KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Do sporządzenia 4 porcji koktajlu owocowego potrzeba 0,75 dm3 jogurtu naturalnego. Ile jogurtu w opakowaniach 0,5 dm3 należy zakupić, aby wykonać 16 porcji koktajlu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
16 porcji to 4 razy więcej niż 4 porcje, więc ilość jogurtu też rośnie 4-krotnie: 0,75 dm3 × 4 = 3,0 dm3. Jedno opakowanie ma 0,5 dm3, więc liczba opakowań to 3,0 ÷ 0,5 = 6. Tyle opakowań trzeba kupić, aby mieć wystarczającą ilość jogurtu.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury oraz przeliczenia ilości surowca na jednostki handlowe (opakowania).

Krok 1: Ustal skalę zwiększenia porcji.
W przepisie podano, że na 4 porcje potrzeba 0,75 dm3 jogurtu. Chcemy przygotować 16 porcji. Ponieważ 16 = 4 × 4, liczba porcji wzrasta 4-krotnie.

Krok 2: Zwiększ proporcjonalnie ilość jogurtu.
Skoro porcji jest 4 razy więcej, to jogurtu też potrzeba 4 razy więcej:
0,75 dm3 × 4 = 3,0 dm3.

Krok 3: Przelicz na liczbę opakowań.
Jedno opakowanie ma 0,5 dm3. Liczbę opakowań obliczamy przez podzielenie potrzebnej objętości przez objętość jednego opakowania:
3,0 dm3 ÷ 0,5 dm3/opak. = 6 opakowań.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 opakowań daje łącznie 2,5 dm3, czyli za mało na 16 porcji (ryzyko braku surowca).
  • 4 opakowania to 2,0 dm3, czyli jeszcze większy niedobór.
  • 8 opakowań to 4,0 dm3; to ilość większa niż wymagana, więc wynik nie wynika z poprawnego przeliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach zakupowych zawsze kończ obliczenia przeliczeniem na opakowania (dzielenie przez pojemność opakowania) i upewnij się, że nie zabraknie surowca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz współczynnik skali: nowa liczba porcji / stara liczba porcji. Następnie każdy składnik pomnóż przez ten współczynnik. To działa, gdy zachowujesz te same proporcje receptury.
Bo składniki rosną proporcjonalnie do liczby porcji. Dodawanie (np. +0,5 dm3) nie uwzględnia, ile razy zwiększyła się produkcja. Proporcja zapewnia zachowanie smaku i konsystencji.
dm3 to jednostka objętości (decymetr sześcienny), często używana zamiennie z litrem w praktyce kuchennej. W zadaniach ważne jest, aby konsekwentnie liczyć w tych samych jednostkach.
Podziel łączną potrzebną objętość przez objętość jednego opakowania. Przykład: jeśli potrzeba 3,0 dm3, a opakowanie ma 0,5 dm3, to 3,0 ÷ 0,5 = 6 opakowań.
Gdy produkt jest sprzedawany w zamkniętych opakowaniach i nie kupisz ich części. W praktyce gastronomicznej zwykle zaokrągla się w górę, aby uniknąć braków surowca w trakcie produkcji.
Typowe błędy to: pomylenie skali (np. 16–4 zamiast 16/4), policzenie tylko objętości bez przeliczenia na opakowania oraz nieuwzględnienie, że opakowanie ma stałą pojemność (trzeba dzielić, nie mnożyć).
Tak. Możesz policzyć ilość na 1 porcję: 0,75 dm3 ÷ 4 = 0,1875 dm3/porcję, a potem pomnożyć przez 16. Otrzymasz 3,0 dm3. To równoważna metoda, często ułatwia kontrolę wyniku.
8 opakowań po 0,5 dm3 to łącznie 4,0 dm3, czyli więcej niż wynika z proporcji dla 16 porcji (3,0 dm3). Taki wynik oznacza przeszacowanie zapotrzebowania, a nie poprawne przeliczenie receptury.
Zrób kontrolę: liczba porcji wzrosła 4 razy, więc objętość jogurtu też powinna wzrosnąć 4 razy. 0,75 dm3 × 4 = 3,0 dm3. Skoro opakowanie ma 0,5 dm3, odpowiedź musi być całkowita i bliska 3/0,5.
Ćwicz krótkie schematy: skala porcji → nowa ilość → opakowania. Rozwiązuj zadania z różnymi pojemnościami opakowań i pilnuj jednostek. Po każdym obliczeniu rób kontrolę sensowności (czy wynik rośnie/maleje logicznie).
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "16 porcji to 4 razy więcej niż 4 porcje, więc ilość jogurtu też rośnie 4-krotnie: 0,75 dm3 × 4 = 3,0 dm3."

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń z technologii gastronomicznej: dział o kalkulacji gastronomicznej
  • Materiały dydaktyczne szkoły branżowej: przeliczanie receptur i norm surowcowych
  • Ćwiczenia z matematyki praktycznej: proporcje i jednostki objętości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego