W zadaniach recepturowych zakłada się proporcjonalność prostą: jeżeli liczba porcji rośnie określoną liczbę razy, to (przy niezmienionej gramaturze na porcję) ilość składnika rośnie dokładnie tyle samo razy.
Najpierw wyznacz czynnik skali: z 4 porcji przechodzimy na 40 porcji, czyli 40 ÷ 4 = 10. Oznacza to, że potrzebujesz 10 razy więcej mąki niż w przepisie na 4 porcje.
Obliczenie ilości mąki w gramach:
170 g × 10 = 1700 g
Następnie zamiana jednostek: w gastronomii często przechodzi się z gramów na kilogramy, gdy wynik jest większy. Pamiętaj, że 1000 g = 1 kg, więc:
1700 g = 1 kg + 700 g = 1,7 kg (w zapisie z dwoma miejscami po przecinku: 1,70 kg).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 4,00 kg – to zbyt duża wartość; sugeruje błędne przeskalowanie (np. potraktowanie wzrostu porcji jako większego niż 10 razy) albo brak kontroli rzędu wielkości.
- 6,80 kg – ta liczba może wynikać z pomyłkowego użycia niewłaściwego mnożnika lub błędu w dzieleniu/mnożeniu przy ustalaniu czynnika skali.
- 17,00 kg – typowy efekt pomnożenia 170 g przez 100 (lub błędnego wniosku, że 40 porcji to 100 razy więcej), ewentualnie błędnej zamiany jednostek.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, wykonaj szybkie oszacowanie. Skoro porcji jest 10 razy więcej, wynik w gramach powinien być około 10 × 170 g = 1700 g, czyli nie kilkanaście kilogramów.
