KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Które dane należy zdefiniować w programie sterowniczym, jako dane typu BOOL?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Typ BOOL służy do opisu danych dwustanowych, czyli przyjmujących tylko dwie wartości: TRUE/FALSE (często reprezentowane jako 1/0).
Dlatego jako BOOL definiuje się informacje "binarne", a nie liczby w zapisie dziesiętnym, oktalnym czy heksadecymalnym.

Pełne wyjaśnienie:

Typ BOOL w programach sterowniczych (PLC) służy do przechowywania informacji logicznej, czyli takiej, która ma tylko dwa możliwe stany: TRUE albo FALSE. W praktyce automatyki odpowiada to sygnałom dwustanowym: włączone/wyłączone, jest/nie ma, osiągnięto/nie osiągnięto, otwarte/zamknięte. Z tego powodu poprawne jest wskazanie, że jako BOOL definiuje się dane "binarne" rozumiane jako dwuwartościowe (0/1).

Odpowiedzi odnoszące się do zapisu dziesiętnego, oktalnego i heksadecymalnego są niepoprawne, bo te pojęcia opisują przede wszystkim sposób zapisu i prezentacji liczb (system liczbowy), a nie dwustanowy charakter zmiennej. W PLC możesz wprawdzie oglądać lub wpisywać liczby w różnych podstawach (np. dla maski bitowej), ale nie oznacza to, że zmienna o typie BOOL staje się "heksadecymalna" czy "dziesiętna".

Jak to rozpoznać na egzaminie?

  • Jeżeli dana informacja ma odpowiedzieć na pytanie "czy coś jest spełnione?" albo "czy sygnał jest aktywny?" — wybierasz BOOL.
  • Jeżeli potrzebujesz policzyć wartość, przechować wynik pomiaru lub nastawę w zakresie wielu wartości — zwykle wybierasz typ liczbowy (całkowity lub rzeczywisty), a nie BOOL.

Typowe przykłady zmiennych BOOL: stan przycisku START, sygnał z czujnika indukcyjnego, flaga błędu, zezwolenie na ruch osi, warunek bezpieczeństwa. Takie sygnały są z natury dwustanowe, więc najlepiej pasuje do nich BOOL.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BOOL to podstawowy typ danych logicznych w sterownikach PLC. Przechowuje informację dwustanową: TRUE albo FALSE (często interpretowane jako 1 lub 0). Stosuje się go do sygnałów cyfrowych, flag i warunków w logice sterowania.
Najczęściej są to sygnały dwustanowe: stan przycisku, krańcówki, czujnika obecności, sygnał alarmu, zezwolenie na start, blokada bezpieczeństwa. Jeśli odpowiedź brzmi "tak/nie" lub "włączone/wyłączone", to zwykle jest to BOOL.
BOOL ma tylko dwa stany, więc naturalnie odpowiada danym dwuwartościowym. W praktyce sterowania dwie wartości są reprezentowane jako 0/1, czyli binarnie. To nie jest "liczba w systemie binarnym", tylko sygnał logiczny.
Nie w sensie typu zmiennej. Heksadecymalny zapis dotyczy sposobu zapisu liczby (np. stałej, maski bitowej), a BOOL to pojedynczy stan logiczny. Możesz zapisać liczbę w hex, ale jej typ będzie liczbowy, a nie BOOL.
BOOL wybierasz, gdy informacja jest dwustanowa (TRUE/FALSE). Typ całkowity wybierasz, gdy potrzebujesz zakresu wielu wartości (np. licznik sztuk, numer programu, czas w ms). Wskazówka: jeśli da się to ująć jako pytanie "czy?", to zwykle BOOL.
Flagi BOOL stosuje się do przechowywania stanów pośrednich: "cykl w toku", "zatrzymanie awaryjne aktywne", "warunek startu spełniony", "błąd skasowany". Ułatwiają czytanie programu i rozdzielają logikę warunków od obsługi wejść/wyjść.
Częsty błąd to mylenie typu danych z systemem zapisu (dziesiętny/hex). Drugi błąd to używanie typu liczbowego do przechowywania stanu czujnika, co komplikuje porównania. Na egzaminie patrz, czy sygnał jest dwustanowy czy wielowartościowy.
W praktyce PLC często mapuje się je na 1 i 0, ale semantycznie TRUE/FALSE to wartości logiczne, a nie liczby do obliczeń. Możliwe są konwersje, lecz w zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o wybór typu dla sygnału dwustanowego.
Typowo BOOL mają: sygnał z czujnika zbliżeniowego, stan osłony bezpieczeństwa, informacja "pozycja bazowa osiągnięta", sygnał z przekaźnika, potwierdzenie załączenia stycznika, informacja "napęd gotowy". To klasyczne sygnały 0/1.
Przećwicz dopasowanie typu do znaczenia sygnału: BOOL (stan), INT/DINT (licznik), REAL (pomiar analogowy), TIME (czasy). Rób krótkie zadania: dla 10 sygnałów z maszyny wybierz typ i uzasadnij. To bardzo pomaga w testach.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages, sekcja dotycząca typów danych (BOOL)
  • Siemens, "SIMATIC S7-1200/S7-1500 Programming" (TIA Portal), rozdział o data types / basic data types (BOOL) – https://support.industry.siemens.com/ (konkretna publikacja w obszarze dokumentacji S7, dostęp: 2026-03-01)
  • CODESYS Online Help, "Elementary Data Types" / opis typu BOOL – https://help.codesys.com/ (strona pomocy o typach danych, dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy normy IEC 61131-3 w zakresie typów danych
  • Instrukcje programowania PLC (np. rozdziały o zmiennych i typach danych)
  • Ćwiczenia laboratoryjne z wejściami/wyjściami cyfrowymi i flagami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego