KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
Cena przewozu 20 t ładunku na odległość 250 km wynosi 2 500,00 zł. Jaki będzie koszt przewozu za 1 tkm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1 tkm to praca przewozowa równa przewozowi 1 tony na 1 km. Najpierw oblicz tkm: 20 t × 250 km = 5000 tkm. Następnie wyznacz koszt jednostkowy: 2500,00 zł ÷ 5000 tkm = 0,50 zł/tkm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z dzielenia przez niewłaściwą wielkość.

Pełne wyjaśnienie:

W logistyce i transporcie często porównuje się koszty zleceń poprzez koszt jednostkowy pracy przewozowej, wyrażony w zł/tkm. Tonokilometr (tkm) opisuje, jaką "pracę" wykonał transport: przewóz 1 tony na odległość 1 km to 1 tkm.

Krok 1: oblicz pracę przewozową w tkm
Masę ładunku mnożymy przez odległość:
tkm = t × km
W zadaniu: 20 t × 250 km = 5000 tkm.

Krok 2: oblicz koszt 1 tkm
Koszt jednostkowy to koszt całkowity podzielony przez liczbę tonokilometrów:
2500,00 zł ÷ 5000 tkm = 0,50 zł/tkm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10,00 zł – typowy efekt podzielenia 2500 zł tylko przez tony (2500/250 = 10 nie pasuje do jednostki) albo innego błędnego skrótu rachunku.
  • 25,00 zł – może wynikać z podzielenia 2500 zł przez 100 (przypadkowa manipulacja zerami) albo pomylenia tkm z samą masą/odległością.
  • 125,00 zł – to wynik dzielenia 2500 zł przez 20 t (125 zł/t), czyli koszt na tonę, a nie koszt na tonokilometr.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy obliczeniach. Jeśli w mianowniku ma być tkm, to najpierw policz tkm (t × km), a dopiero potem dziel koszt. To szybko ujawnia, czy liczysz "zł/t" czy "zł/km" zamiast "zł/tkm".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej. Oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na 1 kilometr. Liczy się go jako iloczyn masy w tonach i odległości w kilometrach, czyli: tkm = t × km.
Aby policzyć tkm, pomnóż masę ładunku w tonach przez długość trasy w kilometrach: tkm = t × km. Przykład: 20 t na 250 km daje 20 × 250 = 5000 tkm. To podstawa do wyliczenia kosztu za 1 tkm.
Najpierw oblicz pracę przewozową w tkm (t × km). Potem podziel koszt całkowity przewozu przez liczbę tkm. Otrzymasz stawkę w zł/tkm. Dzięki temu porównasz różne zlecenia niezależnie od masy i dystansu.
Dzielenie kosztu tylko przez tony daje wynik w zł/t, czyli koszt na tonę, ale nie uwzględnia odległości. W transporcie dystans silnie wpływa na koszty, dlatego porównywalną jednostką jest zł/tkm, gdzie uwzględnia się i masę, i kilometry.
Najczęściej tak, bo zł/tkm normalizuje koszt względem pracy przewozowej. Trzeba jednak uważać na warunki: opłaty stałe (np. podstawienie), dopłaty (ADR, chłodnia), puste przebiegi i czas postoju. Wtedy sama stawka zł/tkm może nie pokazywać pełnego kosztu zlecenia.
Najczęstsze błędy to: pominięcie mnożenia t × km (liczenie tylko na tonę lub tylko na km), zgubienie zer w obliczeniach, błędne zaokrąglenia oraz brak kontroli jednostek. Dobra praktyka: zapisz tkm w osobnym kroku i dopiero potem dziel koszt całkowity.
Wykonaj szybkie oszacowanie: policz tkm w zaokrągleniu i sprawdź, czy koszt jednostkowy jest realistyczny. Jeśli tkm są duże (np. kilka tysięcy), a koszt całkowity kilka tysięcy zł, to zł/tkm powinno wyjść poniżej 1 zł. Kontrola rzędu wielkości często wyłapuje pomyłki.
tkm stosuje się, gdy trzeba porównywać przewozy o różnej masie ładunku. zł/km nie rozróżnia, czy jedzie lekki, czy ciężki ładunek. zł/tkm uwzględnia oba czynniki naraz, dlatego jest wygodne w analizie kosztów, budżetowaniu transportu i rozliczeniach pracy przewozowej.
0,50 zł/tkm oznacza, że przewiezienie 1 tony ładunku na 1 kilometr kosztuje średnio 0,50 zł. Dla planowania to proste narzędzie: znając tkm zlecenia, możesz szybko oszacować koszt całkowity albo porównać opłacalność tras i ładunków.
Ćwicz schemat: (1) policz tkm = t × km, (2) policz koszt jednostkowy = zł ÷ tkm. Zwracaj uwagę na jednostki i zapis liczb (przecinek dziesiętny). Rozwiązuj krótkie serie zadań z różnymi masami i dystansami, aż rachunek stanie się automatyczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "1 tkm to praca przewozowa równa przewozowi 1 tony na 1 km. Najpierw oblicz tkm: 20 t × 250 km = 5000 tkm."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tonokilometr" – definicja jednostki pracy przewozowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Koszt jednostkowy" – pojęcie kosztu w przeliczeniu na jednostkę efektu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Dzielenie" – podstawowe działanie arytmetyczne wykorzystywane w obliczeniu stawki jednostkowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielenie (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Notatki/rozdział z podstaw kalkulacji kosztów transportu: praca przewozowa i jednostki rozliczeniowe
  • Zbiór zadań z rachunków logistycznych (tkm, wkm, koszt jednostkowy)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z organizacji transportu: taryfy, stawki, rozliczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego