KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Do napędu sprężarki o mocy na wale 60 kW, z uwzględnieniem zapasu k = 1,1, należy dobrać silnik o mocy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moc silnika dobiera się z zapasem:
Wymagana moc = k · P na wale sprężarki. Dla P = 60 kW i k = 1,1 otrzymujemy 60 · 1,1 = 66,0 kW. Pozostałe wartości wynikają z błędnego użycia współczynnika (np. dzielenia lub złego procentu).

Pełne wyjaśnienie:

W doborze napędu elektrycznego do maszyny roboczej (tu: sprężarki) punktem wyjścia jest moc mechaniczna na wale odbiornika. Jeżeli sprężarka wymaga na wale 60 kW, to silnik powinien mieć moc co najmniej równą tej wartości, a w praktyce uwzględnia się współczynnik zapasu k, który pokrywa m.in. chwilowe przeciążenia, możliwe odchyłki warunków pracy oraz margines bezpieczeństwa doboru.

W zadaniu zapas jest podany wprost: k = 1,1. Oznacza to, że wymagana moc silnika wynosi:

Pwym = k · Pwału

Podstawiamy dane:

1) Pwału = 60 kW
2) k = 1,1

Obliczenie:

Pwym = 1,1 · 60 kW = 66,0 kW

Dlatego odpowiedź "66,0 kW" jest poprawna: to dokładny wynik przemnożenia mocy obciążenia przez zadany zapas.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "61,1 kW" – sugeruje błędne przeliczenie procentu (np. dodanie zbyt małej rezerwy) albo pomylenie zapasu z innym współczynnikiem.
  • "58,9 kW" – jest mniejsze niż 60 kW, więc nie zapewnia nawet pokrycia mocy wymaganej na wale; typowy mechanizm błędu to dzielenie przez 1,1 zamiast mnożenia.
  • "54,5 kW" – również jest poniżej mocy na wale; to wynik jeszcze większego zaniżenia (np. niewłaściwego użycia współczynnika).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści masz "zapas k" i k > 1, prawie zawsze oznacza to zwiększenie wartości (mnożenie przez k). Jeśli wynik wychodzi mniejszy od mocy obciążenia, to znak, że wykonano działanie w złą stronę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc na wale sprężarki to moc mechaniczna przekazywana na jej wał w czasie pracy. Jest to zapotrzebowanie energetyczne odbiornika (sprężarki), które napęd (silnik) musi co najmniej pokryć, zanim doliczy się zapas lub inne współczynniki.
Stosuje się prostą zależność: Pwym = k · Pobc. Jeśli k > 1, wynik musi być większy od mocy obciążenia. W zadaniu: 1,1 · 60 kW = 66,0 kW.
Bo ma zwiększać wymaganą moc względem obciążenia. Zapas uwzględnia m.in. krótkotrwałe przeciążenia, niepewność danych, zmiany warunków pracy i margines bezpieczeństwa. Gdyby k było mniejsze od 1, oznaczałoby to zaniżenie wymagań, co jest nielogiczne dla "zapasu".
Gdy k jest podane jako współczynnik zapasu mocy, standardowo zwiększa się zapotrzebowanie: mnożenie. Inaczej bywa przy sprawnościach (η), gdzie często się dzieli. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: zapas (k) zwiększa, sprawność (η) koryguje straty.
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie przez k zamiast mnożenia, dodanie błędnego procentu (np. 1% zamiast 10%), pozostanie przy wartości mocy obciążenia bez obliczeń oraz błąd zapisu dziesiętnego (1,1 odczytane jako 11 lub 1,01).
10% z 60 kW to 6 kW, więc z zapasem jest 60 + 6 = 66 kW. To równoważne mnożeniu przez 1,1. Ta metoda działa wygodnie dla 10%, 20% itd., ale przy innych wartościach k lepiej użyć mnożenia.
W obliczeniu wychodzi minimalna moc wymagana z danego zapasu. W praktyce dobiera się moc znamionową z dostępnego szeregu mocy katalogowych silników. Egzaminowe pytanie zwykle sprawdza samo obliczenie z k, a nie dobór z tabel producenta.
Większy zapas bywa potrzebny przy cięższych warunkach rozruchu, częstych zmianach obciążenia, możliwych przeciążeniach lub niepewności danych o odbiorniku. Dokładna wartość zależy od założeń projektu i charakterystyki maszyny roboczej.
Nie bezpośrednio. Podana jest moc na wale (mechaniczna), a wynik to wymagana moc silnika wynikająca z zapasu. Moc pobierana z sieci zależałaby dodatkowo od sprawności silnika i ewentualnych strat w napędzie, ale te dane nie są tu podane.
Wykonaj test zdroworozsądkowy: jeśli k > 1, to Pwym musi być > Pwału. Dla 60 kW wynik nie może wyjść 58,9 kW ani 54,5 kW. Taka kontrola szybko wyłapuje błąd dzielenia lub zaniżenia procentu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że moc silnika dobiera się z zapasem:Wymagana moc = k · P na wale sprężarki.

Źródła:

  • PN-EN 60034-1 (IEC 60034-1), Maszyny elektryczne wirujące – Część 1: Dane znamionowe i parametry pracy (definicje mocy znamionowej i warunków znamionowych)
  • IEC 60034-1:2017, Rotating electrical machines – Part 1: Rating and performance (rating/rated power concepts)

Materiały:

  • Karty katalogowe silników (pojęcia: moc znamionowa, prąd znamionowy, przeciążalność)
  • Podstawy elektrotechniki/napędów elektrycznych: dobór mocy silnika do obciążenia
  • Normy dotyczące maszyn wirujących (zakres definicji parametrów znamionowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego