KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Oceniając ryzyko rozwoju odleżyn u podopiecznego wg skali Norton, opiekun powinien uwzględnić:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Norton do oceny ryzyka odleżyn obejmuje elementy związane ze stanem ogólnym i funkcjonowaniem podopiecznego:
stan fizyczny, stan świadomości, aktywność, zdolność do zmiany pozycji oraz czynność zwieraczy. Pozostałe propozycje zawierają czynniki istotne klinicznie, ale niebędące składowymi tej skali.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Norton jest narzędziem przesiewowym służącym do ustrukturyzowanej oceny ryzyka rozwoju odleżyn. W praktyce opieki nad osobą starszą pozwala szybko wychwycić osoby wymagające intensywniejszej profilaktyki (częstszej zmiany pozycji, odciążania, kontroli skóry i wilgotności).

W tej skali opiekun bierze pod uwagę pięć kluczowych obszarów funkcjonowania:

  • stan fizyczny (ogólna kondycja organizmu),
  • stan świadomości (kontakt, reakcje, współpraca),
  • aktywność (poziom aktywności ruchowej w ciągu dnia),
  • możliwość zmiany pozycji (mobilność, zdolność do samodzielnego przestawiania się),
  • czynność zwieraczy (kontrola oddawania moczu i stolca, wpływ na zawilgocenie i macerację skóry).

Odpowiedź zawierająca dokładnie te elementy jest poprawna, bo odzwierciedla konstrukcję skali Norton i to, co faktycznie jest w niej oceniane.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, ponieważ mieszają ogólne czynniki ryzyka lub objawy ze składowymi konkretnej skali. Wiek, masa ciała czy "budowa ciała" mogą wpływać na ryzyko odleżyn pośrednio, ale nie są standardowymi pozycjami w tej skali. Podobnie "zabarwienie skóry" i "nawyki żywieniowe" mogą być ważne w ocenie stanu skóry i odżywienia, jednak nie stanowią kryteriów Norton. Także "stan psychiczny" bywa potocznie utożsamiany ze świadomością, ale w narzędziu chodzi o ocenę świadomości jako kategorii skali, a nie ogólnej kondycji psychicznej.

Wskazówka egzaminacyjna: ucząc się skal, warto zapamiętywać je jako zestaw stałych kategorii. Dzięki temu nie wybiera się odpowiedzi "brzmiącej sensownie", lecz zgodnej z tym, co rzeczywiście mierzy dane narzędzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Norton to narzędzie do szybkiej oceny ryzyka powstania odleżyn. Porządkuje obserwacje opiekuna dotyczące stanu ogólnego i funkcjonowania podopiecznego, aby wcześniej wdrożyć profilaktykę (odciążenia, zmiany pozycji, pielęgnację skóry).
Ocenia się pięć obszarów: stan fizyczny, stan świadomości, aktywność, możliwość zmiany pozycji oraz czynność zwieraczy. To zestaw kategorii skali, a nie ogólna lista wszystkich możliwych czynników ryzyka odleżyn.
Nietrzymanie moczu lub stolca zwiększa wilgotność skóry i ryzyko jej maceracji oraz podrażnień. W połączeniu z uciskiem i tarciem może to przyspieszać uszkodzenia skóry, dlatego kontrola zwieraczy jest uwzględniana w ocenie ryzyka.
Mała aktywność i ograniczona możliwość zmiany pozycji powodują długotrwały ucisk na te same okolice ciała, co pogarsza ukrwienie tkanek. Im mniej podopieczny się porusza lub przestawia, tym większa potrzeba planowej zmiany ułożenia przez opiekuna.
Wiek może zwiększać ogólne ryzyko problemów skórnych u osoby starszej, ale nie jest typową pozycją skali Norton. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba odróżnić "czynniki ryzyka" od "kategorii konkretnej skali" i wybierać to, co skala faktycznie ocenia.
Najczęściej myli się elementy różnych narzędzi oceny albo wybiera odpowiedzi zawierające ogólnie ważne kwestie (np. stan skóry, masa ciała), które nie są składowymi danej skali. Pomaga nauka nazw kategorii "w pakiecie" i porównanie skal.
W praktyce warto ocenić ryzyko przy rozpoczęciu opieki oraz po każdej istotnej zmianie stanu (pogorszenie świadomości, spadek mobilności, infekcja, unieruchomienie). Regularna ocena pozwala szybciej dopasować profilaktykę do aktualnych potrzeb.
Typowe działania to: planowe zmiany pozycji, odciążanie narażonych okolic, utrzymywanie skóry w czystości i suchości, stosowanie odpowiednich podkładów, obserwacja zaczerwienień oraz zgłaszanie niepokojących zmian personelowi medycznemu.
Osoba z zaburzeniami świadomości często nie sygnalizuje dyskomfortu i nie zmienia spontanicznie pozycji, a także może gorzej współpracować przy czynnościach pielęgnacyjnych. To zwiększa ryzyko długotrwałego ucisku i przeoczenia wczesnych objawów.
Ucz się schematów: kategorie skal (np. Norton), podstawowe mechanizmy powstawania odleżyn (ucisk, tarcie, wilgoć) oraz standardowe interwencje opiekuna. Trenuj też rozpoznawanie, które odpowiedzi są "składowymi skali", a które są tylko ogólnymi czynnikami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe propozycje zawierają czynniki istotne klinicznie, ale niebędące składowymi tej skali."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki przeciwodleżynowej dla opiekunów medycznych i opiekunów osób starszych
  • Podręczniki pielęgniarstwa opiekuńczego i geriatrycznego (rozdziały o odleżynach i skórze osoby starszej)
  • Procedury placówki dotyczące profilaktyki odleżyn oraz karty oceny ryzyka stosowane w praktyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego