KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 30.
Do wyciskania soku z rozdrobnionych owoców należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyciskanie soku z rozdrobnionych owoców (miażdżu) wykonuje się przez mechaniczne odciskanie masy, do czego służą prasy (np. taśmowe). Mlewnik walcowy służy do rozdrabniania, wirówka filtracyjna do separacji/klarowania po procesie, a homogenizator do ujednorodniania emulsji, nie do pozyskania soku z miazgi.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji soków owocowych po etapie rozdrobnienia surowca powstaje miażdż (pulpa), z którego trzeba wydzielić fazę ciekłą, czyli sok. Operacja opisana w pytaniu to wyciskanie, a typowym urządzeniem do takiej operacji jest prasa, w tym prasa taśmowa. Prasa taśmowa działa przez stopniowe zgniatanie warstwy miażdżu między taśmami/rolkami, co powoduje wypływ soku i oddzielenie wytłoków.

Odpowiedź "prasę taśmową" jest poprawna, ponieważ prasy są przeznaczone do mechanicznego odciskania cieczy z materiału stałego lub półstałego. W praktyce przemysłowej dobiera się typ prasy do właściwości surowca (zawartość miąższu, pektyn, struktura) i wymaganej wydajności.

Pozostałe odpowiedzi opisują urządzenia używane na innych etapach:

  • "mlewnik walcowy" służy do rozdrabniania lub rozcierania surowca. Nie jest przeznaczony do oddzielania soku z już rozdrobnionej masy, więc nie realizuje operacji wyciskania.
  • "wirówkę filtracyjną" stosuje się do separacji mechanicznej (np. oddzielania zawiesin, osadów) i często kojarzy się z sokami na etapie klarowania. Jednak klarowanie to proces następczy lub alternatywny, a nie podstawowe "wyciskanie soku z rozdrobnionych owoców".
  • "homogenizator tłokowy" służy do ujednorodniania (zmniejszania rozmiaru cząstek/kropelek) w układach ciekłych lub ciekło-zawiesinowych. Typowo wykorzystuje się go w produktach wymagających stabilizacji struktury, a nie do oddzielenia soku od wytłoków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "z rozdrobnionych owoców" albo "z miażdżu", zwykle chodzi o odciskanie (prasa). Gdy mowa o "klarowaniu", "usuwaniu zawiesiny" lub "osadzie", wtedy częściej w grę wchodzą wirówki lub filtracja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prasa taśmowa to urządzenie do mechanicznego wyciskania soku z miażdżu owocowego. Miażdż jest rozprowadzany na taśmie i stopniowo zgniatany w strefie docisku, a sok spływa do zbiornika, pozostawiając wytłoki jako fazę stałą.
Wyciskanie to pozyskanie soku z miażdżu przez nacisk (prasa). Klarowanie to późniejsze usuwanie drobnych cząstek i zmętnień z już uzyskanego soku, np. przez filtrację lub wirowanie.
Prasa jest zaprojektowana do pracy z masą półstałą i odciska ciecz z pulpy. Wirówka zwykle lepiej sprawdza się dla cieczy z zawiesiną (sok po wyciskaniu) – wtedy oddziela drobny osad, ale nie zastępuje podstawowego etapu odciskania z wytłoków.
Do rozdrabniania owoców stosuje się rozdrabniacze/młynki (np. walcowe, młotkowe) zależnie od surowca. Ich celem jest wytworzenie miażdżu i zwiększenie powierzchni kontaktu, ale nie oddzielają soku – to robi dopiero prasa.
Może mieć zastosowanie w wybranych produktach (np. napojach z udziałem przecierów lub zawiesin), gdzie celem jest ujednorodnienie i stabilność. Nie jest to jednak urządzenie do "wyciskania soku" z rozdrobnionych owoców.
Wirówkę stosuje się zazwyczaj po uzyskaniu soku, aby usunąć część zawiesiny, drobny miąższ lub osad i poprawić klarowność. Jest to etap separacji/klarowania, a nie podstawowe pozyskanie soku z miażdżu.
Częsty błąd to wybór urządzenia "do oddzielania" (wirówka) zamiast urządzenia "do odciskania" (prasa), gdy w treści jest miażdż. Drugi błąd to mylenie rozdrabniania (młynek) z wyciskaniem, bo oba etapy występują obok siebie w procesie.
Sygnały to sformułowania typu: "z rozdrobnionych owoców", "z miażdżu", "z wytłoków", "odciskanie". Oznaczają, że trzeba zastosować urządzenie wywierające nacisk i oddzielające ciecz od fazy stałej, czyli prasę.
Nie zawsze w identyczny sposób. Dobór zależy od struktury i składu surowca oraz wymaganej wydajności i jakości. Jednak jako zasada ogólna: do wyciskania soku z miażdżu stosuje się prasy, a wariant (taśmowa/inny typ) dobiera się technologicznie.
Najlepiej przypisać maszynie funkcję procesu: prasa = odciskanie z masy, wirówka = rozdział pod wpływem siły odśrodkowej w układach ciekłych, homogenizator = ujednorodnienie struktury. Na egzaminie dopasuj słowa z treści do tej funkcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyciskanie soku z rozdrobnionych owoców (miażdżu) wykonuje się przez mechaniczne odciskanie masy, do czego służą prasy (np. taśmowe).

Źródła:

  • Fellows P.J., "Food Processing Technology: Principles and Practice", rozdział dotyczący separacji mechanicznej i prasowania (pressing), Woodhead Publishing (wydanie zależne od dostępnej edycji)
  • FAO, "Fruit Juice Processing" (materiał szkoleniowy/opracowanie technologiczne), sekcje o extraction/pressing oraz equipment for juice extraction, https://www.fao.org/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki technologii przetwórstwa owoców i warzyw (rozdziały o produkcji soków)
  • Instrukcje producentów pras taśmowych (zasada działania, zastosowania)
  • Materiały dydaktyczne z maszynoznawstwa spożywczego: prasy, wirówki, homogenizatory

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego