U osoby ciężko chorej, stale leżącej w łóżku kluczowym problemem jest ryzyko uszkodzeń skóry i tkanek wynikające z długotrwałego ucisku, tarcia, ścinania oraz często współistniejącego niedożywienia czy zaburzeń krążenia. Do takiej oceny stosuje się skalę Norton, która jest narzędziem ukierunkowanym na ocenę zagrożenia odleżynami i pomaga zaplanować profilaktykę.
Dlaczego właściwa jest odpowiedź "Norton."? Ponieważ skala Norton została opracowana właśnie do szacowania ryzyka rozwoju odleżyn u pacjentów wymagających długotrwałego leżenia i opieki, a jej wynik może wskazywać potrzebę intensywniejszych działań zapobiegawczych (np. częstsza zmiana pozycji, dobór materaca przeciwodleżynowego, kontrola skóry, pielęgnacja okolic narażonych na ucisk).
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo dotyczą innego obszaru oceny:
- "Katza." – indeks Katz służy do oceny podstawowych czynności życia codziennego (ADL), czyli poziomu samodzielności, a nie bezpośrednio ryzyka odleżyn.
- "Barthel." – skala/indeks Barthel również ocenia stopień sprawności i zależności w czynnościach dnia codziennego, co jest ważne w planowaniu opieki i rehabilitacji, ale nie jest typową skalą ryzyka odleżyn.
- "Lawtona." – skala Lawtona dotyczy złożonych czynności dnia codziennego (IADL), np. funkcjonowania w środowisku domowym; nie jest narzędziem ukierunkowanym na ocenę odleżyn.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się sformułowanie "ryzyko odleżyn", szukaj w odpowiedziach nazwy skali kojarzonej z profilaktyką przeciwodleżynową (np. Norton). Natomiast Katz/Barthel/Lawton najczęściej "idą w parze" z oceną samodzielności, a więc z planowaniem wsparcia w ADL/IADL.
