KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Do których zacisków przekaźnika zmierzchowego przedstawionego na schemacie należy podłączyć czujnik światła?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny przekaźnika zmierzchowego, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik światła należy podłączyć do zacisków przeznaczonych na wejście czujnika w przekaźniku zmierzchowym.
Na schemacie te zaciski są wskazane jako para wejściowa czujnika, dlatego właściwe jest podłączenie do "7 i 9". Pozostałe pary dotyczą zasilania lub styków wyjściowych obciążenia.

Pełne wyjaśnienie:

W przekaźniku zmierzchowym występują zwykle trzy funkcjonalne grupy zacisków: zasilanie urządzenia, wyjście (styk/styki) do sterowania obciążeniem oraz wejście czujnika światła (fotorezystor/fotokomórka). Pytanie wymaga odczytania schematu i wskazania tej pary, do której dołączony jest element pomiarowy.

Odpowiedź "7 i 9" jest poprawna, ponieważ na schemacie te dwa zaciski tworzą parę przeznaczoną dla czujnika: są pokazane jako wejście pomiarowe (obwód czujnika), a nie jako zasilanie ani jako tor styków wykonawczych. Czujnik jest elementem, który dostarcza informacji o natężeniu oświetlenia, więc nie podłącza się go do wyjścia obciążenia.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • "1 i 3" – taka para w wielu schematach bywa przypisana do zasilania lub do toru styku, a nie do wejścia czujnika; podłączenie czujnika w to miejsce powoduje, że układ pomiarowy nie działa zgodnie z założeniem.
  • "1 i 12" – zestawienie zacisku z grupy zasilania/wyjścia z zaciskiem innej funkcji jest typowym błędem "mieszania" bloków zaciskowych; czujnik wymaga pary dedykowanego wejścia.
  • "10 i 12" – te zaciski na schemacie odpowiadają połączeniom wykonawczym (tor obciążenia lub elementy pomocnicze), więc nie stanowią wejścia czujnika.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz numery, najpierw zidentyfikuj na schemacie symbol czujnika (element światłoczuły) i prześledź przewody do zacisków. Numeracja jest wtórna — liczy się, do jakiej funkcji elektrycznej prowadzi dany tor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik zmierzchowy to aparat automatyki, który załącza lub wyłącza obwód (np. oświetlenie) w zależności od poziomu oświetlenia otoczenia. W praktyce steruje lampami zewnętrznymi: włącza je po zmroku i wyłącza o świcie, wykorzystując sygnał z czujnika światła.
Najpewniej rozpoznasz je po tym, że do tej pary zacisków jest dołączony symbol czujnika (element światłoczuły) albo prowadzi do niego osobny obwód pomiarowy. Zaciski czujnika nie są tymi samymi, co zasilanie urządzenia ani styki wyjściowe do obciążenia.
Zaciski wyjściowe służą do przełączania prądu obciążenia (np. lamp), a nie do pomiaru. Czujnik ma dostarczać sygnał sterujący do elektroniki przekaźnika, więc musi trafić na wejście pomiarowe. Podłączenie do wyjścia zwykle powoduje błędne działanie albo brak reakcji na zmianę oświetlenia.
Najczęstsze błędy to: mylenie wejścia czujnika z zaciskami zasilania, podłączanie czujnika do styków wyjściowych, łączenie zacisków z różnych bloków funkcjonalnych oraz sugerowanie się samą numeracją bez prześledzenia przewodów na schemacie. Pomaga zasada: najpierw funkcja, potem numer.
Nie. Numeracja i układ zacisków zależą od producenta oraz modelu urządzenia. Dlatego na egzaminie kluczowe jest czytanie schematu dołączonego do zadania, a w praktyce zawodowej – sprawdzenie karty katalogowej lub instrukcji konkretnego przekaźnika przed montażem.
Czujnik zewnętrzny stosuje się, gdy przekaźnik jest montowany w rozdzielnicy, a miejsce pomiaru światła musi być na zewnątrz budynku. Czujnik wbudowany sprawdza się, gdy przekaźnik jest umieszczony w miejscu o reprezentatywnym oświetleniu. W obu przypadkach ważne jest unikanie światła z lamp sterowanych.
Najpierw odłącz zasilanie i porównaj połączenia z dokumentacją/schematem. Następnie można sprawdzić ciągłość przewodów do zacisków czujnika i brak zwarć do zasilania. W zależności od typu czujnika (np. rezystancyjny) jego parametry zmieniają się z oświetleniem, co można obserwować pomiarem rezystancji.
Czujnik montuje się w miejscu z naturalnym dostępem do światła dziennego, ale osłoniętym od bezpośredniego światła lamp sterowanych i od refleksów (aby nie powodować "pompowania" załącz/wyłącz). Unika się też miejsc zacienionych przez okapy, drzewa lub elementy konstrukcji.
Typowe objawy to brak reakcji na zmianę oświetlenia, stałe świecenie lamp lub całkowity brak załączenia. Może pojawić się też niestabilna praca (migotanie) wynikająca z błędnego toru sygnału. W takiej sytuacji należy wrócić do schematu i zidentyfikować wejście czujnika oraz zaciski obciążenia.
Ćwicz czytanie schematów: rozdzielaj obwody na funkcje (zasilanie, pomiar, wykonanie), ucz się typowych symboli aparatury sterowniczej i automatyki oświetleniowej oraz trenuj "śledzenie przewodu" od symbolu elementu do zacisków. Na egzaminie najpierw znajdź element (czujnik), dopiero potem numery.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe pary dotyczą zasilania lub styków wyjściowych obciążenia.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do elektrotechniki/instalacji elektrycznych (dział: aparatura sterownicza i automatyka oświetleniowa)
  • Karty katalogowe i instrukcje montażu przekaźników zmierzchowych (sekcja: schemat podłączeń)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów instalacji sterowania oświetleniem

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego