać "szarpania" tkanki. To zmniejsza ryzyko urazu i poprawia jakość krawędzi cięcia.
Ćwicz mapowanie nazw elementów na cechy: zakres anatomiczny, liczba żeber, typowe linie cięć. Pomagają schematy tuszy, fiszki z numeracją żeber oraz trening pytań: "jaki efekt ma dać cięcie?". Warto też powtarzać zasady cięć w przestrzeniach międzykostnych i podstawy BHP.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Ćwierćtusza pistoletowa z sześcioma żebrami wymaga standaryzowanego cięcia w określonej przestrzeni międzyżebrowej."

Materiały:

  • Materiały szkolne i instrukcje zakładowe dotyczące rozbioru wołowiny (technologia, schematy elementów)
  • Atlas/anatomia dla technologów żywności w zakresie układu kostnego i mięśniowego tułowia wołowego
  • Podręczniki z technologii mięsa (działy: rozbiór, elementy handlowe, standaryzacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego