KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 31.
Do badania zmian, jakie następują w zjawiskach czy procesach na skutek upływu czasu służy analiza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza dynamiki służy do badania, jak zjawisko lub proces zmienia się wraz z upływem czasu (np. wzrost, spadek, trend).
Analiza struktury opisuje udziały składników w całości, a rozproszenie dotyczy zróżnicowania wartości, niekoniecznie w czasie. "Natężenie" nie jest tu właściwą nazwą rodzaju analizy.

Pełne wyjaśnienie:

W treści pytania kluczowe jest sformułowanie: "zmiany … na skutek upływu czasu". Taki warunek wskazuje na analizę, która porównuje wartości z kolejnych okresów (dni, miesięcy, lat) i opisuje kierunek oraz tempo zmian.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "dynamiki". Analiza dynamiki w statystyce i ekonomii odnosi się do badania zmian w czasie, często na podstawie szeregów czasowych. W praktyce administracyjnej może to być np. porównanie liczby wpływających spraw w kolejnych kwartałach albo ocena, czy czas rozpatrywania wniosków skraca się czy wydłuża.

Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium czasu:

  • "struktury" – dotyczy tego, z czego składa się całość (udziały, procenty, skład). Można ją badać także w czasie, ale sama nazwa wskazuje na przekrój "wewnątrz" zbiorowości, a nie na zmianę wartości w kolejnych okresach.
  • "natężenia" – opisuje intensywność zjawiska (np. ile na jednostkę), ale nie jest standardową nazwą rodzaju analizy służącej do opisu zmian wraz z upływem czasu; nie wskazuje wprost na porównanie okresów.
  • "rozproszenia" – odnosi się do zróżnicowania danych (wariancja, odchylenie standardowe, rozstęp). Rozproszenie może być liczone dla jednego okresu i nie odpowiada na pytanie o to, jak zjawisko zmienia się w czasie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "w czasie", "w kolejnych latach", "upływ czasu", szukaj pojęć związanych z dynamiką, trendem lub szeregiem czasowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza dynamiki to badanie zmian zjawiska w czasie, np. czy liczba spraw w urzędzie rośnie, maleje lub jest stabilna w kolejnych miesiącach. Najczęściej korzysta się z danych z wielu okresów (szereg czasowy) i porównuje wartości między okresami.
Szukaj sformułowań typu: "w czasie", "w kolejnych latach", "w następnym kwartale", "na skutek upływu czasu". To sygnał, że należy oceniać zmianę wartości między okresami, czyli właśnie dynamikę, a nie strukturę czy rozproszenie.
Dynamika opisuje, jak wielkość zmienia się w czasie (tempo, trend). Struktura opisuje, jak całość dzieli się na części (udziały, procenty, skład). W administracji: dynamika = zmiana liczby wniosków miesiąc do miesiąca, struktura = udział typów wniosków w danym miesiącu.
Rozproszenie dotyczy zróżnicowania wartości w danym zbiorze (np. jak bardzo różnią się czasy obsługi klientów). To nie jest to samo co "zmiana w czasie". Możesz mieć duże rozproszenie w jednym miesiącu, ale to nie odpowiada na pytanie o trend między miesiącami.
Nie. "Natężenie" opisuje zwykle intensywność (np. liczba zdarzeń na jednostkę czasu lub na 1000 mieszkańców), ale nie jest standardową nazwą rodzaju analizy odnoszącej się wprost do porównań kolejnych okresów. Dynamika koncentruje się na zmianie w czasie.
Najczęściej są to dane okresowe, np.: liczba wpływających wniosków, liczba wydanych decyzji, czas realizacji spraw, liczba skarg i odwołań, wpływy z opłat. Porównuje się je między miesiącami/kwartałami/latami, aby ocenić obciążenie i planować zasoby.
Przy planowaniu pracy i budżetu oraz ocenie efektywności. Jeśli dynamika wpływu spraw rośnie, trzeba przewidzieć większą obsadę lub usprawnienia. Jeśli czas rozpatrywania wydłuża się w kolejnych okresach, to sygnał do analizy przyczyn (procedury, braki kadrowe, sezonowość).
Częsty błąd to ignorowanie słów "w czasie" i wybór odpowiedzi kojarzącej się z "danymi" ogólnie (np. struktura). Inny błąd to mylenie "zmienności" (rozproszenia) ze "zmianą w czasie". Pomaga podkreślenie w treści pytania elementu czasu przed wyborem odpowiedzi.
Szereg czasowy to ciąg obserwacji tej samej wielkości w kolejnych momentach lub okresach (np. miesięczna liczba spraw). Analiza dynamiki bardzo często opiera się właśnie na szeregu czasowym, bo dopiero dane z wielu okresów pozwalają ocenić trend, wahania i tempo zmian.
Ucz się w parach pojęć: dynamika = czas, struktura = udziały, rozproszenie = zróżnicowanie. Trenuj na krótkich opisach sytuacji z urzędu i dopasowuj właściwy typ analizy. To zwykle wystarcza do zadań jednokrotnego wyboru.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Analiza dynamiki służy do badania, jak zjawisko lub proces zmienia się wraz z upływem czasu (np. wzrost, spadek, trend)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Szereg czasowy" https://pl.wikipedia.org/wiki/Szereg_czasowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Statystyka opisowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw statystyki (szeregi czasowe, wskaźniki dynamiki)
  • Przykładowe raporty statystyczne jednostek administracji (zestawienia okresowe)
  • Ćwiczenia z interpretacji danych tabelarycznych i wykresów w czasie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego