KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Który z wymienionych czynników ryzyka wystąpienia odleżyn nie jest oceniany w skali Norton?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Norton obejmuje ocenę m.in. stanu świadomości, aktywności/ruchliwości oraz problemów z nietrzymaniem (zwieracze).
Parametr "Poziom bólu" nie jest standardowym elementem tej skali, dlatego to on spełnia warunek z pytania ("nie jest oceniany").

Pełne wyjaśnienie:

Skala Norton to narzędzie służące do oceny ryzyka powstania odleżyn poprzez ocenę kilku kluczowych obszarów funkcjonowania pacjenta. W praktyce opieki nad osobą starszą skupia się ona na czynnikach, które bezpośrednio zwiększają narażenie skóry na długotrwały ucisk oraz wilgoć.

Odpowiedź "Poziom bólu" jest poprawna, ponieważ ból – choć ważny klinicznie i wpływający na komfort chorego – nie stanowi typowego kryterium punktowanego w skali Norton. Skala ta koncentruje się na sprawności i warunkach sprzyjających odleżynom, a nie na dolegliwościach bólowych jako odrębnej kategorii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Stan świadomości" – zaburzenia świadomości mogą ograniczać reakcję pacjenta na dyskomfort i ucisk oraz zmniejszać zdolność do samodzielnej zmiany pozycji, dlatego są elementem oceny ryzyka.
  • "Zdolność przemieszczania się" – ograniczona mobilność to jeden z głównych czynników ryzyka odleżyn; im mniejsza możliwość zmiany pozycji, tym dłuższy ucisk na tkanki.
  • "Czynność zwieraczy cewki moczowej i odbytu" – nietrzymanie moczu i/lub stolca sprzyja maceracji skóry i zwiększa podatność na uszkodzenia, więc jest uwzględniane w narzędziach tego typu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o skale ocen ryzyka warto zapamiętać, że Norton odnosi się do funkcjonowania (świadomość, ruch/aktywność, mobilność) oraz do problemu nietrzymania, a nie do odczuć subiektywnych takich jak ból.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Norton to narzędzie przesiewowe do oceny ryzyka powstania odleżyn. Pomaga szybko określić, czy osoba starsza wymaga intensywniejszej profilaktyki (np. częstszej zmiany pozycji, ochrony skóry, doboru podkładów i materaca) oraz ułatwia planowanie opieki.
W skali Norton ocenia się typowo obszary związane ze sprawnością i narażeniem skóry: m.in. stan świadomości, poziom aktywności i mobilności oraz problem nietrzymania (funkcję zwieraczy). Te elementy wpływają na czas ucisku i wilgotność skóry.
Ból jest ważny w opiece, ale skala Norton skupia się na czynnikach bezpośrednio zwiększających ryzyko odleżyn, takich jak ograniczona ruchliwość czy nietrzymanie. Poziom bólu nie jest w niej standardową kategorią punktowaną, choć może pośrednio wpływać na aktywność.
Tak. Zaburzenia świadomości zmniejszają zdolność reagowania na dyskomfort i potrzebę zmiany pozycji. Osoba może dłużej pozostawać w jednej pozycji, co zwiększa ucisk na tkanki. Dlatego ocena świadomości jest ważnym elementem narzędzi ryzyka odleżyn.
Im mniejsza mobilność, tym dłużej tkanki są uciskane w tych samych miejscach (np. okolica krzyżowa, pięty). Brak samodzielnego przemieszczania utrudnia odciążanie punktów podparcia. Dlatego ograniczona zdolność ruchu jest silnym czynnikiem ryzyka.
Wilgoć i kontakt skóry z moczem lub kałem prowadzą do podrażnień i maceracji naskórka, a uszkodzona skóra łatwiej ulega urazom i zakażeniu. Dodatkowo częsta zmiana środków chłonnych bywa opóźniona u osób niesamodzielnych, co zwiększa ekspozycję.
Najczęstszy błąd to mylenie elementów różnych skal oraz nieuwaga na negację w treści ("nie jest oceniany"). Uczniowie czasem wybierają odpowiedź intuicyjnie ważną klinicznie (np. ból), zamiast odtworzyć konkretne kategorie punktowane w danej skali.
Ocenę ryzyka wykonuje się zwykle na początku objęcia opieką (przy przyjęciu do placówki lub rozpoczęciu opieki domowej) oraz ponownie, gdy stan osoby się zmienia (spadek mobilności, infekcja, pogorszenie świadomości, epizody nietrzymania). Regularność zależy od procedur.
Trzeba wdrożyć profilaktykę: plan regularnej zmiany pozycji, odciążanie punktów podparcia, kontrolę i pielęgnację skóry, utrzymanie suchości (dobór środków chłonnych), ocenę odżywienia/nawodnienia oraz obserwację miejsc narażonych. Działania dokumentuje się w planie opieki.
Najlepiej zapamiętać, że Norton ocenia funkcjonowanie i warunki sprzyjające uciskowi i wilgoci (świadomość, aktywność, mobilność, nietrzymanie). Objawy takie jak ból, gorączka czy wyniki badań mogą wpływać na stan ogólny, ale nie muszą być osobnymi kategoriami tej skali.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala Norton obejmuje ocenę m.in. stanu świadomości, aktywności/ruchliwości oraz problemów z nietrzymaniem (zwieracze)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki odleżyn dla opiekuna osoby starszej
  • Podręczniki i skrypty z podstaw pielęgniarstwa/geriatrii dotyczące odleżyn i oceny ryzyka
  • Wewnętrzne procedury placówek opiekuńczych dotyczące profilaktyki odleżyn (jeśli dostępne uczniom)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego